گروه سیاسی:
پروفسور نوام چامسکي، زبان‌شناس، فيلسوف، تاريخدان و فعال سياسي آمريکايي در گفت‌وگویی درباره سیاست‌های باراک اوباما در قبال مسائل منطقه، به انتقاد از وی پرداخت و گفت اکنون در نگاه ملت‌های عرب منطقه، اسرائیل و آمریکا تهدید به حساب می‌آیند؛ نه ایران. چامسکی که در شهر بوستون ايالت ماساچوست با بی‌بی‌سی فارسی گفتوگو می‌کرد، همچنین تصریح کرد: پیشنهاد جمهوری اسلامی ایران مبنی بر «خاورمیانه عاری از سلاح هسته‌ای» بهترین راهکار برای پایان بخشیدن به تهدیدهای هسته‌ای است. به گزارش «وطن‌امروز»، نوام چامسکی که همواره منتقد شماره يك سیاست خارجی ایالات متحده آمریکاست و در شمار معروف‌ترین اساتید آمریکایی به حساب می‌آید در ابتدای این گفتوگو با انتقاد از سیاست‌هاي باراک اوباما در خاورمیانه، انقلاب‌های اخیر در کشورهای اسلامی را به زیان آمریکا دانست. وی در توضیح این مطلب گفت: شما اين را از نوع برخورد آمريکا مي‌توانيد بفهميد. 2 نکته مهم است: اول، دموکراسي يعني چه؟ دموکراسي يعني اينکه نظر مردم در سياست‌هاي دولت‌ها منعکس شود. اگر اينطور است افکار عمومي چه مي‌گويد؟ نظرسنجي‌ها و پژوهش‌هاي معتبر فراواني از طرف موسسه‌هاي نظرسنجي آمريکايي درباره بهار عرب صورت گرفته است. مثلا نظرسنجي‌ای که توسط موسسه معتبر بروکينگز منتشر شده و نشان مي‌دهد در ميان ملت‌هاي عرب آنچه تهديد اصلي محسوب مي‌شود اسرائيل و آمريکا هستند. چامسکی در ادامه به سیاست ایران‌هراسی آمریکا هم اشاره کرد. وی درباره میزان نفوذ این سیاست در افکار عمومی مردم منطقه گفت: در حقيقت ايران را تهديد خواندن بيشتر دغدغه غرب است؛ نه دغدغه جنبش عدم تعهد و نه دغدغه ملت‌هاي عرب. البته ديکتاتورهاي نفتي هم ايران را تهديد مي‌بينند و همين هم در غرب دائما منعکس مي‌شود. آن هم بر اساس اين نظريه که اگر ديکتاتوري با ماست و مردمش بر ضد ما، پس او حامي ما است. این استاد دانشگاه این قبیل سیاست‌ها را نشان‌دهنده حمایت آمریکا از دیکتاتورها دانست و تصریح کرد: در هر 2 مورد از يک روش معمول استفاده شد؛ اينکه اگر ديکتاتور محبوب را نمي‌شود ديگر حفظ کرد او را به گوشه‌اي مي‌فرستيد و بعد تلاش مي‌کنيد تا جايي که مي‌شود همان حکومت قبلي را احيا کنيد. اين چيزي است که دقيقا اکنون در حال روي دادن است.
چه کسی گفته ایران تهدید است؟
در ادامه این گفتوگو، نوام چامسکی در پاسخ به این سوال که «با توجه به تحولات خاورميانه و حتي ايران پيش‌بيني شما از آينده سياست‌هاي آمريکا در خاورميانه چيست؟» به اهمیت خاورمیانه و بویژه ایران در سیاست خارجی آمریکا اشاره کرد و گفت: مثلا همين ايران. اگر به مناظره‌هاي انتخاباتي 2 نامزد گوش مي‌کرديد، 2 کلمه بيشتر از همه تکرار مي‌شد: ايران و اسرائيل. اسرائيل به خاطر اينکه بايد کانديداها ارادتشان را نسبت به اسرائيل نشان مي‌دادند و متعاقبا در اين راه از هم سبقت مي‌گرفتند، و ايران. چون از ايران به عنوان «بزرگ‌ترين تهديد عليه صلح جهاني» ياد مي‌شود و البته رسانه‌ها هم خود را موظف مي‌دانند که دائما ايران را به عنوان بزرگ‌ترين تهديد عليه صلح در جهان معرفي کنند. اينکه ایران تهديدي براي صلح جهاني باشد، اولا چه کسي اين موضوع را مطرح مي‌کند؟ اگر نگاه کنيد چه کسي اين را مطرح مي‌کند، مي‌بينيد اين آمريکا و متحدانش و ديکتاتورهاي عرب هستند؛ نه ملت‌هاي عرب و نه جنبش عدم تعهد که همين اخيرا در تهران اجلاس داشتند و تقريبا بخش اعظم جمعيت جهان را شامل مي‌شوند. در حقيقت اين موضوع فقط دغدغه غرب است. خب! حالا ببينيم اين تهديد چيست؟ مي‌دانيم آنچه تهديد ارزيابي شده بيشتر از طرف منابع دولتي چون ارتش آمريکا و سرويس‌هاي اطلاعاتي بوده است که سالانه به کنگره آمريکا گزارش مي‌دهند. آنها هم در گزارش‌شان به وضوح مشخص کرده‌اند ايران مي‌تواند براي آمريکا يک تهديد محسوب شود. اينکه ايران مي‌تواند براي قدرت آمريکا و اسرائيل يک تهديد محسوب شود و آنها نمي‌توانند چنين چيزي را تحمل کنند.
