گروه سیاسی:
حضرت آیت‌الله العظمي خامنه‌ای رهبر حكيم انقلاب اسلامی در پیامی به کنگره بزرگداشت میرزاکوچک خان جنگلی با اشاره به اینکه منشأ حرکت میرزا کوچک‌خان یک منشأ صددرصد دینی و اعتقادی است، تاکید کردند: ایشان یک واحد مینیاتوری از نظام اسلامی را در همان محدوده خاص خود- گیلان- ایجاد کرد. متن پیام مقام معظم رهبری که صبح دیروز از سوی آیت‌الله قربانی، نماینده ولی‌فقیه در استان گیلان و امام جمعه رشت، قرائت شد به شرح زیر است:
بسم‌الله الرحمن الرحیم
قضیه مرحوم میرزا کوچک جنگلی یک قضیه ویژه است، اگر چه که در آن دوره خاص یعنی در دوره فاصله بین مشروطیت و سرکار آمدن رضا خان، حوادث گوناگونی در کشور به وجود آمده است و همزمان با نهضت جنگل چندکار بزرگ دیگر در گوشه و کنار کشور مثلِ مثلا؛ شیخ محمد خیابانی در تبریز یا کلنل محمد تقی خان پسیان در مشهد هم اتفاق افتاده. اینها تقریبا همه همزمان هستند، لیکن قضیه جنگل یک قضیه ویژه‌ای است. خوب ما قضایای تبریز و حضور مرحوم شیخ‌محمد خیابانی را خوب می‌دانیم. هم در تاریخ نوشته شده و هم قضایای خصوصی و اطلاعات زیادی داریم. آن صبغه مردمی و نجابتی که در کار مرحوم میرزا کوچک خان جنگلی است در هیچ کدام از این 2 کار یا دو، سه کار دیگر که همزمان در آن دوره اتفاق افتاده، در سرتاسر ایران نظیر ندارد. میرزا کوچک همینطور که اشاره کردید یک روحانی است، یک طلبه است، البته من شنیده بودم، و برای ما سال‌ها پیش نقل شد که ایشان، مرحوم میرزای شیرازی را درک کرده لیکن خیلی باورکردنی نیست. این را مرحوم پدرم نقل می‌کرد از مرحوم آسید علی‌اکبر مرعشی که شوهر خواهر پدر ما بود. یعنی باجناق مرحوم شیخ محمد خیابانی بود که او از بزرگان و علمایی بود که منزوی بود در تهران. او گفته بود که میرزا کوچک درس میرزا را درک کرده، به نظرم نمی‌آید این خیلی قابل تایید باشد. زیرا میرزا کوچک سنش در وقتی که میرزای شیرازی از دنیا رفته 15- 14 سال بیشتر نبود. بعید به نظر می‌رسد که ایشان توانسته باشد مرحوم میرزای‌شیرازی را درک کند. لیکن در اینکه طلبه بوده، در اینکه روحانی بوده شکی نیست. در حوزه رشت هم بزرگانی در آن وقت بودند که می‌توانسته از آنها استفاده کند. در این هیچ تردیدی نیست. بنابراین منشأ حرکت میرزا کوچک خان یک منشأ صددرصد دینی و اعتقادی است. رفتار او هم یک رفتار دینی و اعتقادی است. یعنی انسان مشاهده می‌کند با اینکه در درون تشکیلات خودشان مخالفینی داشت و بعضی از اقشار گوناگون ممتاز هم با او مخالفت می‌کردند، مرحوم میرزاکوچک در برخورد با اینها کاملا حدود شرعی را رعایت می‌کرده. کسانی بودند، مثلا مخالفت اعتقادی با ایشان داشتند. همراهان ایشان آن افراطی‌ها می‌گفتند: آقا، اینها را بزنیم سرکوب کنیم، [اما] میرزا کوچک نمی‌گذاشته، جلوی اینها را می‌گرفته و مانع می‌شده از اینکه این کار را بکنند. یعنی رفتار هم، یک رفتاری دینی است و حرکت، حرکت صددرصد اسلامی و ایرانی است. خب، آن زمان می‌دانید که آن غوغای نهضت مارکسیستی و تشکیل شوروی و هیاهویی که در دنیا در بین ملت‌ها راه افتاده بود و جاذبه‌ای که برای بعضی ملت‌ها به وجود آورده بود طبعا یک عده‌ای را مجذوب خودش کرده بود و اطرافیان به ایشان خیانت کردند از این طریق، لیکن این مرد به خاطر پایبندی‌اش به اسلام جذب تفکر مارکسیستی نشد و به طور صریح و قاطع آن نظریه را رد کرد با آنکه جزو نزدیک‌ترین‌هایی که با او از اول همراه بودند گرایش پیدا کردند. البته آنها هم ناکام از دنیا رفتند. آنها هم هیچ کدامشان خیری از این زندگی ندیدند و از آن جریان بولشویکی هیچ خیر و تجاوب جوانمردانه‌ای مشاهده نکردند. لیکن ایشان مخالفت کرد. هم این جهت بود، هم با اجنبی مخالف