گروه سیاسی:
شماری از متخصصان امنیت ملی آمریکا با انتشار گزارشی و با اذعان به اینکه تحریم‌های واشنگتن علیه جمهوری اسلامی گامی رو به جلو را منجر نمیشود، بر لزوم لغو این تحریم‌ها تاکيد کردند. این گزارش که «ارزیابی سود و زیان تحریم‌های بینالمللی علیه ایران» نام دارد، از سوي 38 سیاستگذار اسبق آمریکایی، افسران اسبق ارتش این کشور و متخصصان مستقل امضا و منتشر شده است. از چهره‌هاي سرشناس منتشرکننده اين گزارش میتوان به افرادی چون ۳ تن از جمهوریخواهان اسبق، پل وولکر مدیر اسبق خزانه‌داری فدرال و برخی ژنرالهای بازنشسته ارتش و نیروی دریایی آمریکا اشاره کرد.
در این گزارش آمده است: در صورتی که واشنگتن و متحدان غربی آن تحریم‌های اقتصادی علیه تهران را برندارند، بعید است ایران از فعاليت هسته‌ای خود دست بردارد، در حالي که مشخص هم نیست این تحریم‌ها به تنهایی منجر به توافق یا تغییر سیاستهای ایران بشوند.
سهم رو به رشد چین و هند در بازار ایران
بر اساس این گزارش ۸۶ صفحهای، تحریم‌ها کیفیت زندگی طبقه متوسط ایران را کاهش داده و الگوی تجاری جدیدی را به وجود آورده که بر اساس آن سهم کالاهای چینی و هندی در بازار این کشور افزایش یافته است. به گزارش باشگاه خبرنگاران، این گزارش می‌افزاید: تاکنون نه آمریکا و نه شورای امنیت سازمان ملل متحد هیچ معیار دقیقی ارائه ندادهاند که اجرای آن از جانب ایران موجب برداشته شدن تحریم‌ها شود. سنای آمریکا در تاریخ 30 نوامبر دور جدیدی از تحریم‌ها را علیه بخش انرژی جمهوری اسلامی ایران، بنادر، کشتیرانی و بخش کشتی‌سازی این کشور مورد تصویب قرار داد.
هیلاری کلینتون، وزیر خارجه آمریکا نیز در تاریخ اول دسامبر اعلام کرد کشورش آماده است درباره برنامه انرژی هسته‌ای ایران با تهران وارد مذاکره شود. وی در همین باره تصریح کرد: ما با گروه 1+5(انگلیس، چین، فرانسه، روسیه، آمریکا و آلمان) تلاش میکنیم و صراحتا از تمایل و آمادگی خود برای آغاز مذاکرات دوجانبه با تهران در صورت آمادگی آنان خبر میدهیم. تحریم‌های غیرقانونی يکجانبه که با طراحی و هدایت آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران تحمیل شده، بر اتهامات بیاساسی استوار است مبنی بر اینکه جمهوری اسلامی ایران در برنامه انرژی هسته‌ای خود به دنبال اهداف نظامی است. ایران با رد این اتهامات تاکید کرده است تهران از امضا‌کنندگان پیمان منع گسترش تسلیحات هسته‌ای (NPT) و عضوی از آژانس بینالمللی انرژی اتمی است و به همین خاطر از حق استفاده صلحآمیز از فناوری هسته‌ای برخوردار است. آژانس بینالمللی انرژی اتمی سازمان ملل متحد تاکنون چندین بازرسی سر زده از تاسیسات هسته‌ای ایران به عمل آورده اما هرگز مدرکی دال بر منحرف شدن فعالیتهای هسته‌ای غیرنظامی تهران به سوی تولید تسلیحات هسته‌ای به دست نیاورده است.
احتمال توافق بر سر پذیرش غنی‌سازی و لغو تحریم‌ها
در همین باره عضو هیات آمریکایی مذاکره‌کننده با ایران در گروه 1+5 و مشاور رئیس‌جمهور آمریکا در امور خلع سلاح و عدم اشاعه در مقاله‌ای ضمن تاکید بر اینکه یک فرصت تاریخی در مذاکرات با ایران شکل گرفته، احتمال داد بتوان با ایران به توافقی رسید که هم شامل پذیرش غنی‌سازی در ایران باشد و هم بخشی از تحریم‌ها طی آن لغو شود.
