دعوا یعنی عشق می‌‌خواهم!

منصوره صامتی^*:

این روزها خبرها حاکی از آمار فزاینده طلاق است، چنان‌که آمارهای ثبت احوال کشور نشان می‌‌دهد از فروردین تا خرداد امسال در کل کشور 34 هزار و 795 واقعه طلاق رخ داده که 29 هزار و 299 مورد آن در شهرها و 5460 موردش در روستاها اتفاق افتاده است. روایت‌ها از به بن‌بست رسیدن زندگی‌های مشترک، متفاوت است؛ عده‌ای از روانشناسان نبودن احترام میان زوج‌ها و رعایت نشدن حریم‌های خصوصی که در آن زوج‌ها بر هم حس مالکیت دارند و اجازه جم خوردن به هم نمی‌دهند را علت اصلی جنجال‌های خانوادگی می‌‌دانند. در مقابل عده‌ای نیز بر اختلاف‌سلیقه‌ها، اختلاف‌دیدگاه‌ها، تفاوت‌های خلق و خو، پرخاشگری، پنهانکاری، دورویی و دروغ، خودبینی و تحقیر دیگری، خساست و بی‌انضباطی دست می‌‌گذارند و آنها را عامل بر هم خوردن توازن زندگی معرفی می‌‌کنند. در این میان عده‌ای نیز سخن از مشکلی دیگر به میان می‌‌آورند که جنس آن از این دست نیست. آنها کسانی هستند که معتقدند نیمی از طلاق‌ها و نزدیک به 80 درصد دعواها به ارضا نشدن نیازهای جنسی زوجین برمی‌‌گردد طوری که آنها این مشکل را به موضوعات دیگر ربط می‌‌دهند و فشار حاصل از نیاز ارضا نشده خود را به اشکال مختلف بر سر طرف مقابل خالی می‌‌کنند. البته هیچگاه نمی‌توان از دیگر عوامل چشمپوشی کرد اما اگر پژوهش‌های داخلی جدید را ملاک قرار دهیم خواهیم دید بسیاری از اختلافات در نبود عشق، محبت و همدلی در زندگی مشترک ریشه دارد. تا به حال بررسی‌های میدانی دقیقی که همه موارد طلاق‌ها و زوج‌های مطلقه را دربر بگیرد در کشور انجام نشده تا بدانیم اصلی‌ترین علت جدایی زوج‌ها چیست اما بر اساس پژوهش‌های اخیر می‌‌توان نتیجه گرفت اگر زوج‌ها قبل از شروع زندگی مهارت‌های همسرداري و توان حل مساله را بیاموزند پس از بروز یک مشکل در زندگی به فکر یافتن راه چاره می‌‌افتند نه اینکه کارشان به مشاجره، زخم زدن به یکدیگر و در نهایت جدایی آن‌هم با آزاردهنده‌ترین وضع بکشد. این در حالی است که آمارهای سازمان ثبت احوال در سال 90 نشان می‌‌دهد 19 هزار و 730 طلاقی که در این سال رخ داده مربوط به زوج‌هایی بوده که کمتر از یک‌سال از ازدواجشان می‌‌گذشته است و 17 هزار و91 نفر هم بعد از 2 سال زندگی‌شان به جدایی ختم شده. این آمار بدین معنی است که زندگی زوج‌های جوان در 2 سال نخست تا چه حد شکننده است. این عوامل البته در زوج‌هایی که سال دوم زندگی زناشویی را می‌‌گذرانند کمی متفاوت است طوری که برای این گروه از زوج‌ها دخالت دیگران، اشتباهات مکرر و رفتار بدون فکر، جسور نبودن در تصمیم‌گیری‌ها، رفتار غیرمنطقی و ناپخته، بی‌اعتنا بودن نسبت به مسائل اعضای خانواده و در نهایت تفاوت فرهنگی مهم‌ترین عامل برای درگیر شدن همسران است. اما در سال سوم چه وضعیتی حاکم است؟ در زندگی‌های 3 ساله تفاوت فرهنگی، بی‌ملاحظه بودن نسبت به هم، تکرار اشتباهات، بی‌اعتنایی نسبت به اعضای خانواده و نداشتن جسارت تصمیم‌گیری مهم‌ترین عوامل آغاز درگیری‌هاست. با کمی تامل در آنچه بیان شد به خوبی درمی‌‌یابیم اطرافیان تنها در 2 سال اول زندگی زوج‌ها همچنان سایه خود را بر سر زندگی‌های نوپا می‌‌گسترند طوری که از سال سوم به بعد آنها را به حال خود وامی‌‌گذارند و این زوج‌ها هستند که مسیر زندگی‌شان را تعیین می‌‌کنند. البته توجه داشته باشیم سال سوم سالی است که در آن حقایق آشکار شده و ماهیت وجودی زوج‌ها برای هم روشن می‌‌شود طوری که برخی زوج‌ها تصور می‌‌کنند تفاوت فرهنگی دارند. شاید به همین دلیل است که مشاوران خانواده بر انجام ازدواج بر مبنای عقل و نه احساس تاکید دارند و حتما به همین علت است که آمارهای رسمی از وقوع بیشترین طلاق‌ها در 5 سال اول زندگی حکایت دارد و بر همین اساس می‌‌توان اعلام کرد علت لرزیدن پایه‌های بسیاری از زندگی‌های مشترک، نرسیدن زوج‌ها به بلوغ فکری و مهیا نبودن برای ازدواج است، چنانکه می‌‌توان مهم‌ترین مسائل مبتلابه زوجین در سال‌های متفاوت زندگی را به این ترتیب برشمرد: بی‌اعتنا بودن نسبت به مسائل اعضای خانواده، دخالت دیگران در تصمیم‌گیری‌ها، بی‌ملاحظه بودن نسبت به هم در تصمیم‌گیری‌ها، انجام ندادن وظایف شخصی، رفتار غیرمنطقی و ناپخته، دخالت خانواده همسر در زندگی، درآمد ناکافی، وقت نگذاشتن برای خانواده و بی‌توجهی نسبت به نظرات یکدیگر در صدر عوامل ایجادکننده اختلافات زناشویی است. اگرچه باید توجه کرد در دهه‌های اخیر جامعه جوان ایران در اثر تبلیغات بسیار گسترده رسانه‌های مهاجم درگیر نوعی از سبک زندگی غلط است که مبتنی بر خودمحوری و خودخواهی بوده و سبب تضعیف لایه‌های درونی ایمان افراد می‌‌شود و دوری از توجه به آموزه‌های دینی عامل تشدید همه مواردی است که بیان شد. بنابراین اگر مسؤولان و برنامه‌ریزان حوزه خانواده، ازدواج و جوانان به دنبال کاهش طلاق و افزایش ازدواج‌های بادوام هستند باید علل ناخرسندی و نارضایتی در میان گروه‌های آسیب‌دیده را با تحقیق بیشتر احصا و بر اساس ظرفیت‌های دینی، ارزشی، آموزشی و فرهنگی به رفع مشکلات بپردازند، همچنین خانواده‌های زوج‌های جوان به فرزندان خود بیاموزند چطور خود را برای شروع یک زندگی مستقل آماده کنند و به زوج‌ها بیاموزند زندگی زناشویی نه عرصه تاخت و تاز بر یکدیگر که بهترین محل برای به جا آوردن آیین مهرورزی است.

*کارشناس رسانه