دکتر سلمان علوی‌نیک *:
«... اما بعد، ای مردم! من فتنه را فرونشاندم و کسی جز من دلیری این کار را نداشت، از آن پس که موج تاریکی آن برخاسته بود و گزندش همه جا را فرا‌گرفته بود». (نهج‌البلاغه، ترجمه مرحوم علامه سید‌جعفر شهیدی، خطبه 93)
براندازی (subrersion) عبارت است از سرنگونی یا فروپاشی یک حکومت یا تحول و دگرگونی در ساختار و اصول یک نظام به گونه‌ای که هویت و ماهیت اصل آن تغییر پیدا کند که یا از طریق اعمال خشونت و زور مثل کودتا و شورش است یا از طریق آرام و مسالمت‌آمیز مثل جنگ روانی، جنگ فرهنگی، اعتقادی و... .
در این میان می‌توان از نزدیکی براندازی با توطئه سخن گفت. توطئه(conspirey) توسط افراد یا سازمان‌هایی انجام می‌شود که محدوده آن نهانکارانه و ماحصل نهایی‌اش براندازی به شیوه‌های مختلف است.
آنچه امروز در باب براندازی با شیوه‌های جدید مورد مطالعه قرار می‌گیرد، فتنه‌پردازی و فتنه‌شناسی است. مقوله فتنه می‌تواند پیش‌توطئه باشد و از دل آن توطئه و براندازی بروز یابد. براستی فتنه چه جایگاهی در بحث سیاسی- امنیتی دارد؟ فتنه در شکل‌گیری توطئه و براندازی چه نقشی دارد؟ راهکارهای سیاسی- امنیتی مقابله با شکل‌گیری فتنه‌ها چه می‌تواند باشد؟ پيش از وقوع، حین و پس از فتنه‌ها چه باید کرد؟
در راستای تعریف فتنه سیاسی و تبیین فتنه‌شناسی، مقام معظم رهبری (مدظله‌العالی) آن را گرد و غبار روی حقیقت می‌دانند که تشخیص و شناسایی حق را برای افراد دشوار می‌کند:
«فتنه آن گرد و غباری است که در درون آن انسان‌ها چشم بسته به حرکاتی دست می‌زنند که خودشان نمی‌خواهند و نمی‌دانند. فتنه همین است که در یک جامعه‌ای یک جو، یک فضایی به‌وجود می‌آید که چهره‌ها یکدیگر را نمی‌شناسند». فضای فتنه در آسمان سیاست، فضایی است که خودی و غیرخودی برای اهل فاقد بصیرت قابل تشخیص نیست و این همانی است که سناریونویسان فتنه‌ها به طراحی آن می‌پردازند. در این بین است که پایگاه‌های سیاسی و به تبعیت از آنها پایگاه‌های مردمی در صورت عدم تشخیص فتنه در اثر بی‌بصیرتی دچار سردرگمی در یافتن حقیقت شده و پا در کارزار فتنه می‌گذارند. نخبگان سیاسی که در حاکمیت‌ها حضور دارند، خودی و غیرخودی را تشخیص نداده و به تنش‌آفرینی و رزم در هرم قدرت حاکمیت می‌پردازند.
هرم جامعه نیز از زد و خوردهای ایجاد شده در حاکمیت تاثیر می‌گیرد و به نافرمانی و مصاف خیابانی پا می‌نهد. فروریختن پایگاه‌های سیاسی و مردمی حاکمیت‌ها همان هدف غایی است که فتنه‌گران رصد میکنند و تا براندازی نظام‌ها ریز فتنه‌ها را پیاده میکنند، پس فتنه با گذر از راه توطئه، براندازی حکومت‌ها را سبب می‌شود. مقام معظم رهبری (مدظله‌العالي) بارها این خطر فتنه را گوشزد فرمودند:
«بعضی در این فتنه و در این جنجال وارد شدند، نفهمیدند اسم این براندازی است... یک حرفی را یکی گفت، اینها هم تکرار کردند». (سخنرانی 4/8/89)
درباره نظریه فتنه در باب انقلاب‌ها جامع‌ترین و تنها نظریه‌ای که ارائه شده، «نظریه فتنه» حسینیان است. روح‌‌الله حسینیان در باب نظریه‌پردازی براندازی‌ها، به فتنه‌شناسی در چارچوب علمی و تئوریک می‌پردازد و گام‌های بلندی در راه نشان دادن نشانی بصیرت‌شناسی و بصیرت‌پروری بر‌می‌دارد. تئوریسین و چریک نظام جمهوری اسلامی خود صاحب بصیرتی است که با آن سال‌ها قبل گام در تاریکخانه فتنه رفرمیست‌های دوم خردادی گذاشته بود و بازی قدرت حجاریان‌های خاتمی را در فتنه قتل‌های زنجیره‌ای به هم ریخت و به بصیرت‌پروری جریان‌های سیاسی و پایگاه‌های مردمی نظام پرداخت.
