«من مادر هستم» تازه‌ترین فیلم سینمایی فریدون جیرانی است که به خاطر موضوع حساسش با واکنش برخی گروه‌ها و نمایندگان مجلس مواجه شده. فیلم درباره خانواده‌ای شبه‌روشنفکر است که به خاطر انتخاب نوعی از سبک زندگی غربی دچار بحران‌هایی شده‌اند. در شب افتتاحیه فیلم (چهارشنبه 8 آذر‌ماه) مباحثه‌ای غیر‌رسمی میان فریدون جیرانی و مخالفان فیلم برگزار شد. انتشار متن این مباحثه تاکید دوباره‌ای است بر اهمیت گفت‌و‌گو برای رسیدن به فهم مشترک. نکته مهم در این مباحثه دغدغه اجتماعی طرفین است که هر کدام سعی دارند آن را به زبان خود بازگو کنند. بخش‌هایی از این مباحثه به نقل از کافه سینما در ادامه می‌آید:
جیرانی:
زندگی شبه‌مدرن و شبه‌فرهنگی با نفسانیات انسان سر و کار دارد. این زندگی دارد کم‌کم بخشی از جامعه ما را به خودش آلوده می‌کند. این فیلم دارد این مساله را می‌گوید.
یکی از معترضان:
این نخستین فیلمه؟ 10 ساله حداقل در این مملکت از این فیلم‌ها دارد ساخته می‌شود.
جیرانی:
هیچ فیلمی مثل این فیلم نیست. هیچ فیلمی مثل این فیلم به این صراحت نقد نکرده و پایش هم می‌ایستم.
یکی از معترضان:
به این صراحت، تابلوی به این زشتی را کشیده.
یکی از معترضان:
ببینید! ما تا فردا صبح هم صحبت کنیم شما می‌خواهید نظرات خودتان را بدهید.
جیرانی:
خب نظرت را بگو ببینم.
یکی از معترضان:
حکم ما و شما قرآن، کلام‌الله است و بیان حضرت امام یا حضرت آقا مفسر روز آنها هست. در کلام حضرت امام یک ملاک‌سنجی هست. می‌گوید هر فعلی از شما سر زد اگر دشمن‌شادکن بود پس در سیستم آنهاست و برای آنهاست. اگر به مذاق شما خوش آمد و دشمن ازش بدش آمد می‌شود کار خوب. الان بینی و بین‌الله شما پای این فیلم می‌ایستید؟ اینها که بیرون مرز‌ند، اینها که معاندند، اینها که چشم ندارند سعادتمندی این نظام را ببینند از این فیلم خوشجال می‌شوند؟ آیا خرس طلایی و ابوظبی می‌گیرد یا نه؟
جیرانی:
این فیلم نه فستیوال می‌رود، نه جایی می‌رود.
یکی از معترضان:
حالا شما فرض کن برود چه اتفاقی می‌افتد؟ هفته دیگر نقدهای اروپایی و آمریکایی درمی‌آید.
جیرانی:
این فیلم مورد انتقاد شدید روشنفکران قرار خواهد گرفت، بابت همین موضع‌گیری‌اش. از الان که من اینجا هستم شما تمام نقدها را خواهید خواند. من قبلا این فیلم را نمایش دادم و همه آنها این فیلم را کوبیدند. فکر نکن فیلم مورد پسند جشنواره و روشنفکران قرار گرفته؛ چون این فیلم می‌زند. یک فیلم‌هایی هستند که برای خوشامد هستند اما این فیلم نه.
یکی از معترضان:
شما بگو نتیجه اخلاقی این فیلم چی هست آخرش؟
جیرانی:
این فیلم می‌گوید یک خانواده اگر مشروب کمتر بخورد، اینقدر روابط بی‌بند و بار نداشته باشد این اتفاق برایش نمی‌افتد.
