میثم بشیرنژاد:
دهه پایانی دی‌ماه مقارن با هفته وقف است؛ روزهایی که می‌تواند تلنگری برای ما باشد که فارغ از نداشته‌هایمان از همان بضاعتی که در اختیار داریم در راه خدا و کمک به جامعه وقف کنیم. کمک و مساعدتی که ولو اندک و ناچیز، می‌تواند آثار و برکات زیادی را برای جامعه به همراه داشته باشد. بدون‌شک بالا بردن آگاهی در حوزه وقف و واکاوی آموزه‌های دینی که این مقوله را برای رفاه و عدالت اجتماعی مفید و مثمر‌ثمر دانسته‌اند، خود می‌تواند راهگشای تقویت فرهنگ وقف باشد. در واقع در زمره قرار گرفتن واقفین تنها با وقف خانه، زمین، درمانگاه و... انجام نمی‌شود حتی با اهدای یک جلد کتاب می‌توانید واقف باشید. در این باره با حجت‌الاسلام والمسلمین علی محمدی، رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه به گفت‌وگو نشستیم که وی پیشنهاد داد برای ترویج وقف بخش خصوصی نیز می‌تواند در این حوزه ورود پیدا کند. نماینده ولی فقیه در سازمان اوقاف با بیان اینکه وارد شدن بخش‌های خصوصی به حوزه وقف می‌تواند مفید باشد، اظهار داشت: با محقق شدن این امر و با رعایت منفعت وقف، هم بخش خصوصی بهره خواهد گرفت و هم جامعه و مردم از این کار و برکات وقف بهره‌مند می‌شوند. به گفته وی، سرمایه‌گذاران بخش خصوصی باید بیایند و سرمایه‌گذاری کنند تا وقف احیا شود. رئیس سازمان اوقاف در ادامه با اشاره به سال تولید ملی، حمایت از کار و سرمایه ایرانی و توجه سازمان اوقاف به این شعار اظهار داشت: در بخش‌های صنعت، کشاورزی، دامداری، باغداری و... اقدامات جدیدی شروع کردیم و در سال 92 و برنامه‌های آتی سازمان به عنوان یک اصل به این مقوله نگاه می‌کنیم. حجت‌الاسلام محمدی در ادامه با اشاره به نقش رسانه و تاثیر مثبت آن در موضوع وقف در جامعه خاطرنشان کرد: در سال 89 نسبت به میانگین موقوفات قبل از آن 5 برابر و در سال 90 رشد 7 برابري داشتیم، ضمن اینکه در 6 ماه اول سال 91 نزدیک به 800 موقوفه به ثبت رسیده که نقش رسانه‌ها در این امر غیرقابل انکار بوده است.
56 درصد موقوفات سند رسمی ندارند
رئیس سازمان اوقاف همچنین به «وطنامروز» گفت: بیش از 172 هزار سند وقف داریم که 56 درصد این اسناد به ثبت نرسیده‌اند و تنها 44 درصد سندهای وقفی هم‌اکنون در کشور به ثبت رسیده است. وی با اشاره به رونمایی از سند وقف که هفته پیش انجام شد، اظهار داشت: در این سند همه مشخصات وقف و نیات واقف در آن گنجانده شده و هیات فقهی و حقوقی با همکاری سازمان ثبت و اسناد نظارت لازم را روی این سند داشته‌اند. وی با بیان اینکه این سند به عنوان یک سند رسمی مورد قبول در کل کشور است، تصریح کرد: از ویژگی‌های این سند آن است هر آنچه که در وقفنامه لازم بود در این سند آمده و دیگر هرکسی نمی‌تواند به صورت سلیقه‌ای وقفنامه تنظیم کند.