فتنه‌های آینده و راهکارهای پیش رو
طبق «نظریه فتنه» حسینیان، 3 ضلع منافقین داخل‌نشین، دشمنان ایدئولوژیک و هواپرستان داخل حاکمیت، ارکان مثلث فتنه را تشکیل می‌دهند که هریک نقش‌آفرینی خاص خود در پازل فتنه را بر‌عهده دارند. (جهت اطلاع از برشی از نظریه فتنه حسینیان مراجعه کنید به کتاب «نظریه فتنه» که در مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر شده است).
درباره مقوله نظریه فتنه، اهداف خودسازی، تشکیلات‌سازی و راهکارپردازی سیاسی- امنیتی جهت مهار فتنه‌ها (قبل، حین و پس از وقوع آنها) پیش روی نهادهای مرتبط نظام در این زمینه است. نخستین ابزار لازم جهت تدوین این «مانیفست مقابله با فتنه» بصیرت‌شناسی و بصیرت‌پذیری انقلابی است. مساله مهمی که حضرت آیت‌الله خامنه‌ای (مدظله‌العالی) به تشریح آن پرداخته‌اند:
«متعهدان موجود در جامعه ما از اهل سواد و فرهنگ، از دانشگاهی و حوزوی، باید به مساله بصیرت اهمیت بدهند؛ بصیرت در هدف، بصیرت در وسیله، بصیرت در شناخت دشمن، بصیرت در شناخت موانع راه، بصیرت در شناخت راه‌های جلوگیری از این موانع و برداشتن این موانع. این بصیرت‌ها لازم است. وقتی بصیرت بود، آنوقت شما می‌دانید با کی طرفید، ابزار لازم را با خودتان بر‌می‌دارید. بصیرت یعنی اینکه بدانید چه می‌خواهید، تا بدانید چه با خودتان داشته باشید».
(بيانات مقام معظم رهبری، 15/7/1388)
اعترافات فتنه، مرکز اسناد انقلاب اسلامی و بصیرت‌پروری جامعه
مرکز اسناد انقلاب اسلامی در مقام مهم‌ترین رکن تاریخ‌نگاری و تحلیل وقایع تاریخی- سیاسی نظام در سال‌های اخیر، همواره با انتشار اسناد برهه‌های حساس نظام همراه با تاریخ‌نگاری و تحلیل آنها به تقویت اسلامیت و جمهوریت نظام پرداخته و به عنوان «چراغ» بصیرت جامعه در تاریکخانه اشباح ضدانقلاب و توطئه‌کاران داخلی و خارجی نقش‌آفرینی داشته است. انتشار اسناد بازجویی و اعترافات شبکه امپراتوری فتنه 88 اکنون بزرگ‌ترین رسالت پیش روی این نهاد ولایتی است تا بصیرت‌مداري خامنه‌ای را ترویج دهد و به آگاهی‌رسانی زینبی بپردازد. آگاهی ولایی، ساکتین فتنه در هرم حاکمیت و همچنین در هرم مردمی را به بصیرت‌شناسی می‌رساند تا در فتنه‌های آینده، خود اصحاب فتنه‌های نوپا نباشند. همین مولفه بصیرت‌سازی است که حضرت آیت‌الله خامنه‌ای (مدظله‌العالی) بر ضرورت کسب آن در راه پر‌پیچ و خم مبارزه تاکید می‌فرمایند:
«مبادا خیال کنیم که آگاهی‌های دوران مبارزه، امروز ما را کفاف خواهد داد، این‌جور نیست. همان‌طور که ما آن روز کسانی را که می‌دیدیم آگاهی دارند، بصیرت دارند، می‌توانند شعار جدید مطرح کنند، می‌توانند افراد را پرهیز بدهند، ببرند به پیش، اینها بودند که موفق شدند و بالاخره این انقلاب را به پیروزی رساندند. امروز هم آن کسانی می‌توانند این انقلاب را اداره کنند و به پیروزی نهایی برسانند و رسوخ و عمق لازم را به اندیشه‌ای که حاکم بر این انقلاب هست ببخشند که از مسائل مطلع باشند، شعارهای مناسب را مطرح کنند. خطرات این دوره را که با خطرات دوره قبل خیلی فرق دارد و خیلی پیچیده‌تر است تشخیص بدهند، دشمن را بشناسند، دشمنی‌ها را بشناسند، راه مقابله با اینها را مطلع باشند». (کتاب بصیرت و استقامت، مرکز صهبا، ص 39)
ماحصل انتشار اسناد و اقاریر شبکه فتنه، هدف‌گیری چند‌جانبه منتج به بصیرت‌مداري خامنه‌ای خواهد بود که در زیر بدان پرداخته خواهد شد:
الف- بعد سیاسی
1-
افشای چهره‌های نفاق داخلی و هواپرستان داخل حاکمیت
2-
جریان‌شناسی سیاسی احزاب و تشکل‌های دخیل در فتنه و سیر حرکت آنها از زمان حضور در عرصه سیاسی تا هنگام حضور به عنوان یکی از پازل‌های شبکه
3-
رصد و رهگیری سیاسی جای پای مخالفان ایدئولوژیک نظام در تحرکات داخل‌نشینان شبکه فتنه و نحوه ارتباط 3 ضلع فتنه با هم.
