۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۹:۰۴
برای شانزدهمین سالروز درگذشت علی حاتمی

مثل اینکه باید از این سینما بروم

علی حاتمی می‌گفت: «حالا مثل اینکه از این سینما هم باید بروم و یا به قول دیالوگ فیلم‌هایم طعمه دام و صید صیاد شدم و یا می‌شوم و شاید این پایان عشق است و یا آغاز راه و اگر مرگی هست هیچگاه چیز ترسناکی نیست». علی حاتمی هنگامی که در جریان ساختن آخرین فیلم ناتمامش «جهان پهلوان تختی» در بستر بیماری افتاده بود، این سخنان را مطرح کرد. 14آذر‌ماه 75 برخی روزنامه‌ها تیتر زدند «علی حاتمی داستان مرگ را کلید زد». بیش از 50 دقیقه از آن فیلم توسط علی حاتمی ساخته شده و فیلم‌های گرفته شده همچنان توسط مرتضی شایسته تهیه‌کننده آن، نگهداری می‌شود. علی حاتمی در جایی گفته بود: «همیشه در تمام مدت 30 سال سابقه کار هنری و بیست و چند سال کار سینمایی به سراغ سنگ‌های بزرگ رفته‌ام. مگر «ستارخان» در زمان خودش سنگ کوچکی بود؟ یا «سلطان صاحبقران» یا «کمال‌الملک» یا «حاجی واشنگتن» یا «هزاردستان» یا «دلشدگان». گناه من نیست که موضوع‌های مورد علاقه‌ من و فیلم‌های من از اندازه‌های معمول سینمای ایران بزرگ‌تر است. اگر می‌خواهیم پیشرفت کنیم و اندازه‌های سینمایی‌مان را بزرگ‌تر کنیم باید دست به کارهای بزرگ‌تر بزنیم و باید کمی خطر کنیم. ما در سینمای ایران قادر به انجام هر کاری هستیم، هیچ چیز کم نداریم. از چه بترسیم؟» حاتمی همواره خواسته بود نمادها و اسطوره‌ها را معرفی کند و در «جهان پهلوان تختی» نیز هدفش همین بود.

وی درباره‌ اسطوره تختی گفته بود: «‌مطالعه و بررسی شخصیت‌هایی چون غلامرضا تختی در آغاز کار آسان می‌نماید چرا که پژوهش در مورد افراد سرشناس معاصر حداقل مدارک و مستندات زنده و تازه‌ای را در دسترس پژوهشگر می‌گذارد. اما شاید مورد تختی استثنایی و شگفت باشد. «جهان پهلوان» در ذهن و باور توده‌ها نشانه قهرمانی‌ها و پهلوانی‌ها بود». به گزارش ایسنا، زنده‌یاد علی حاتمی علاوه بر فیلمنامه‌ «جهان پهلوان تختی»، فیلمنامه‌های «ملکه‌های برفی» که درباره‌ زندگی شاه ایران به روایت 3 همسرش است و فیلمنامه «پیامبر اعظم‌(ص)» را نیز داشت که فرصتی پیدا نشد آنها را بسازد. همان‌طور که عزت‌الله انتظامی هم از فیلمنامه‌ نساخته‌ علی حاتمی به نام آخرین پیامبر‌(ص) یاد می‌کند و می‌گوید: «آخرین پیامبر(ص) که به زندگی حضرت محمد‌(ص) مربوط می‌شد از جمله فیلمنامه‌های‌ آماده‌ مرحوم علی حاتمی بود که مجال ساختنش را پیدا نکرد و برای همیشه بایگانی شد». زین‌العابدین رهنما کتاب زیبا و قشنگی درباره‌ حضرت محمد‌(ص) نوشته بود که علی حاتمی تصمیم گرفت فیلمنامه‌ای بر اساس این کتاب آماده کند و آن‌را در قالب سریالی بسازد. به اتفاق ایشان به منزل رهنما رفتیم و اجازه این کار را گرفتیم، فیلمنامه آماده شد و گفتند باید به قم برود تا آنجا اجازه ساخت بگیرد که این سناریو در آنجا رد شد و آقای حاتمی آن‌را به آقای رهنما برگرداندند. این بازیگر یادآور می‌شود: علی حاتمی خیلی دوست داشت راجع ‌به حضرت محمد‌(ص) کاری بکند و سناریوی دیگری را با نام «آخرین پیامبر» آماده کرد و آن‌را به همراه 2 فیلمنامه دیگر به نام‌های «آق‌بانو» و «گاردن‌پارتی» به من داد تا آن‌را بخوانم و نظرم را بدهم. آن‌را خواندم و خیلی خوشم آمد، در واقع خیلی خوب روی آن کار شده بود. فقط پیشنهاد کردم به خاطر اینکه فضای کار درست در‌بیاید در کشورهای عربی ساخته شود که نظر خود حاتمی هم همین بود. این سناریو مورد تایید مراجع قم هم قرار گرفت و پروژه بسیار عظیمی بود و بعد از سریال «هزاردستان» تنها سریالی بود که دوست داشتم در آن بازی کنم که نشد. در واقع حاتمی می‌خواست دولت‌های دیگر را برای ساخت این مجموعه به مشارکت بکشاند که اجل مهلتش نداد. آقای بازیگر می‌گوید: سناریوهای علی حاتمی خاص بود و با وجود اینکه سناریوی این سریال کامل است اما شخص دیگری نمی‌تواند این کار را بسازد. در واقع سبک حاتمی این بود که سناریوها را کامل نمی‌نوشت اما وقتی می‌خواندیم به پیکره کار پی می‌بردیم. او سر کار صبح به صبح دیالوگی را به بازیگران می‌داد. حاتمی تبحرش را در ساخت آثار تاریخی با «کمال‌الملک»، «سلطان صاحبقران» و «هزار دستان» نشان داده است.

علی حاتمی با نام کامل عباسعلی حاتمی متولد 1323 تهران است. او در اواخر دوره‌ متوسطه به اداره‌ هنرهای دراماتیک رفت و کلاس‌های نمایشنامه‌نویسی را گذراند و بعد از مدتی از دانشکده هنرهای دراماتیک فارغ‌التحصیل شد. کار هنری را از سال اول تحصیل در دانشگاه با نمایش «دیب» آغاز کرد. از دیگر نمایش‌های وی می‌توان به «خاتون خورشید»، «باف»، «آدم و حوا»، «حسن کچل» و «چهل‌گیس» اشاره کرد. حاتمی سپس به کار ساخت فیلم‌های تبلیغاتی مشغول شد و بعدها شروع به همکاری با تلویزیون کرد و نخستین کار مهمش در آنجا در مجموعه تلویزیونی «جنگل» (1347) به عنوان نویسنده و بازیگر بود. وی فعالیت در سینما را از سال 1349 به عنوان نویسنده و کارگردان با فیلم «حسن کچل» آغاز کرد. علی حاتمی در 14 آذرماه سال 1375 پس از یک بیماری طولانی درگذشت. از آثار سینمایی زنده‌یاد حاتمی می‌توان از «طوقی» (1349)، «باباشمل» (1350)، «قلندر» (1351)، «سوته دلان» (1356)، «حاجی واشنگتن» (1361)، «کمال‌الملک» (1363)، «مادر» (1368) و «دلشدگان» (1370) نام برد.

ارسال نظر
captcha
پربیننده