محسن جندقی
فیلم جیرانی را باید بدون جنجالهای اطراف آن دید و بدون توجه به حاشیهها آن را نقد کرد. «من مادر هستم» یک فیلم تمامعیار نیست و فیلمی متوسط به شمار میرود چرا که در آن حتی میتوانید گاف و بیتوجهی در تدوین را ببینید. این فیلم راوی داستان زندگی بیقید تازه به دوران رسیدههاست که همین لاقیدی موجب ایجاد فجایعی جبرانناپذیر میشود. در این فیلم بازیگرها خوب بازی میکنند اما همه آنها در یک سطح نیستند. به عنوان مثال بازی عالی فرهاد اصلانی به عنوان پدر خانواده بسیار به چشم میآید اما هنگامه قاضیانی (مادر خانواده) و حبیب رضایی (دوست پدر خانواده) بازی معمولی ارائه میدهند و باران کوثری (دختر خانواده) مثل همیشه بازی قابل قبولی به نمایش میگذارد. این فیلم را میتوان تا پایان دنبال کرد و روند فیلم به گونهای است که حوصله مخاطب را سر نمیبرد و حتی ریتم فیلم از نیمه دوم آن، آنقدر تند میشود که مخاطب برای به خاطر سپردن سکانسها به زحمت میافتد. با این وجود من مادر هستم فیلمی نیست که مخاطبان عام سینما که برای تفریح، فیلم دیدن را انتخاب میکنند به یکدیگر پیشنهاد دهند چرا که داستان تلخی دارد و واقعا تماشاگر را تحتتاثیر قرار میدهد. تدوین فیلم در مقاطعی دچار مشکل میشود و کاتهای عجیبی میخورد که نمیتوان به حساب ممیزیهای فیلم گذاشت. مثلا در صحنه درگیری 2 وکیل ناگهان با کات نابجا مواجه میشویم و جالب اینکه از همانجا این کاتهای عجیب ادامه مییابد. برخی صحنهها هم به علت حذف صحنههای قبل و بعد آن از سوی سازندگان موجب شده به فیلم لطمه بزند مانند صحنههای اولین جلسه دادگاه که در سکانسهای اولیه جمعیت فراوانی را در محل برگزاری دادگاه شاهد هستیم و در پایان همان جلسه دادگاه، جمعیت انگشتشماری را میبینیم. البته جیرانی در اینباره به نگارنده توضیح داد چنین مسالهای به علت حذف جملهای از فیلم که در آن از دادگاه خواسته میشود بدون حضور مردم مسائلی گفته شود رخ داده است. همچنین برخی سکانسها مثل پول دادن پانتهآ بهرام (در نقش سیمین) به وکیل خود اصلا به فیلم نمیچسبد و وقتی مشاهده میشود برای این پرونده مهم فقط یک بسته اسکناس 5 هزار تومانی پرداخت میشود مخاطب به جای همدردی با بازنده پرونده، کمی درگیر این 500 هزار تومان میشود! همچنین نام فیلم اصلا مناسب نیست و مشخص نیست منظور از «مادر» آیا آرزوی مادری است یا مادرهایی که در مادر شدن ناکام ماندهاند. برای این فیلم عنوان «من مادر نیستم» بسیار مناسبتر بود تا مخاطبان بعد از پایان فیلم از خود نپرسند که «من مادر هستم» یعنی چه؟ به هر حال فیلم در نقد یک زندگی نوین بیحساب و کتاب و آشفته موفق میشود و برخلاف نظر مخالفان، فیلم شرابخواری و روابط نامشروع را ترویج نمیدهد بلکه آن را تقبیح میکند. البته دستاندرکاران من مادر هستم باید فروش فیلم را مدیون مخالفان خود بدانند و شکی نیست که حاشیههای به وجود آمده موجب دیده شدن فیلم شد چون بخت با آنها یار بود و مخالفان، نقد فیلم و حتی تاکتیکهای مخالفت را بلد نبودند. جیرانی نشان داده یک کارگردان خوب است و اصلا نمیترسد سبک «قرمز»گونه خود را بعد سالیان سال ادامه دهد و برای اینکه جایگاه فیلمهایش را ثابت کند، خود را به «آب و آتش» نمیزند و قطعا «من مادر هستم»، «شام آخر» او نخواهد بود.