اوباما دروغ می‌‌گوید
نوام چامسکی درباره سخنرانی سال ۲۰۰۹ اوباما در قاهره گفت: واقعا شگفت‌انگیز بود که همه به حرف‌های اوباما در قاهره گوش می‌‌دادند بدون آنکه بخندند. او حتی به یک کلمه از حرف‌هایش هم باور نداشت. منظورم این است که این روش حکمران‌هاست. آنها دائما از آمال بشر حرف می‌‌زنند و اینکه چطور در گذشته وقایع وحشتناکی روی داده و حالا ما درس گرفته‌ایم و اوضاع بهتر خواهد شد. همیشه همین‌ها را می‌‌گویند و هیچ چیز هم عوض نمی‌شود. اینقدر از این حرف‌ها شنیده‌ایم که گوشمان پر است. در واقعیت هم دیدیم محبوبیت آقای اوباما در جهان عرب پس از این سخنرانی بالا رفت اما بعد سقوط کرد و حالا از بوش هم کمتر شده است؛ جای تعجب هم ندارد. اگر به کارهایی که اوباما کرده نگاه کنیم، به نظر من سیاست آمریکا بر روال سابق خواهد بود و تغییری به وجود نخواهد آمد. بهار عرب البته تهدیدی جدی است، چون بهار عرب تلاش ملت‌ها به سمت استقلال و دموکراسی است. با وجود اینکه در غرب همه از عشق‌شان به دموکراسی حرف می‌‌زنند اما شما می‌‌دانید که آنها از ته قلبشان به چیزی که می‌‌گویند باور ندارند. دموکراسی تهدید بزرگی برای قدرت‌های غربی است و دلیل این حرف هم خیلی ساده است، کافی است به افکار عمومی در جهان عرب توجه کنیم.
غرب مخالف دموکراسی است
این متفکر برجسته غربی در ادامه با اشاره به دروغ غرب درباره ادعای دموکراسی گفت: متغیر دیگر، اخلال در روند شکل‌گیری دموکراسی است. آمریکا و متحدانش نمی‌خواهند تحولاتی اینچنین روی دهد و به همین خاطر هم باید با دموکراسی مخالفت کنند که می‌‌کنند. برای مثال در تونس، فرانسه از بن‌علی تا لحظه آخر حمایت کرد تا لحظه‌ای که دیگر نمی‌شد از او حمایت کرد. در مصر هم آمریکا همین طور عمل کرد. از مبارک تا جایی که امکان داشت حمایت کردند تا لحظه‌ای که ارتش مقابل مبارک ایستاد، آن وقت آنها هم مقابلش ایستادند.
قدرت آمریکا رو به افول است
با این حال این حرکت‌ها ادامه دارد و تحولات روی می‌‌دهد. مثل آنچه در آمریکای لاتین در ۱۰ سال گذشته روی داده که واقعا تاریخی است. از حدود ۵۰۰ سال پیش که اروپایی‌ها به این قاره آمدند کشورهای لاتین تحت سلطه خارجی و در ۱۰۰ سال گذشته اکثرا تحت کنترل آمریکا قرار داشتند اما در سال‌های اخیر آنها به درجه‌ای از استقلال رسیدند و توانستند به مشکلات اساسی خودشان برسند و تقریبا میشود گفت آمریکا دیگر از آن بخش قاره بیرون رفته است. اگر به همین کنفرانس قاره‌ای اخیر در کلمبیا توجه کنید همه کشورها در مشکلات عمده خودشان مخالف آمریکا و کانادا بودند. اگر کنفرانس غیرقاره‌ای بود شاید اصلا آمریکا و کانادا دعوت نمی‌شدند، پس می‌‌بینید که قدرت آمریکا رو به افول است.