یکی از معترضان:
اگر نقد انجام بشود خیلی از کسانی که این فیلم را ببینند از آن بدشان می‌آید.
یکی از معترضان:
چند درصد مملکت ما زنا می‌کنند؟ چند درصد مملکت ما مشروب می‌خورند و قتل انجام می‌دهند؟
جیرانی:
شما به آمار وزارت بهداشت درباره درصد مصرف مشروبات الکلی در ایران دقت کرده‌اید؟
یکی از معترضان:
مشکل ما الان چیه؟ مشکل ما اینهاست؟
جیرانی:
مشکل شما اینها نیست.
یکی از معترضان:
جوان ما الان ازدواجش گیر است، اشتغالش گیر است، پیشرفت علمی‌اش دارد ترور می‌شود. مشکل اینهاست.
یکی از معترضان:
شما چند تا زنجیره خانواده را در کشور می‌شناسید که تمام نطفه‌هایی که بسته می‌شود همه از زنا بسته می‌شود.
جیرانی:
آدمی که زنا می‌کند که اصلا اعدام می‌شود. عزیز من! به سزایش می‌رسد.
یکی از معترضان:
کلا زنا که حکمش اعدام نیست. شما یک جمله خواستی نتیجه اخلاقی از این فیلم بگویید و برای ما قابل قبول نبود. شما اپیزودها را کنار هم گذاشتی و یکسری مسائل فحشا، زنای نزدیکان، زنای ضربدری را گفتی و هیچ تراز، هیچ معیار و هیچ نقد صحیحی به این مساله نداشتی. فقط دعوت کردی خانواده‌های جردن‌نشین را که آقاجون مصرف مشروبات الکلی‌ات را کم کن.
یکی از معترضان:
شما می‌گویید مصرف مشروبات الکلی را کم کن تا زنت در خانه یکی دیگر پیدا نشود.
یکی از معترضان:
این فیلم نسخه‌ای برای عموم مردم کسی که در کرمان، کسی که در مازندران و شهرستان‌ها هست، نیست؛ این برای یک گروه خاص است.
یکی از معترضان:
شما قبول می‌کنی خانواده‌های مومن این فیلم را نبینند؟ خانواده‌های اصفهانی نبینند؟ فقط خانواده‌های جردن‌نشین ببینند که دوز مصرفشان را بیاورند پایین؟
یکی از معترضان:
شما چرا اصل را ول می‌کنی می‌روی سراغ فرع؟
جیرانی:
عزیزان من! دوز مصرف چیه؟ من می‌گویم یک خانواده که اعتقاداتی ندارد، معتقد به یک سبک زندگی هست که روابط بی‌بند و بار در آن وجود دارد و مردی که ته داستان هست و می‌گوید ما اشتباه کردیم و تمام خانواده متلاشی می‌شوند. کدام فیلم اینجوری داریم؟ من فیلم‌های سینمای ایران را از 1309 تا حالا حفظم.
یکی از معترضان:
نگاه شما روح دینی ندارد. توبه و انابه باب دارد، شأن دارد، مسائل دارد.
جیرانی:
به من بگو کدام فیلم این‌طوری رفته؟
یکی از معترضان: ما می‌گوییم نقد نکردی، شما می‌گویی کدام نقد مثل مال من بوده؟
یکی از معترضان:
این یک بیانیه بوده برای یک خانواده سکولار سرمایه‌دار. این سبک زندگی، بهایی به ما نمی‌دهد. مقام معظم رهبری در سفر خراسان 21 سوال مطرح کردند و بحث سبک زندگی ایرانی را به عنوان یک الگوی جدی برای پیشرفت تمدن اسلامی معرفی کردند. کجای فیلم شما آن 21 سوال را جواب می‌دهد؟
جیرانی:
این نقد است، آن سبک زندگی است.
یکی از معترضان:
فقط نشان دادی.
جیرانی:
نقدش است.
