در اوج انتقادات به شبکه نمایش خانگی گفتوگویی با سعید رجبیفروتن، مدیرکل وقت دفتر همکاریهای سمعی و بصری و نمایش خانگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی داشتيم. آن زمان همه نگرانیها گسترش آثار نازل بود و هنوز بحث افزایش قیمتها، سوءاستفاده برخی تهیهکنندگان و... مطرح نبود. موسسات هنوز در اوج بودند و «قهوه تلخ» و «قلب یخی» تازه داشتند به بازار عرضه میشدند تا نام خود را به عنوان نخسین سریالهای شبکه نمایش خانگی در دنیا به ثبت برسانند. رجبیفروتن تمام هم و غمش رونق شبکه نمایش بود و از نتیجه عملکرد مجموعه تحت مدیریتش راضی به نظر میرسید. حق هم داشت البته. فروتن مدیری موفق بوده که نگاهی کارشناسی به شبکه نمایش خانگی داشت اما متاسفانه به خاطر بیتدبیری، در چارت جدید سازمان سینمایی از سمتش کنار گذاشته شد و شبکه نمایش هم تقلیل جایگاه یافت. مرور آن گفتوگو حکایت تلخ زمین ماندن برنامههای مهم در این سرزمین است.
ما با تمهیدات لازم و با اهرمهای نظارتی که در اختیار داریم، میتوانیم یک جور تعادل و تناسبی را در عناوینی که وارد شبکه نمایش خانگی میشود، ایجاد کنیم. برخلاف آنچه گفته میشد موسسات ویدئورسانه کشور دستاندکار تولید این آثار ویدئویی سطحی یا عامهپسند هستند، بنده با ارائه آمار و مستندات لازم به دوستان گفتم که اگرچه موسسات ویدئورسانه ما از باب طبعآزمایی و آزمون و خطا در تولید چنین آثاری سرمایهگذاری کردند ولی تعداد این آثار قابل توجه نیست. پشت تهیه و تولید این آثار، تهیهکنندگان سینمای ایران همچنین موسسات و شرکتهای تولید فیلمهای ویدئویی قرار دارند که هم مجوز فعالیت این موسسات و هم صدور پروانه ساخت این آثار ویدئویی عامهپسند را مرجعی به نام شورای پروانه ساخت آثار ویدئویی مستقر در اداره کل ارزشیابی و نظارت سینمایی صادر میکند. بنده قبل از اینکه با شورایعالی تهیهکنندگان گفتوگو داشته باشم، با آقای سجادپور، مدیرکل اداره ارزشیابی و نظارت سینمای حرفهای این صحبت را داشتم که به دلیل نگرانیهای جدی که از جانب سینماگران مطرح میشود به نظر میآید در صدور پروانه ساخت این آثار آنگونه که باید و شاید تامل لازم صورت نگرفته و مباد روزی بیاید که غلبه و رجحان با آثار ویدئویی عامهپسندی باشد که یکسری تهدیدات محتوایی، فرهنگی و زیباییشناختی را متوجه مخاطبان سینمای کشور بکند. خوشبختانه پاسخ دلگرمکنندهای از ایشان دریافت کردم، بدين معنا كه دوستان نظارت و دقت بیشتری هم روی پروانه ساختهای صادره و هم تعداد آنها خواهند داشت.
در این فاصله یعنی تا زمانی که ما به تعادل لازم درباره صدور پروانه ساخت آثار ویدئویی برسیم، در ادارهای که مرجع صدور پروانه نمایش این آثار هستیم با در اختیار داشتن اهرمهایی میتوانیم به تعادلی در این زمینه برسیم، از جمله اینکه به اداره کل تبلیغات و اطلاعرسانی در معاونت امور مطبوعاتی که مجوز چاپ و انتشار پوسترها و اقلام تبلیغات محیطی اینها را صادر میکند، گفتهایم این اقلام و پوسترها نباید در سایز و اندازه پوسترهای سینمایی باشد که در سوپرمارکتها یا ویدئوکلوپها برای آثار سینمایی ایران چاپ میشود، یعنی به گونهای عمل خواهیم کرد که پوسترهای این آثار کمتر به چشم بیاید.
از جمله اهرمهای نظارتی دیگری که ما در اختیار داریم این است که برخلاف آنچه الان موجود است، عنوان و عبارت تولید ویدئویی روی این آثار چاپ خواهد شد، چون بدون اين عنوان ممکن است مخاطب به اشتباه بیفتد فیلمی که میخرد یکی از تولیدات سینمایی است در حالی که اثر دیگری است. شورای پروانه نمایش خانگی ما از گذشته تا به حال هم برای آثار سینمایی هم برای آثار ویدئویی مبادرت به درجهبندی کیفی این آثار میکند. در سياست جديد درجهبندی آثار ویدئویی که ممکن است بعضا «ج» باشد به صورت خیلی درشت روی این آثار درج خواهد شد تا مخاطب متوجه شود اثری را میخرد که درجه نازلی از شورای ارزشیابی ما دریافت کرده است. ما برای تمدید مجوز پروانه نمایش این آثار قطعا سختگیری خواهیم کرد و مجال دوبارهای برای انتشار یا بازتولید این آثار نخواهیم داد.
از جمله اهرمهای دیگری که در اختیار داریم بحث استفاده از سیاستها و اهرمهای تاخیری در صدور پروانه نمایش خانگی این آثار براي رسيدن به تعادل لازم است كه مثلا در یک مقطع زمانی شاهد وفور این آثار و به حاشیه رفتن آثار سینمایی نباشیم، بلکه بالعکس در لابهلای آثار سینمایی که وارد شبکه میشود ما شاهد تعدادی آثار ویدئویی هم باشیم که برای پاسخگویی به ذائقه اقشاری از مردم تولید میشوند.
خرید رایت آثار ویدئویی یا تلهفیلم اصلا جنبه اجباری ندارد. از قبل خرید آثار ویدئویی ما امتیازی به موسسات نمیدهیم، ضمن اینکه ما با همه مشکلات و رکود شبکه نمایش خانگی حدود 32 عنوان اثر سینمایی خرید کردهایم. همچنین برای اولینبار ما برای متقاضيان تاسیس شبکه ویدئورسانه، خرید 3 عنوان فیلم سینمایی ایرانی را در بدو امر اجباری کردیم. باز برای اینکه دوستان مطمئن شوند خرید آثار ویدئویی عامهپسند لطمه اقتصادی به شما نمیزند و کار تولید شده روی زمین نمیماند، یک فرمول را تعبیه کردهايم که تعداد تولیدات سالانه سینمای ایران را تقسیم کرديم بر تعداد موسسات موجود که با این روش هیچ فیلمی روی زمین نمیماند. البته داخل پرانتز اين را هم بگويم كه یکی از دلایل عمده عدم تقاضا برای خرید آثار سینمایی دامنگستر شدن رایت و تکثیر غیرقانونی آثار ویدئویی در بازار است.