ب- بعد امنیتی
1-
کالبد‌شکافی امنیتی تیم اطلاعاتی شبکه فتنه که قبلا در نهادهای نظام حضور داشتند.
2-
سازوکارهای ضربات تیم اطلاعاتی شبکه فتنه به جبهه اطلاعاتی نظام
3-
تبیین آسیب‌پذیری‌های تیم اطلاعاتی مذکور
4-
شخصیت‌شناسی و تبارشناسی فکری جریان امنیتی شبکه
5-
رفت و آمدها و ارتباط‌گيری تیم اطلاعاتی مذکور با عوامل خارج‌نشین شبکه از سال‌های قبل
6-
ابزار، روش‌ها و تاکتیک‌های اطلاعاتی تیم فتنه در ضربه زدن به نظام
7-
جلسات سری تیم اطلاعاتی شبکه با 3 ضلع فتنه.
ج- بعد اعتقادی
1-
شبکه فتنه، راه هواهای نفسانی را در پیش گرفتند و با راه خدا به مصاف ایستادند.
2-
اعضای شبکه در مسائل دینی و رعایت اسلامیت فردی بشدت ضعف داشتند. آنها فریفته غرب بودند که لیبرالیسم و اومانیسم بر فطرت خدایی‌شان مسلط شده بود.
3-
در طول سال‌ها فعالیت سیاسی سکولاری، ضعف اعتقادی سران شبکه و رده‌های بالا به سطح پایین هرم شبکه فتنه نیز سرایت داده شد و پیروی از هواهای نفس جای اطاعت از اردوگاه الهی را گرفت.
اهم محورهای مطرح فتنه در انتشار مجموعه اعترافات فتنه 88
انتشار اسناد فتنه 1388 با همراهی نهادهای سیاسی- امنیتی مرتبط با هم، سیر تاریخی تحرکات شبکه فتنه را از سال‌های قبل فتنه، حین وقوع آن و پس از آن به معرض کنکاش می‌گذارد. آنچه محورهای مطرح در این مقوله خواهد بود، این است:
1-
زمینه‌های شکل‌گیری فتنه 1388
2-
سناریوی تقلب و اعترافات اعضای شبکه فتنه به این دروغ بزرگ
3-
تحرکات ضد‌امنیتی- سیاسی سران فتنه و اعضای رده دوم شبکه مذکور
4-
اعترافات 3 ضلع مثلث فتنه (منافقین، مخالفان ایدئولوژیک و هواپرستان قدرت‌طلب) به تحرکات خود و ارتباط‌گیری‌های مستقیم و غیر‌مستقیم این 3 ضلع شبکه
5-
اعتراف به «ریز فتنه»های پس از انتخابات علیه نظام در جهت توطئه و در نهایت براندازی آن شامل سناریوهای کشته‌سازی، اتهام کذب تجاوز جنسی و...
6-
پشت‌پرده نقش سران شبکه فتنه (هواپرستان قدرت‌طلب داخل حاکمیت).
در پایان شاید هیچ عباراتی چون کلام امام روح‌‌الله(ره)، وظیفه، ضرورت و لازمه بصیرت‌پروری در قبال فتنه 88 با انتشار وسیع اسناد شبکه فتنه (پس از فرونشستن گرد و غبار فضای تاریک آن) را روشن نکند:
«درست آنچه امروز برای ما روشن و واضح است، برای نسل‌های آینده مبهم می‌باشد و تاریخ روشنگر نسل‌های آینده است و امروز قلم‌های مسموم در‌صدد تحریف واقعیات هستند. باید نویسندگان امین، این قلم را بشکنند». (صحیفه نور،ج2، ص 82)
* محقق مرکز اسناد انقلاب اسلامی