یکی از معترضان:
تعریف کن نقد چیست؟
یکی از معترضان:
آقای جیرانی! نقد یعنی اکثر کسانی که از سالن می‌آیند بیرون از این فیلم بدشان بیاید.
یکی از معترضان:
آقای جیرانی! ما صحبت‌های شما را شنیدیم. ما اقدام حقوقی، قانونی، کیفری و هر‌کاری از دستمان بر‌بیاید انجام می‌دهیم، چون جواب قانع‌کننده از شما نگرفتیم. شما اخلاقی را در فیلمت ترسیم می‌کنی که این اخلاق، اخلاق حداقلی اروپایی- آمریکایی است که دوز مصرف مشروبت را پایین بیاور و لاغیر و آن بیانیه که پدر آخر فیلم اعلام می‌کند فقط یک روح کلی از اخلاق انسانی نصفه و نیمه دارد.
جیرانی:
دوستان! من قلبم ضعیف است. اجازه بدهید برویم در یک فضای بازتر صحبت را ادامه بدهیم...
(پس از تغییر لوکیشن بحث) یکی از معترضان:
ما یک عده جوان تحصیلکرده‌ایم. فیلم را نشستیم دیدیم 5-4 ساعت با هم بند به بند فیلم را دوباره نوشتیم. ما همه‌مان با دفترچه یادداشت آمدیم پای پرده سینما.
جیرانی:
من گفتم فیلمم بشدت اخلاقی است. این فیلم نه درباره زناست، نه درباره خیانت است، نه اشاعه فحشاست. هیچ‌کدام از اینها نیست. من نظرات شما را شنیدم. باز هم هر زمانی من فیلمساز نوعی با شما باید بنشینم سر یک استدلال‌هایی در شرایط امروز بحث کنیم. یا من نظراتم اشکال دارد یا شما نظرات‌تان یکسویه است، بنابراین می‌نشینیم با هم بحث می‌کنیم یا شما می‌توانید ما را مجاب کنید و ما در مسیر بعدی می‌توانیم طور دیگری نگاه کنیم و بر اساس این نگاه کردن و ارتباطی که با شما داریم پیش برویم.
یکی از معترضان:
ان‌شاءالله. این پیروزی است برای ما و اسلام و مسلمین.
جیرانی:
من نه روشنفکرم، نه از این اداهای روشنفکری دارم، نه دنبال این کارها بودم، نه دنبال فستیوال خارجی بودم و نه فیلم برای فستیوال خارجی ساختم. تا حالا هم هیچ جایزه‌ای از فستیوالهای خارجی نگرفته‌ام. از فیلم‌هایی هم که به فستیوالهای خارجی می‌روند، همین‌جا جلوی دوربین می‌گویم بشدت بدم می‌آید و منتقد همه آن فیلم‌ها هستم.
یکی از معترضان:
کاش فیلم شما مثل این حرف‌های آخر شما بود که حرف انقلابی بود و این نیست، چیزی که ما دیدیم، این نیست.
جیرانی:
من بر اساس شناختم حرف می‌زنم و دوستانمان هم بر اساس تحصیلشان. یا شناخت من دچار مشکل است یا ایشان به نظر من یکسویه نگاه می‌کنند، بنابراین ما می‌توانیم سر این بحث بنشینیم. من تنها کسی‌ام که در مصاحبه‌هایم فیلمسازی برای فستیوالهای خارجی را کوبیدم و در تلویزیون هم این مساله را گفتم. فکر نکنید من آدمی‌ام که برای اشاعه کاری آمدم. من یک فیلم ساخته‌ام، امکان دارد صحنه‌هایی از آن درست نباشد، امکان دارد اشکالاتی به آن وارد باشد، هیچ فیلمی بدون ضعف نیست اما من از پیام فیلم و پشت فیلم دفاع می‌کنم.
یکی از معترضان:
کاش آخرش پیامتان را ضبط
و پخش کنید.