گروه سیاسی:
در شرایطی که نتیجه نشست نمایندگان 1+5 در بروکسل منجر به اعلام رسمی آنها مبنی بر گفت‌وگوی هر چه سریع‌تر با جمهوری اسلامی ایران شده؛ جنبش عدم تعهد به ریاست ایران در اولین روز برگزاری هفدهمین کنفرانس سالانه کشورهای عضو سازمان منع سلاح‌های شیمیایی در لاهه هلند، در بیانیه‌ای مشترک با چین، مواضع خود را در ارتباط با مهم‌ترین مسائل و تحولات بین‌المللی مرتبط با کنوانسیون منع سلاح‌های شیمیایی تشریح و در قالب حمایت از کشورهای عضو، از تحریم‌های یکجانبه علیه جمهوری اسلامی ایران انتقاد کرد. در این بیانیه که توسط محمدمهدی آخوندزاده، معاون امور بین‌الملل وزارت امور خارجه کشورمان قرائت شد، گروه غیرمتعهدها و چین با اذعان به اینکه سلاح‌های کشتار جمعی یکی از مهم‌ترین تهدیدات برای صلح و امنیت بین‌المللی به شمار می‌آید، خواستار خلع سلاح کامل و همه‌جانبه سلاح‌های کشتار جمعی شدند و راه رسیدن به این هدف جهانی را اجرای غیرتبعیض‌آمیز تمام مفاد کنوانسیون منع سلاح‌های شیمیایی برشمردند. کشورهای عضو عدم تعهد و چین در این بیانیه از سند نهایی شانزدهمین کنفرانس سران دولت‌ها و کشورهای عضو جنبش غیرمتعهدها در تهران و تصمیمات متخذه در رابطه با کنوانسیون منع سلاح‌های شیمیایی حمایت کردند. در این بیانیه بار دیگر از اینکه کشورهای دارنده سلاح‌های شیمیایی بویژه آمریکا و روسیه نتوانسته‌اند به تعهدات خود در امحای کامل ذخایر سلاح‌های شیمیایی خود تا ضرب‌الاجل تعیین شده برای این منظور یعنی 29 آوریل 2012 (10 اردیبهشت 1391) عمل کنند، ابراز نگرانی جدی و تأکید شده عدم پایبندی این کشورها به تعهدات خود، باعث آسیب رساندن به کنوانسیون خواهد شد. در این بیانیه از کشورهای دارنده سلاح‌های شیمیایی خواسته شده به تعهدات اصولی خود در نابودی کامل این سلاح‌ها پایبند باشند. در این بیانیه درباره موضوع «جهانشمولی» کنوانسیون منع سلاح‌های شیمیایی و الحاق هر چه سریع‌تر کشورهای غیرعضو به آن، از دبیرخانه فنی سازمان منع سلاح‌های شیمیایی و تمام کشورهای عضو خواسته شده تلاش‌های خود را دوچندان کنند و اعلام شده کشورهایی که عضو کنوانسیون نیستند، نباید از منافع مترتب بر کنوانسیون که شامل کشورهای عضو می‌شود برخوردار باشند. اجرای کامل، موثر و غیرتبعیض‌آمیز مفاد کنوانسیون درباره تجارت و همکاری بین‌المللی بین کشورهای عضو و حذف کنترل‌ها و محدودیت‌های صادراتی بین اعضا که از سوی برخی کشورها با اهداف و انگیزه‌های سیاسی صورت می‌گیرد، از دیگر مواردی بود که در این بیانیه مشترک از سوی کشورهای عضو جنبش غیرمتعهدها و چین بر آن تاکید شده است. در همین ارتباط، اذعان شده اعمال تحریم‌های یکجانبه علیه کشورهای عضو برخلاف مفاد کنوانسیون است و می‌تواند اعتبار آن را مخدوش کند. در بخشی از این بیانیه، مصوبه سازمان برای تاسیس شبکه بین‌المللی حمایت از قربانیان سلاح‌های شیمیایی در سازمان منع سلاح‌های شیمیایی که توسط جمهوری اسلامی ایران پیشنهاد شده مورد حمایت کشورهای عضو عدم تعهد و چین قرار گرفته است. سازمان منع سلاح‌های شیمیایی پس از تصویب و لازم الاجرا شدن کنوانسیون منع سلاح‌های شیمیایی در سال 1997، با هدف اجرای مفاد این کنوانسیون در