جلسه نقد و نمایش فیلم«من مادر هستم» عصر دوشنبه در مجتمع فرهنگی 13 آبان برگزار شد. این برنامه با استقبال پرشور علاقه‌مندان و دانشجویان و با حضور فریدون جیرانی کارگردان فیلم، لیلا لاریجانی و رحمان سیفی‌آزاد نویسندگان فیلمنامه، مسعود فراستی و محمدتقی فهیم منتقدان سینمای ایران و حسین الله‌کرم و با اجرای محمدباقر مفیدی‌کیا برگزار شد. مسعود فراستی، منتقد سینما در ابتدای سخنانش گفت: من هم از همه خواهش می‌کنم شعار ندهیم، دست نزنیم و بگذاریم نقدهای موافق و مخالف به شکل درست و معقول بیان شود. او در پاسخ به حرف‌های مطرح شده در این نشست از سوی حسین الله‌کرم گفت: دوستان ما به‌رغم ظاهر ضدروشنفکری‌شان اغلب به دام روشنفکری می‌افتند. روشنفکرهای ما از فیلم من مادر هستم بدشان می‌آید و به فیلم «بی‌خود و بی‌جهت» اقبال دارند و این به دلیل آن است که من مادر هستم بخشی از جریان روشنفکری را به تصویر می‌کشد. فیلم جیرانی تصویرگر زندگی بی‌آرمان، جدای از مردم و بی‌بند و بار این قشر روشنفکرنماست. فراستی با بیانی کنایه‌آمیز می‌گوید: الان من و آقای الله‌کرم باید در دفاع از فیلم مشترک باشیم ولی متاسفانه این‌طور نیست. الگوی بخشی از بچه‌های جنوب شهری ما زندگی این تیپ روشنفکری است؛ این تیپ شبه‌مدرنیستی بی‌اصول، بی‌بند و بار و ضداصول ملی محصول سیاست‌های غلط دوستان عدالتخواه است که در 8 سال گذشته هم رشد بیشتری یافته‌اند. این فیلم نمایانگر سیاهی این قشر و عبرت‌آموزی از آنهاست. فراستی در تعریفش از طبقه متوسط گفت: طبقه متوسط کسانی هستند که امروز در اثر فشارهای اقتصادی در حال نابودی هستند. قشر روشنفکر که فیلم توصیفگر آنهاست، کسانی هستند که فشارهای اقتصادی نه‌تنها زندگی آنها را متزلزل نمی‌کند بلکه آنها را چاق‌تر نیز می‌کند. او فیلم جیرانی را مهم‌ترین فیلم بعد از انقلاب در نقد جریان روشنفکری می‌داند. فراستی معتقد است فیلم‌های روشنفکری ایران یا فیلم‌های وطن‌فروش هستند یا فیلم‌های اگزوتیک و خنثی. او با همان لحن همیشگی و متلک‌پران خود می‌گوید: جالب است منتقدان این فیلم‌ها وقتی در مسند ریاست قرار می‌گیرند نه‌تنها این روند را متوقف نمی‌کنند بلکه حتی به حیات این جریان کمک می‌کنند. این منتقد سینما گفت: ما باید مدافع فیلم‌های انتقادی- اجتماعی باشیم. معتقدم اینکه گفته می‌شود فیلم جیرانی اشاعه فساد است و بار سیاسی به‌همراه دارد، کاملا پرت و بیهوده است. هم فیلمفارسی و هم فیلم روشنفکری و هم فیلم جشنواره‌ای به معلول‌ها می‌پردازد نه علت‌ها. فیلمفارسی در تفکر خواهان سازش طبقاتی به نفع طبقه بالا و تثبیت وضع موجود است. مشخصه فیلمفارسی ابتذال در اجرا و برگزاری همه چیز در سطح و شعار است. سلیقه خیلی از دوستان حزب‌اللهی ما متاسفانه فیلمفارسی است. فیلم آقای مهرجویی را به خاطر اینکه شخصیت زن فیلم چادر بر سر دارد در حوزه هنری و توسط مسؤولش مورد تشویق