حزب سوم در انتخابات آمریکا
اما موضوع دیگری که چامسکی در این گفتوگو به آن اشاره کرد؛ بحث انتخابات دوقطبی در آمریکا و عدم توجه به حزب سوم بود. وی درباره مشکلات حزب سوم در آمریکا، موضوع پول و حمایت‌های مالی را مهم ارزیابی کرد و گفت: پول نقش شگفت‌آوري بازي مي‌کند. نتيجه انتخابات تا حد زيادي با پول مشخص مي‌شود. در همين انتخابات گذشته ميلياردها دلار خرج شد. اگر شما به ميلياردها دلار پول احتياج داشته باشيد، بايد سراغ شرکت‌هاي خصوصي و پولدارها برويد. اين قشر از جامعه هم از حزب سوم حمايت نمي‌کنند. البته حمايت‌هاي مالي کوچک‌تر هم از طرف افراد زيادي انجام مي‌گيرد اما به سازماندهي نياز داريد. در حالت عادي حتي نمي‌توانيد پيامتان را به افراد برسانيد. من درباره کنفرانس هلسينکي صحبت کردم که تقريبا صددرصد سکوت رسانه‌اي وجود دارد اما سکوت رسانه‌اي در زمينه‌هاي متفاوتي وجود دارد. در رسانه‌ها سکوت در زمينه‌هاي مشابه يک اصل به حساب مي‌آيد. رسانه‌ها با دکتريني به نام «عينيت» (Objectivity) اداره مي‌شوند. عينيت يعني اينکه شما آنچه را که در واشنگتن اتفاق مي‌افتد گزارش مي‌کنيد، آن‌هم به درستي و با دقت. بنابراين اگر 2 حزب موجود موضوعي را مطرح کردند، شما هم گزارش مي‌کنيد. اگر هم حرفي نزدند، شما گزارش نمي‌کنيد، اين يعني جانبداري. درباره کنفرانس هلسينکي، هدف حياتي و اساسي اين است که اگر ايران جدي‌ترين تهديد براي جهان است و راه آساني هم براي حل اين مشکل وجود دارد، بايد درباره‌اش بحث شود اما مي‌بينيم که سکوت محض وجود دارد. به اين دليل که نه احزاب سياسي و نه جامعه تجاري علاقه‌مند نیستند که در اين باره صحبتي انجام گيرد. خب! همين هم هست که حل اين ماجرا مشکل شده است.
به آینده امیدوارم
این استاد آمریکایی در انتهای این گفتوگو و در پاسخ به این سوال که آیا به آینده امیدوارید؟ خاطرنشان کرد: اول از همه اينکه اميدواري يا نااميدي يک مفهوم ذهني است و اهميتي هم ندارد که ما اميدوار باشيم يا نه. مهم تصميمي است که مي‌گيريد. خوشبين باشيد يا بدبين، به هر حال تقريبا مشابه عمل مي‌کنيد. اول نگاه مي‌کنيد ببينيد چه کاري مي‌شود انجام داد اما به نظر من دلايل عيني هم وجود دارد براي اينکه تا حدودي اميدوار باشيم. به تاريخ نگاه کنيد، حتي تاريخ معاصر. همانطور که گفتم يک مسيري در چند سال گذشته شکل گرفته است که در مجموع به سمت پيشرفت حرکت مي‌کنيم. بسياري از عقب افتادگي‌ها، سرکوب‌ها و خشونت‌ها وجود دارد. مثلا درباره گونه‌هاي موجود در طبيعت، ما در نقطه حساسي از تاريخ به سر مي‌بريم. مسيري را طي مي‌کنيم که ممکن است به چيزي شبيه خودکشي يک گونه منتهي شود. تاکنون چنين چيزي وجود نداشته است. 2 دليل براي اين موضوع وجود دارد: اول تهديد جدي و در حال گسترشي است که براي محيط زيست وجود دارد که ممکن است تا سال ديگر اتفاق نيفتد اما به هر حال نزديک مي‌شود و ديگري تهديد هسته‌اي که در حال حاضر تهديد بزرگي براي خاورميانه است. نه اينکه ايران تهديد باشد اما تنش در منطقه مي‌تواند علت باشد.