لاهه (هلند) ایجاد شد. در حال حاضر 188 کشور عضو این کنوانسیون هستند. رژیم صهیونیستی، میانمار، مصر، آنگولا، سوریه، سومالی، کره‌شمالی و سودان‌جنوبی هنوز به عضویت این کنوانسیون درنیامده‌اند. این سازمان دارای یک شورای اجرایی مرکب از 41 کشور است که به همراه کنفرانس کشورهای عضو، مهم‌ترین نهادهای تصمیم‌گیر این سازمان محسوب می‌شوند. کنفرانس کشورهای عضو به صورت سالانه و با حضور همه اعضا برگزار می‌شود. گفتنی است ایران با توجه به اینکه اصلی‌ترین قربانی سلاح‌های شیمیایی است، با بهره‌گیری از تجارب خود در این زمینه و آگاهی از عواقب و خطرات اینگونه سلاح‌ها در جریان تدوین، تصویب و لازم‌الاجرا شدن این کنوانسیون و همچنین پس از ایجاد سازمان مربوط، همواره نقش بسیار فعال و تعیین‌کننده‌ای در تحولات و روندهای آن داشته و در حال حاضر نیز یکی از اعضای فعال و تاثیرگذار شورای اجرایی این سازمان است. همچنین در طول 3 سال گذشته سفیر و نماینده دائم کشورمان در سازمان منع سلاح‌های شیمیایی به عنوان معاون رئیس کنفرانس از سوی گروه آسیا انتخاب شده است.
یادداشت ناکارتس برای گاردین
اما هرمان ناکارتس از بازرسان ارشد آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که چندین‌بار به ایران آمده، در تازه‌ترین تحلیل خود که درباره مذاکرات هسته‌‌ای با ایران در روزنامه انگلیسی گاردین منتشر شده درباره موضوع برنامه هسته‌‌ای ایران و دیپلماسی در این حوزه مطالبی نوشته است. پس از انتشار گزارش فصلی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره برنامه‌های هسته‌‌ای ایران، چهارشنبه گذشته یک جلسه تکنیکی برای تشریح بیشتر این گزارش برگزار شد و برای اینکه شرکت‌کنندگان در این نشست درک بهتری از گزارش آژانس داشته باشند، تصاویری نیز در اختیار حاضران در جلسه قرار گرفت. در چنین جلسه‌هایی شرکت‌کنندگان می‌توانند پرسش‌هایی را نیز مطرح کنند. آنچه در این نشست برای حاضران توصیف شد این بود که ایران تنها چند روز با تزریق گاز هگزا فلوراید اورانیوم به سانتریفیوژهای جدید نصب شده در تاسیسات غنی‌سازی زیرزمینی فردو فاصله دارد. پیش‌تر تست وکیوم درباره این سانتریفیوژها انجام شده است که گفته می‌شود آخرین مرحله پیش از تزریق گاز است. به این ترتیب تصور بر این است که مجموعه جدید سانتریفیوژها نیز اورانیوم غنی‌شده با خلوص 20 درصد تولید کنند که یکی از نگرانی‌های عمده غرب درباره فعالیت‌های هسته‌‌ای جمهوری اسلامی به شمار می‌رود. برای 6 ماه گذشته، ایران به طور متوسط در هر ماه 14 تا 15 کیلوگرم اورانیوم غنی شده با خلوص 20 درصد تولید کرده است. اکنون ایران ذخیره‌‌ای 135 کیلوگرمی از اورانیوم غنی شده با خلوص بالا در اختیار دارد که البته اسرائیل آن را 240 کیلوگرم اعلام کرده و این ذخیره برای ساخت یک کلاهک هسته‌‌ای در صورتی که غنی‌سازی بیشتری روی آن انجام شود، کفایت می‌کند. این همان خط قرمزی است که اسرائیل از آن دم می‌زند و گزینه نظامی را در صورت عبور تهران از این خط، اجتناب‌ناپذیر می‌داند. در صورتی که سانتریفیوژهای جدید به خوبی کار کنند ایران از این پس قادر خواهد بود در هر ماه 25 کیلوگرم اورانیوم غنی شده تولید کند و به این ترتیب به