بود. یعنی چون اینها سیاستی بود که از طرف اجانب بود با اینکه اینها مقابله‌شان با دستگاه‌های حاکم مثل انگلیس و قزاق و اینها بود اما در عین حال به آن طرف هم جذب نشد. استقلال را حفظ کرد. یک نمونه خیلی برجسته‌ای است میرزاکوچک‌خان. خداوند انشاءالله درجاتش را عالی کند. کار شما هم با این اهدافی که ذکر کردید و با این ترتیبی که گفتید بسیار کار خوبی است. البته کتاب درباره میرزا کوچک زیاد نوشته شده. خوشبختانه اخلاص این مرد موجب شده که برخلاف دیگر کسانی که در این صراط‌های مبارزات وارد شده‌اند اسمش سر زبان‌ها باشد. همه بشناسند او را، در حالی که خیلی از اینها- کسانی را که من اشاره کردم- مردم نمی‌شناسند. اصلا بعضی‌ها اسمشان را نشنیده‌اند، لیکن ایشان در بین مردم شناخته شده است. کتاب درباره او نوشته شده. سعی بشود یک کار جامع و دارای نکته‌های اساسی زندگی او به وجود بیاید. انشاءالله چهره او بیشتر در بین مردم ما، جوان‌های ما، شناخته شود. ایشان یک واحد مینیاتوری از نظام اسلامی، جمهوری اسلامی را در رشت و همان محدوده خاص خودش- گیلان- به وجود آورد. از شما دوستانی که در این زمینه کار می‌کنید متشکریم و می‌خواهیم که همکاران دولتی و مسؤولان تبلیغاتی با شما همکاری کنند و کمک کنند، انشاءالله این کار به بهترین وجه تمام بشود.
والسلام علیکم و رحمت‌‌الله و برکاته*
* متن پیام مقام معظم رهبری به کنگره بزرگداشت میرزا کوچک خان جنگلی که از سوی آیت‌الله قربانی قرائت شد، برگرفته از فرمايشات ایشان در جمع اعضای ستاد بزرگداشت میرزا است که در تاریخ 29/8/1391 بیان فرموده‌اند.
میرزا؛ سردار بزرگ آزادی بود
روز گذشته همچنین رئیس‌جمهور در نخستین كنگره بزرگداشت ميرزا كوچك‌خان، وی را يکي از سرداران بزرگ آزادي در ايران زمين توصيف کرد. دکتر احمدی‌نژاد در این کنگره، گيلان را سرزمين شجاعان، قهرمانان، شهيدان و آزادگان دانست و گفت: سرزمين گيلان خطه علم، معرفت، کار، تلاش، ساختن، صداقت، پاکي و صميميت است؛ بي‌ترديد گيلان ذخيره عظيم فرهنگي و تاريخي براي ايران عزيز است. رئيس‌جمهور خاطرنشان کرد: ميرزا کوچک‌خان نخستین قامتي نبود که براي عزت و سرافرازي ايران به زمين افتاد و آخرين قامت هم نخواهد بود؛ تاريخ اين سرزمين، مملو از مردان بزرگي است که با ايمان به خدا ايستادگي کرده و راه عزت و سرافرازي را در برابر ملت ايران و ساير ملت‌ها باز کردند. رئيس‌جمهور در ادامه با بيان اينکه قصد دارد از زاويه ديگري شخصيت ميرزا‌کوچک‌خان و راه وي را مورد ارزيابي قرار دهد، اظهار داشت: مبارزه براي استقلال، آزادي و عدالت همواره در طول تاريخ جاري بوده است و بویژه در 150 سال اخير نهضت‌هاي فراواني در ايران به وقوع پيوست که عصاره همه حرکت‌هاي استقلال، آزادي و عدالت‌طلبانه در ايران، در طول 1400 سال اخير را مي‌توان انقلاب عظيم اسلامي ناميد. دكتر احمدي‌نژاد درباره دلايل تلاش عده‌اي براي منتسب کردن ميرزا کوچک به خود، خاطرنشان کرد: يک عده از اين افراد کمونيست‌ها هستند، چرا‌که آنان هيچگاه نتوانستند شخصيتي محبوب و مردمي را متعلق به خود کنند از اين رو بديهي است که تلاش کنند ميرزاي جنگلي را به خودشان منتسب نمايند تا بدين وسيله براي خود وجهه‌اي دست و پا کنند. وي افزود: علت ديگر اين امر به شخصيت خود ميرزا مربوط مي‌شود، چرا‌که شخصيت‌هايي که به لحاظ انساني بزرگ مي‌شوند، فراتر از مرزهاي جغرافيايي و نژادي قرار مي‌گيرند و چون همه خودشان را در وجود اين شخصيت مي‌بينند، علاقه‌مند هستند که وي را متعلق به خودشان بدانند. رئيس‌جمهور خاطرنشان کرد: عده‌اي نیز هستند که قصد دارند شخصيت‌هاي مردمي را به خودشان منتسب کنند تا بدين وسيله چهره وي را نزد افکار عمومي تخريب کنند.