میثم بشیرنژاد:
یکی از اقشار جامعه که به واسطه نداشتن برخی توانایی‌ها مهجور واقع شده‌اند، معلولان هستند که هر سال با فرارسیدن روز جهانی معلول تنها چند روز مورد توجه مردم، برخی دستگاه‌ها و رسانه‌ها قرار می‌گیرند. این نکته زمانی بیشتر به چشم می‌آید که بدانیم نزدیک به 11 میلیون نفر با انواع معلوليت‌هاي جسمی، حرکتی و ذهنی در کشورمان زندگی می‌کنند که منشأ 50 درصد از آنها نیز ژنتیکی و مادرزادی است. سازمان بهداشت جهانی نیز اعلام کرده است، روزانه 23 هزار و 200 نفر در دنیا به جامعه معلولان اضافه می‌شود. این نکات مسؤولیت نهادهای متولی برای تسهیل زندگی معلولان را بیشتر می‌کند. در ایران قانون حمایت از حقوق معلولان در 16 ماده در اردیبهشت 1383 در مجلس تصویب شد. 16 ماده‌ای که برخی از سازمان‌ها از جمله سازمان بهزیستی را موظف کرده که نیازهای این طیف عظیم از جامعه را برآورده کنند. از مهم‌ترین بندهای این قانون مناسب‌سازی شهرها برای تردد و رفت و آمد آسان معلولان است که کماکان در کشور به حد مطلوب نرسیده است. این مشکل در ساختمان‌های اداری و مسکونی نیز ملموس است.در سال‌های اخیر اقداماتی در بحث مناسب‌سازی معابر و پیاده‌روها و برخی از اماکن صورت گرفته که با توجه به جمعیت معلولان و جانبازان و نیازهای آنها کافی نیست.
چالش اشتغال، تردد و ازدواج معلولان
فریبرز بختیاری، معاونت سلامت و توانبخشی آسایشگاه خیریه کهریزک در گفت‌وگو با «وطن‌امروز» با بیان اینکه مهم‌ترین معضل معلولان بحث دسترسی و آمد و شد آنها در جامعه است، می‌گوید: اگر مبلمان شهری اصلاح شود و امکان بیشتری برای دسترسی معلولان در جامعه فراهم شود، آنها خودشان بهتر از ما از حق خودشان دفاع می‌کنند، چرا که دردهای خود را بهتر می‌شناسند.بختیاری در ادامه با بیان اینکه در تمام تصمیم‌گیری‌ها برای جامعه معلولان در سطح خرد و کلان خود آنها غایب هستند، اظهار داشت: مشکل اساسی این است که شخص ثالث برای آنها تصمیم‌گیری می‌کند در حالی‌که چنین رویکردی به هیچ‌وجه صحیح نیست و هرگز نمی‌تواند خواسته‌های افراد معلول را پاسخگو باشد. وی به احترام معلولان در بسیاری از کشورهای دیگر اشاره و اضافه کرد: در سوئد تا نماینده معلولان نمادهاي (المان‌هاي) استفاده برای معلولان را تایید نکند هرگز مدیر آن پروژه برگه پایان کار را دریافت نمی‌کند و این نشان‌دهنده اهمیت به این قشر جامعه است. معاونت سلامت و توانبخشی آسایشگاه کهریزک همچنین افزود: محدودیت در اشتغال، ازدواج، مسکن و تردد در سطح شهر معلولان باید مرتفع شود و در این میان نیاز هست شورایی تشکیل شود که مطالبات به حق این قشر را پیگیری کند. وی با تاکید بر اینکه رسانه‌ها، مسؤولان، برخی سازمان‌ها از جمله بهزیستی و شهرداری می‌توانند تمرکز بیشتری برای کمک به معلولان داشته باشند، افزود: غایت باورم این است که اگر آرامش و احترام را به معلولان بدهیم، خودشان به‌راحتی حق را می‌گیرند. همچنین حسن احمدی، مدیرعامل موسسه خیریه کهریزک معتقد است: هنوز براي دولت و مردم بحث معلولیت جا نیفتاده و جامعه آن شناختی که باید در این باره پیدا کند را پیدا نکرده است. وی در گفت‌وگو با «وطن‌امروز» با اشاره به اینکه هنوز به معلولان به دیده ترحم نگاه می‌کنند، اظهار کرد: باید پذیرفت که معلول یک آدم سالمی است که مغزش کار می‌کند و به عنوان یک شهروند حق تصمیم‌گیری در امور خود را دارد و ضرورت دارد این امر فرهنگسازی شود. وی با اشاره به اینکه موسسه‌های خیریه زیادی وجود دارند که در صورت حمایت می‌توانند کمک زیادی به معلولان بکنند، افزود: ضرورت دارد بسیاری از
NGOها با کمک سازمان‌های مردم‌نهاد در تقویت برنامه‌های فرهنگی وارد عمل شوند، چرا که نیازهای روحی و روانی معلولان به مراتب بیشتر از نیازهای فیزیکی و جسمی آنها حائز اهمیت است.