نياز به وقف جديد داريم
محمدی با اشاره به اینکه 2 نوع موقوفه منفعتی و انتفاعی داریم، اظهار داشت: موقوفه انتفاعی درآمد ندارد مثل وقف انتفاعی حسینیه، مدرسه که یک پولی هم باید روی آن بگذارید تا خودش را اداره کند اما وقف منفعتی درآمدزا‌ست، مانند وقف درمانگاه که می‌تواند علاوه بر خدمات‌رسانی و بهره‌بردن مردم از آن درآمد نیز داشته باشد. وی اضافه کرد: باید رسانه‌ها به این مقوله توجه داشته باشند که واقفین را توجیه کنند که در وقف‌های منفعتی پیشگام باشند که آثار و برکات آن بیشتر است. نماینده ولی‌فقیه در ادامه افزود: الان بیش از هر زمان دیگر نیاز است که موقوفات در راه قرآن و تبلیغ آن، حوزه علمیه و کمک به نخبگان هزینه شود. وی یادآور شد: یکی از مشکلاتی که اکنون طلاب و دانشجویان حوزه علمیه با آن روبه‌رو هستند، نداشتن حجره و مکان آموزش است. همچنین توجه به نخبگان و استعدادهای درخشان که مورد تاکید مقام معظم رهبری است باید از درآمد موقوفات منفعتی مورد حمایت قرار گیرند که نیاز است خیرین و واقفین به این مهم عنایت ویژه‌ای داشته باشند.محمدی با بیان اینکه بعد از انقلاب موسسات خیریه فراوانی به وجود آمدند اما هیچ کدام را وقف نکرده‌اند، اظهار داشت: انتظار ما از رسانه‌ها این است که به اقدامات خیر مردم به سمت و سوی وقف جهت‌دهی کنند زیرا وقف امتیازاتی دارد که دیگر کارهای خیر از آن برخوردار نیستند. وی با اشاره به اینکه در نشان دادن کارهای خیر نظیر وقف باید برای مردم اطلاع‌رسانی صحیح انجام شود، گفت: برخی فکر می‌کنند وقف برای متمکسین و افراد ثروتمند جامعه است، در حالی‌که می‌توان با وقف یک جلد قرآن مجید واقف شد و تا زمانی که این اثر باقی است، مردم از آن بهره‌مند شوند.
وقف سهام در بازار بورس
حجت‌الاسلام محمدی همچنین از نهایی شدن کلیات طرح وقف سهام در بازار بورس خبر داد و عنوان کرد: مقدمات و کارهای فقهی و حقوقی در این زمینه انجام شده و دستورالعمل اجرایی آن در دست بررسی است تا برای اجرا ابلاغ شود که هرکسی به اندازه توان سهم بخرد و وقف کند.وی یادآور شد: وقف‌های خانوادگی، جمعی و گروهی برای افرادی که توانایی وقف ندارند، همچنین وقف صنفی، وقف موضوعی و مطرح کردن موضوعات جدید و مورد نیاز جامعه از دیگر مواردی است که اصحاب رسانه می‌توانند به مردم اطلاع‌رسانی و تبیین کنند. رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه با بیان اینکه در برخی موقوفات هیچ تناسبی بین سرمایه و درآمد آن وجود ندارد، اظهار داشت: استیفای حق و حقوق موقوفات، بهره‌وری آنها و به روز کردن مال‌الاجاره‌ها یک عزم همگانی می‌خواهد که بخشی از آن برعهده اصحاب رسانه، بخشي متوجه سازمان اوقاف و بخشي به عهده مردم و مستاجران است که اگر این اتفاق بیفتد عواید و فواید آن نصیب همه مردم می‌شود.
روند کاهش پرونده‌های موقوفه‌خواری
وی همچنین با اشاره به اینکه احکامی که به نفع وقف گرفته شده، نشان‌دهنده حمایت و توجه قوه قضائیه به وقف است، تصریح کرد: سال 88 بیش از 12 هزار پرونده در محاکم قضایی داشتیم که سال گذشته به 8500 پرونده کاهش یافت و سال‌جاری نیز این عدد به 6 هزار و 460 پرونده رسیده که رضایت‌بخش است اما با نقطه مطلوب همچنان فاصله داریم.
پاسخ به شبهه‌افكني درباره تعداد امامزاده‌ها
رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه درباره شبهه‌افکنی‌ها و مانور تبلیغاتی رسانه‌های بیگانه درباره امامزادگان و بقاع متبرکه که عنوان کرده بودند پس از انقلاب چند هزار امامزاده اضافه شده، گفت: این را در نظر داشته باشیم هرجایی که دشمنان روی آن دست می‌گذارند نقطه ضعیف آنها و نقطه قوت ما هست. در واقع باید گفت امامزادگان یک جایگاه دینی و اعتقادی خاصی برای مردم دارند، دشمنان شبهه ایجاد می‌کنند تا این پایگاه را در بین مردم متزلزل کنند اما مردم ما آگاه‌تر از این هجمه تبلیغاتی هستند. محمدی همچنین در پاسخ به سوال «وطنامروز» مبنی بر اینکه در چند سال اخیر رسانه‌ها بهتر از گذشته موضوع وقف را پیگیری می‌کنند آینده وقف را چگونه ارزیابی می‌کنید، یادآورشد: آینده وقف بسیار امیدبخش است و افق مطلوبی در پیش دارد رسانه‌ها بسیار کمک شایسته‌ای کرده‌اند، حتی مطبوعات و خبرگزاری‌ها در بسیاری موارد از صدا و سیما کارآمدتر و پیشگام‌تر بوده‌اند که این جای تقدیر و تشکر دارد. وی در خاتمه سامانه بانک اطلاعات موقوفات و امامزادگان را جامع‌ترین مبنا و پایه اطلاعات وقف برشمرد و افزود: مردم و واقفین برای اطلاع از کم و کیف موقوفات از این سامانه بهره بگیرند.