جاناتان ویلسون، فوتبالنویس سرشناس بریتانیایی و خالق آثار خارقالعادهای نظیر فوتبال در بلوک شرق بعد از فروپاشی دیوار برلین، این روزها درگیر نگارش تازهترین کتابش است. کتابی با عنوان Outsider یا «بیگانه» که در آن نگاه تازهای به مقوله دروازهبانی دارد؛ بیگانه از این منظر که دروازهبان انزواطلبترین فرد در میان 11 بازیکن هر تیم است؛ جایی دورتر از جریان بازی در اکثر دقایق. ویلسون در این کتاب تاریخ دروازهبانی فوتبال جهان را موشکافی میکند. کتابی که در بریتانیا 15 پوند قیمت دارد. در همینباره وی 2 ساعت میهمان اینترنتی کاربران گاردین بود و به سوالات آنها پاسخ داد. سوالاتی پر از حرفهای تازه و شنیدنی که بهانه ویراست این نوشتار شد، در زیر گزیدهای از پاسخهای شیوای ویلسون را میخوانید.
برخورد شوماخر و باتیستون
سالها میگذرد با این حال هنوز هم برخورد شوماخر با باتيستون به عنوان خشنترین خطای یک دروازهبان روی یک بازیکن در تاریخ جامهای جهانی به یاد آورده میشود. باتیستون بعد از آن برخورد به بیمارستان رفت و مدتها از فوتبال دور بود اما واقعیت این است که این دو هماکنون دوستان خوبی برای هم شدهاند. درباره آن صحنه هم گرچه دروازهبان آلمانی سزاوار کارت قرمز بود اما باید بگویم که هرگز از عمد باتیستون را ناکار نکرد. او در آخرین لحظه کمرش را چرخاند. اگر قصد آسیب رساندن داشت میتوانست با استوک به او ضربه بزند.
تغییر نقش دروازهبانها
قدیمترها دروازهبانها به باهوشی امروز نبودند. حماقت را میشد در تکتک حرکاتشان دید؛ درست زمانی که سعی میکردند با تمام توانشان توپ را از مقابل دروازه شوت کنند یا اینکه در قعر دروازه بمانند تا مهاجم حریف نزدیکشان شود. گویرا گروکیسم، دروازهبان آن مجارستان جادویی، اولین کسی بود که سعی کرد از دروازه خارج شود و پشت دفاعش را جمع کند. اولین دروازهبانی که مدافع پوششی شد. از آن به بعد تا امروز دروازهبانها کمکم به بدنه تیم تزریق شدند. لئو یاشین دنبالهروی همین راه شد. امروزه دروازهبانهایی که بهتر با پا بازی میکنند طرفداران بیشتری دارند. دروازهبان باید بتواند پاسهای کوتاه بدهد، تیم را راهبیندازد و بخشی از تیم باشد.
کشورهای بددروازهبان!
اسکاتلند و برزیل در رأسشان هستند. تا پیش از ظهور تافارل و بعدها دیدا و ژولیو سزار هیچ دروازهبان برزیلی بزرگی را در خاطر نداشتیم. این چند نفر هم در ایتالیا ظهور کردند. یکی پارما، یکی میلان و آخری اینتر. جایی که مدافعانش بیش از برزیل همکاری میکنند. داستان آفریقا هم همین است. آفریقاییها عموما سختکوش و جنگنده هستند. برای میانههای میدان ساخته شدهاند. چابکی دروازهبانی را ندارند. البته سونگو، کامنی و کینگستون در این سالها قدری این باور را کمرنگ کردهاند.
جو هارت بزرگ، دخهآی کوچک!
مصدومیت را که کنار بگذاریم، در پایان سال 2020 میتوانیم جو هارت را یکی از بهترینهای عصر خودش بدانیم. این را به شما تضمین میدهم. در سوی دیگر دخهآ قرار دارد. دروازهبانی که گاه با عکسالعملهای بینظیرش شما را به تحسین وا میدارد اما هیچوقت با اطمینان به سمت توپها خیز برنمیدارد. همیشه ترسش را دارد البته سنش را هم در نظر بگیرید. او بسیار جوان است و میتواند بسیار تغییر کند.
برگرفته از رمان آلبر کامو
نام کتاب برگرفته از کتاب غریبه، اثر آلبر کامو است. دروازهبان جایی دورتر از جریان بازی میایستد و بیشتر دقایق را نظارهگر تقابل دیگران است تا درگیر آن.
3 دروازهبان بزرگ جهان
بوفون، نویر و کاسیاس!
دروازهبانهای آمریکایی
آمریکاییها معمولا دروازهبانهای سرشناستری دارند. بازیکنان دیگرشان عموما معمولی هستند. به سادگی میتوانیم کیسی کلر، تیم هاوارد و برد فریدل را به خاطر بیاوریم. دلیلش به ژنتیک آنها بازمیگردد. تعامل چشم و دست آنها معمولا شاخص است. همان چیزی که در بسکتبال میبینیم. این روزها تیمهای انگلیسی در لیگ آمریکا به دنبال دروازهبان میگردند.
موافق افول دروازهبانی لیگ برتر نیستم
میگویند کیفیت دروازهبانی انگلستان در قیاس با 15-10 سال گذشته به وضوح کاهش یافته است. دیگر شاهد حضور پیتر اشمایکل، دیوید سیمن، نایجل مارتین، تیم فلاور یا حتی یرزی دودک و کارلو کودیچینی نیستیم. من میگویم در حال حاضر هم دروازهبانهای شاخصی داریم؛ پیتر چک، جو هارت، لیندگارد و دخهآ، پپ رینا، خولیو سزار، ال حبسی و بن فاستر. در حد و اندازه استانداردهای گذشته هستیم.
لئو یاشین افسانهای
پدر من به این سادگیها تحت تاثیر قرار نمیگرفت. با این حال یاشین او را شیفته خودش کرد. در 1966 برای دیدنش به روکرپارک رفت. یاشین تاثیرگذارترین دروازهبان تاریخ فوتبال است.