جای 7 ماه دیگر، 4 ماه دیگر به خط قرمز مورد ادعای اسرائیل می‌رسد. در نیمه نخست سال جاری، ایران بخشی از ذخیره اورانیوم غنی شده 20 درصدی را به صفحه‌های سوخت برای رآکتور‌های تحقیقاتی تبدیل کرد. تا ماه آگوست ایران 96 کیلوگرم از ذخیره اورانیوم غنی شده خود را به این منظور مورد استفاده قرار داد و به این ترتیب زمان تولید سلاح هسته‌‌ای که غرب ادعای آن را مطرح می‌کند به تعویق افتاد. مقامات اسرائیلی نیز اعلام کردند به همین دلیل در سال جاری به فکر اقدام نظامی علیه تاسیسات هسته‌‌ای ایران نیستند. اما خبر بد این است که ایران در 3 ماه گذشته اورانیوم غنی شده با خلوص 20 درصد را به سوخت تبدیل نکرده و به این ترتیب ذخیره اورانیوم 20 درصدی در ایران رو به افزایش است. برخی بر این باورند این اقدام به دلایل تکنیکی انجام شده است چرا که به نظر می‌رسد اشکالی در نیروگاه اصفهان وجود دارد که اورانیوم غنی شده را به پودر مورد نیاز برای صفحه‌های سوخت تبدیل می‌کند اما در صورتی که این مشکل حل شود، بار دیگر امکان تبدیل اورانیوم غنی شده به سوخت فراهم می‌شود و ذخیره اورانیوم غنی شده نیز کاهش می‌یابد. نکته اینجاست که روند ایجاد ذخیره اورانیوم غنی‌شده در ایران کندتر می‌شود اما متوقف نخواهد شد. به این ترتیب خط قرمز پر‌رنگ‌تر می‌شود و احتمالا کشورهای غربی نیاز خواهند داشت جلسه‌های خود را درباره بررسی فعالیت‌های هسته‌‌ای ایران با فاصله زمانی کوتاه تری برگزار کنند. باید گفت پنجره‌‌ای که با آغاز فصل انتخابات در آمریکا برای دیپلماسی به روی ایران گشوده شده بود، اکنون بار دیگر با سرعتی قابل توجه در حال بسته شدن است. همه طرف‌ها منتظر بودند تا انتخابات 6 نوامبر در آمریکا برگزار شود و درک واضحی از سیاست آمریکا ایجاد شود. دولت باراک اوباما که پیش از انتخابات همواره بر دادن شانسی دوباره به مذاکرات تاکید داشت، در انتخابات از کارت‌های خود استفاده نکرد، چرا که از وارد شدن این اتهام که درباره ایران نرم عمل می‌کند، نگران بود. در همان روزی که نشست آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای ارائه گزارشی تشریحی به کارشناسان غربی برگزار شده بود، معاونان سیاسی گروه 1+5 (آمریکا، انگلیس، فرانسه، چین، روسیه و آلمان) در بروکسل تشکیل جلسه دادند تا موضع مذاکره‌‌ای خود را مورد بررسی قرار دهند. این نخستین جلسه 1+5 پس از برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا بود. نمایندگان این گروه پیشنهاد تعدیل برخی تحریم‌ها مقابل تعلیق غنی‌سازی 20 درصدی در ایران را بررسی کردند اما جزئیاتی از آن منتشر نشد. همچنین آنها آمادگی خود را برای از سرگیری مذاکرات با طرف ایرانی اعلام کردند اما در صورتی که این گفت‌وگوها برگزار شود دیگر در ماه نوامبر نخواهد بود. پیش از این بنا بود مذاکره با ایران در فاصله کوتاهی پس از انتخابات آمریکا انجام شود اما اکنون تاریخ مذاکرات به ماه دسامبر یا احتمالا ژانویه موکول شده است. این درحالی است که در این زمان انتخابات اسرائیل نیز موضوعی مهم است و اگر بازرسان آژانس درست گفته باشند، نرخ غنی‌سازی در ایران رو به افزایش است. همیشه سانتریفیوژها پرشتاب‌تر از دیپلماسی حرکت می‌کنند.