قرار می‌دهند. کعبه آمال فیلمفارسی بعد از انقلاب ما نشان دادن ثروتمندان محافظه‌کار است که خطری ندارند. فیلم ملودراماتیک الزاما فیلمفارسی نیست، ملودرام یک ژانر مهم سینماست و فریدون آدم ملودرام است و این ژانر را به خوبی می‌شناسد. اینها حرف‌هایی بود که فراستی در دفاع از فیلمفارسی نبودن فیلم جیرانی عنوان می‌کند. فراستی در ادامه این جلسه با بازخوانی برخی فیلم‌های خیانت‌محور در سینمای ایران تاکید می‌کند که متاسفانه خیانت در سینمای ایران بیشتر سمپاتیک است و تماشاگر با آن همراه می‌شود اما فیلم جیرانی با نمایش خیانت، درصدد روشن کردن بی‌بند و باری در قشر روشنفکر است. بازی‌ها در من مادر هستم خوب است و می‌دانیم بازی‌ها زمانی خوب از کار درمی‌آید که شخصیت‌پردازی و تیپ‌سازی به درستی انجام شده باشد. به نظرم فیلم طرفدار «آوا» نیست و نشان میدهد آوا قربانی منش خانواده خودش است. فراستی هم همچون جیرانی ارزیابی‌اش از فیلم هشدارهای آن است و در ارزیابی مثبتی که از این خصیصه من مادر هستم دارد، می‌گوید فیلم درباره طبقه روشنفکر و انتقامگیری یکی از افراد این طبقه با عامل قصاص است. فیلم جیرانی به ما هشدار میدهد مواظب رشد این طبقه باشیم.
مقابله با سبک زندگی غربی پادزهر می‌خواهد
جیرانی، کارگردان من مادر هستم درباره فیلم خود گفت: فیلم من نمایانگر طبقه مرفه جامعه است که از دین دور است. سال‌ها تغییرات نظام اجتماعی را با دقت دنبال می‌کنم و معتقدم دیوار فرهنگی که بین قشر مرفه و طبقه متوسط و جنوب‌شهری وجود داشت در دهه70 فروریخت. نظام اجتماعی ما متاسفانه به دلایل عدیده‌ای دستخوش تغییر شده و طبقه متوسط و جنوب‌شهری ما اکنون به دلیل اینکه همان دیوار فرهنگی برداشته شده متاثر از طبقه مرفه بالاشهری شده است. من فیلم را برای تماشاچی ایرانی ساخته‌ام نه برای جشنواره‌های آن‌طرف آب. این‌طور نگاه نکنید که این قشر مرفه جامعه مثلا
2 درصد جامعه ما هستند، تمایلات آنها به نظر من با رشد ماهواره‌ها بشدت در حال گسترش است. جیرانی که این روزها در نشست‌های متعددی حضور داشته، می‌گوید: من 15سال است که در کتابخانه ملی نشسته‌ام و درباره طبقه متوسط مطالعه کرده و فیلم دیده‌ام. صادقانه می‌گویم طبقه متوسط را می‌شناسم. اخلاق دینی امروز در خدمت تبلیغات قرار گرفته است؛ زمان شاه همه تبلیغات راجع به زندگی مدرن بود. سینمای روشنفکری موج نو قبل از انقلاب به طبقه جنوب‌شهری پرداخت و در کوچه پس‌کوچه‌های کثیف شهر رفت و قهرمان‌هایش را از دل این طبقه انتخاب کرد. در این دهه در کشور ما این رویکرد تغییر کرد و به سمت تمایلات تماشاگر بالای شهر و زندگی مرفه قشر بالای شهری رفت. اکنون اگر پادزهری در مقابل این سبک جدید زندگی غربی نیابیم این اخلاق عرفی مانند گذشته رشد می‌کند و متاسفانه باید بگویم اگر فکری در این‌باره نکنیم، با رشد این گفتمان روشنفکری ما مقهور این جریان خواهیم شد.