گري سيمور ادامه با تصریح بر این نکته که امیدوارکننده‌ترین رشته‌ای که در تلاش برای حل مشکل خاورمیانه باید کشیده شود، مساله ایران است، تاکید می‌کند: ایران با خوشحالی دعوت 1+5 را درباره بازگشت پای میز مذاکره پذیرفت ولی واشنگتن پس از انتخابات ریاست‌جمهوری تمایلی نداشت پیشنهاد معناداری را مطرح کند و مسیر مذاکره دچار سردرگمی شده است. وي همچنین ضمن اذعان به نتیجه‌بخش نبودن تحریم‌ها علیه ایران نوشت: درباره تاثیر تحریم‌ها باید گفت تحریم‌ها 2 هدف دارند، یکی متقاعد کردن ایران به بازگشت پای میز مذاکره که اتفاق افتاد و دیگری دادن برگ برنده‌ای به طرف تحریم‌کننده برای اینکه در برابر دریافت امتیازهایی به چانه‌زنی بپردازد. تا این مقطع زمانی، آمریکا تمایلی نداشته در عوض مصالحه‌های مهم ایران، تحریم‌ها را به شکلی قابل توجه کاهش دهد. تحریم‌ها حیاتی جداگانه برای خود دارند و به تدریج از لحاظ سیاسی نمی‌توان به آنها دست زد. اگر وضع به این شکل باشد، دورنمایی برای برگزاری مذاکرات جدی وجود ندارد. کاربرد دیگر تحریم‌ها، مجازات طرفی است که شما دوست ندارید و بالقوه آن را وادار به تسلیم یا سقوط می‌کنید. تحریم‌های فعلی چنین مسیری را در پیش گرفته‌اند حتی اگر به ندرت در این باره به این صورت صحبت شده باشد. به تصریح این دیپلمات آمریکایی، سابقه تحریم‌ها درباره تسلیم شدن کامل یا تغییر حکومت امیدوارکننده نیست. در عوض، تحریم‌ها معمولا به مردم عادی لطمه می‌زنند در حالی که مقامات از بیشتر تاثیرات در امان می‌مانند و موضعی حاکی از تمرد در پیش می‌گیرند و اشتباه‌های خود را به گردن مداخله خارجی می‌اندازند. این وضع امروز درباره ایران نیز شروع به روی دادن کرده است. حملات به رفاه مردم یک کشور می‌تواند موجب خشم و خصومت مردم با «دشمن» شود و این وضع چند نسل ادامه یابد.
آمریکا باید غنی‌سازی در ایران را بپذیرد
وی در همین راستا به ارائه راه‌حل این موضوع از نگاه خود پرداخته و می‌نویسد: آمریکا و متحدانش باید با اندازه‌ای از غنی‌سازی اورانیوم در داخل ایران موافقت کنند. ایران باید محدودیت‌ها بر همه تاسیسات زیربنایی خود را بپذیرد و با بازرسی‌ها و نظارت‌های سر زده موافقت کند. ایران باید سابقه برنامه هسته‌ای خود را مستند کند و غرب نیز باید تحریم‌ها را بردارد. همه این موارد باید در روندی قدم به قدم و با اجرای پادمان‌ها و راستی‌آزمایی‌ها در هر مرحله‌ای صورت گیرد. گفتنی است پیش از این نیز وزیر خارجه آمریکا از تمدید معافیت چین، هند، مالزی، کره‌جنوبی، سنگاپور، آفریقای‌جنوبی، سریلانکا، ترکیه و تایوان از تحریم نفتی ایران به مدت 180 روز دیگر خبر داد و در بیانیه‌ای اعلام کرد: من در این زمینه به کنگره گزارش خواهم کرد. در این بیانیه آمده است: آمریکا و جامعه بین‌الملل به ادامه فشارها بر رژیم ایران تا زمانی که این کشور به نگرانی‌ها درباره برنامه هسته‌ای‌اش بپردازد، متعهد هستند. به همین دلیل من خوشحالم که اعلام کنم چین، هند، مالزی، کره‌جنوبی، سنگاپور، آفریقای‌جنوبی، سریلانکا، ترکیه و تایوان به دلیل کاهش‌های بیشتر در حجم خرید نفت خام از ایران، بار دیگر می‌توانند از تحریم‌های آمده در بند 1245 قانون اختیار دفاع ملی سال مالی 2012 معاف شوند.
این بیانیه می‌افزاید: من متعاقبا به کنگره گزارش خواهم کرد معافیت از تحریم‌ها پیرو بند 1245 قانون اختیار دفاع ملی برای مبادلات مشخص و درباره نهادهای مالی در این کشورها برای یک دوره زمانی 180 روزه به کار گرفته خواهد شد. پیش‌تر منابعی در دولت و کنگره آمریکا از احتمال تمدید معافیت این 9 کشور از تحریم نفتی ایران خبر داده بودند.
خبر تمدید معافیت‌های کشورهای چین و هند و 7 کشور دیگر از تحریم‌های نفتی ایران در حالی منتشر می‌شود که دولت آمریکا در فروردین‌ماه سال جاری، 11 کشور و اواخر خرداد‌ماه همین سال 7 کشور دیگر را از تحریم‌های مربوط به معاملات نفتی با ایران معاف کرده بود. این اخبار اما در حالی منتشر شده که شبکه خبری سی‌ان‌ان در گفت‌وگو با یک کارشناس حوزه تحریم‌های اقتصادی از بی‌اثر بودن تحریم‌ها خبر داده و عنوان کرده اعمال تحریم‌های بیشتر، خاصیت آنها را از بین برده و اقتصاد جهانی را با بحران مواجه می‌کند.