ناوگان حمل ونقل شهری باید مناسب‌سازی شود
یحیی سخنگویی، معاون توانبخشی سازمان بهزیستی نیز در گفت‌وگو با «وطن‌امروز» اظهار داشت: به 6 هزار و 300 نفر در سراسر کشور سرویس ایاب و ذهاب می‌دهیم و درصدد هستیم این عدد افزایش پیدا کند و معلولان بیشتری بتوانند از خدمات ما استفاده کنند. وی با تاکید بر اینکه ناوگان شهری باید مناسب‌سازی شود، تصریح کرد: باید امکانی فراهم شود افراد معلول که توانایی رانندگی کردن دارند با استفاده از ماشین دنده‌اتومات و مناسب‌سازی شده به راحتی در سطح جامعه حضور و در فعالیت‌های اجتماعی مشارکت داشته باشند. سخنگویی به ثبت‌نام 88 هزار نفر معلول برای دریافت 4700 خودرو اشاره کرد و گفت: شاخص‌هایی مثل تحصیلات، نوع معلولیت، شدت معلولیت، نیاز به ماشین و داشتن گواهینامه لحاظ شده است که اسامی 4700 نفر به مرکز IT احصا شده و برای استان‌ها ارسال خواهد شد و استان‌ها پس از تایید، لیست را ارسال می‌کنند که ما هم به وزارت رفاه، تعاون و امور اجتماعی برای دریافت خودرو می‌فرستیم.معاون توانبخشی سازمان بهزیستی با اشاره به شعار جهانی امسال معلولان مبنی بر «رفع موانع موجود برای جامعه‌ای در دسترس و تمام شمول برای همه» اظهار داشت: ما با ایده‌آل‌ها فاصله داریم ولی تغییراتی که برای سهولت رفت و آمد معلولان در چند سال اخیر انجام شد، قابل تامل است، الان یک معلول به تنهایی بسیاری از کارهای شخصی خود را انجام می‌دهد که در گذشته امکان نداشت. سخنگویی از اختصاص دادن 50 خودروي ون برای ناوگان حمل و نقل معلولان خبر داد و افزود: 2 ایستگاه در تهران برای رفت و آمد معلولان در نظر گرفتیم که به نقاط مختلف شهر دسترسی داشته باشند و شهرداری تهران نیز حوالی میدان آزادی یک مکان مناسب برای جابه‌جایی و ایاب و ذهاب معلولان در نظر گرفته است. سخنگویی همچنین درباره گزارشی که بنا بود از مناسب‌سازی شهرها به رئیس‌جمهور داده شود، گفت: دفتر توانمندسازی، از فعالیت‌هایی که انجام شده یک گزارش مبسوط گردآوری می‌کند و از طرف سازمان بهزیستی به رئیس‌جمهور ارائه می‌شود.
تهیه 10 هزار ویلچر و 10 هزار سمعک برای معلولان
معاون توانبخشی سازمان بهزیستی در ادامه گفت‌وگو با بیان اینکه اعتبار 10 هزار ویلچر برای معلولان تامین شده است، افزود: بزودی این ویلچرها در اختیار استان‌ها قرار می‌گیرد و در گام بعدی می‌خواهیم 10 هزار سمعک در اختیار معلولان ناشنوا قرار بدهیم که خود اتفاق مهمی برای کمک به این قشر است. وی در ادامه از طلب 300-200 میلیونی سازمان بهزیستی از پارس‌خودرو خبر داد و گفت: قرار است تفاهمنامه گذشته را احیا و بابت طلب خود خدماتی را دریافت کنیم.
اجرای طرح مراقبين خانگی در 10 استان کشور
همچنین سخنگویی به درمان و مداوای خانگی معلولان اشاره کرد و گفت: طرح مراقبين خانگی برای حمایت از معلولان و خانواده‌های آنها در 10 استان شروع شده و به مرور در دیگر استان‌ها به انجام خواهد رسید که امیدواریم با جذب اعتبارات مناسب خدمات بهتر و بیشتری در این طرح به معلولان داده شود. وی با بیان اینکه 7 میلیارد تومان در بخش معلولان صرفه‌جویی شده است، افزود: 13 هزار معلول را از چرخه سازمان بهزیستی خارج کردیم و با همان اعتبار قبلی 13 هزار نفر دیگر که پشت نوبت بودند تحت حمایت قرار گرفتند. وی با بیان اینکه 15 هزار دانشجوی معلول در سراسر کشور داریم، افزود: فقط 1400 نفر از این تعداد در مقطع فوق‌لیسانس و دکترا تحصیل می‌کنند که نشان‌دهنده توانمندی و حضور فعال آنها در جامعه است. وی در خاتمه از اصلاح قانون حمایت از حقوق معلولان خبر داد و افزود: اواخر شهریورماه قانون جدید تقدیم وزیر رفاه، کار و امور اجتماعی شده که پس از بازبینی کامل توسط وزیر با تصویب هیات دولت به عنوان یک لایحه به مجلس خواهد رفت که امیدواریم بازنگری جدید که انجام شده به تصویب مجلسی‌ها برسد.