درباره اعمال فراقانونی در عرصه فرهنگ
هدف، وسیله
'مسعودفراستی
«هدف وسیله را توجیه می‌کند.» این جمله معروف ماکیاولی در سرزمین عزیز ما اغلب هم بد فهمیده می‌شود و هم بد نتیجه‌گیری. هدف ـ شریف یا شرور ـ وسیله متناسب با خود را طلب می‌کند. پس نمی‌شود در هدف انسانی
ـ‌یا مقدس ـ از وسیله غیرانسانی و غیراخلاقی استفاده کرد و در جهت هدف سود برد؛ حتی با این توجیه که چون هدف و نیت ما خیر است، پس می‌شود به هر کاری دست زد و از هر روشی و وسیله‌ای استفاده کرد.
مشکل از جایی آغاز می‌شود که ظاهرا اصالت را چنان بر هدف قرار می‌دهیم و وسیله را چنان تابع آن، که وسیله، برده و ابزار و دستاویز هدف می‌شود. در نتیجه هدف را مخدوش می‌کند و در آخر متلاشی. توضیحاتی از این قبیل که ما متر و معیار حقیم، پس می‌توانیم و باید باطل را دفعتا ساقط کنیم به هر شکل و شیوه و هر وسیله‌ای که شده: از افشاگری تا تخریب، تهمت، دروغ، تهدید و حتی ترور شخصیت، همه اینها مجاز است و توجیه‌پذیر! چون ما حق حقیم و طرف مقابل باطل‌ِ باطل؛ غافل از اینکه شیوه – روش – خود بخشی از هدف است؛ یا دقیق‌تر خود عین هدف است. به این معنا که رنگ و وزن خود را به هدف تحمیل می‌کند و به جای آن می‌نشاند.
هدف از دل وسیله می‌آید و وسیله هدف را همشکل و هم اندازه خود می‌کند. در روش و شیوه باطل، روح باطل حاکم است؛ یا حاکم می‌شود.
هر چه بیشتر حق با ما باشد باید استوارتر و متین‌تر رفتار کنیم، نه خشن‌تر و متشنج‌تر یا بغض‌آلودتر. تشنج و تهدید و ارعاب، خلل در هدف است و در حقانیت. و نشان بی‌اعتمادی است به مخاطب خود. دادخواهی و مبارزه با فاسد – و فساد - متانت می‌خواهد و حتما صلابت. پشتکار و پایمردی می‌خواهد؛ نه غوغاسالاری و تنش آفرینی. عدالت را نمی‌شود با بی‌عدالتی و بی‌قانونی برپا کرد؛ و با شانتاژ، آنارشیسم و پوپولیسم .
با تندی و زور نمی‌شود – حتی با نیت خیر- کسی را به بهشت برد. فقط با آگاه کردن می‌شود. پیامبران خدا برای جایگزینی خیر به جای شر، آگاهی به جای جهالت آمده‌اند. و این مبارزه دائمی بشر است. باید سنگر به سنگر جهل و شر را عقب راند تا به خیر نزدیک شد. به قول سیدمرتضی آوینی فرهنگ، دنبالچه و زاییده سیاست نیست. سیاست‌بازی و سیاسی‌کاری
کار فرهنگی نیست.
مبارزه فرهنگی، شیوه، رفتار و کارزار فرهنگی می‌طلبد که با رفتار و ابزار کار سیاسی تفاوت جدی دارد. مبارزه فرهنگی طولانی است و بر آگاهی دادن استوار است.
مبارزه فرهنگی – هنری، بدون انگیزه فرهنگی و شناخت از مدیوم‌های هنری راه به جایی نمی‌برد جز ناکجا‌آباد. عرصه کار فرهنگی، کف
خیابان نیست .
شعار دادن، تحصن، پایین کشاندن فیلم از پرده سینما و اعمال فراقانونی دیگر تحت هر لوایی، به‌رغم ظاهر فعال در ساحت فرهنگ و هنر، اعمالی انفعالی است. و فقط در خدمت اهداف و اغراض سیاست‌بازان و سیاسی‌کاران قرار می‌گیرد و به ملعبه دست آنها تبدیل شدن می‌انجامد. عرصه فرهنگ و هنر عرصه دیالوگ است نه منولوگ.