15 ژانویه 1921 / 16 جمادیالاول 1340
یکشنبه 24 دی 1300
اعزام نيرو براي كشف مهمات نيروهاي جنگل
حكومت گيلان و طوالش، سرتيپ بصير ديوان(1) فرمانده حكومت نظامي فومنات و حسنخان معينالرعايا معروف به كيشدره را به منظور كشف مهمات و اسلحههاي ميرزاكوچكخان، به جنگل اعزام كرد.(2)
عزيمت كلنل ساندرز به تهران
كلنل ساندرز وابسته نظامي سفارت انگليس كه مدتي پيش به رشت آمده و چند روزي را نيز براي گردش و شكار به فومن و انزلي رفته بود، امروز به طرف تهران عزيمت نمود.(3)
ورود خالوقربان و افرادش به شهرويران
خالوقربان كلهر با هشتصد و پنجاه نفر سوار و پياده به شهرويران، محل استقرار اردوي نظاميان دولتي وارد شدند.(4)
تقاضاي تعيين ضربالاجل براي امامقليخان
قوامالسلطنه پس از اطلاع از اينكه نظاميان مستقر در ممسني(5) كه براي سركوبي امامقليخان(6) به اين منطقه اعزام شده بودند قصد دارند به شيراز بازگردند، در نامهاي به رضاخان ضمن اشاره به اينكه اردوي اعزامي قصد دارد قبل از برقراري نظم و امنيت در آن منطقه به شيراز بازگردد(7) از رضاخان خواست به لطفعلي آقا سرتيپ، فرمانده تيپ فارس دستور داده شود براي خروج امامقليخان از قلعهاي كه در آن پناه گرفته، و تسليم شدن و آمدن او به شيراز ضربالاجلي تعيين نمايد و تا امامقليخان از قلعه خارج نشده و خود را تسليم نكرده است اردو را به شيراز بازنگرداند.(8)
تشكيل جلسه كميسيون عهدنامه مودت ايران و شوروي
امروز نخستین جلسه كميسيون مطالعات اجراي عهدنامه مودت ايران و شوروي در ساعت 5 بعدازظهر با حضور تمام اعضا در ساختمان وزارت امور خارجه برگزار گرديد. موضوع اين جلسه درباره تصرف جزيره آشوراده و ديگر جزاير سواحل منطقه استرآباد بود.(9)
پینوشتها:
1- فضلالله زاهدي فرزند بصير ديوان همداني در سال 1271 ش، در همدان متولد شد. در جواني وارد سازمان پليس غرب شد كه توسط انگليسیها در «آب شينو» همدان تاسيس شده بود. و در سال 1334 به سمت نماينده دائمي ايران در دفتر اروپايي سازمان ملل متحد راهي سویيس شد و تا پايان عمر تنها يك بار و به مدت يك هفته براي شركت در مراسم عروسي پسرش اردشير زاهدي و شهناز پهلوي دختر شاه به ايران آمد. او عاقبت در سال 1348 ش، درگذشت. (سردار جنگل ص 347؛ ظهور و سقوط سلطنت پهلوي، ج 2، ص 258 – 251؛ از سيدضياءالدين تا بختيار، ص 407– 393؛ خاطرات سرريدر ويليام بولارد، ص 456؛ رجال عصر پهلوي، دكتر منوچهر اقبال، ص 340 – 339؛ ظهور و سقوط سلطنت پهلوي ج 1، ص 71).
2- مراسله حكومت گيلان و طوالش به وزارت داخله، 24/10/1300، اسناد ملي ايران، شمـ ت 290007540 .
3- تلگراف مؤيد حضور به وزارت خارجه، 26/10/1300، اسناد وزارت خارجه، س 1300، ك 46، پ 11،
ص 57
4- گزارش كارگزاري ساوجبلاغ، 26/10/1300، اسناد وزارت خارجه، س 1300، ك 45، پ 10، ص 81
5- ممسني: سرزميني كوهستاني و داراي آب و هواي معتدل است كه در پي تغيير تقسيمات كشوري در 24 دي ماه 1340، ممسني به شهرستان تبديل شد. ممسني شامل دهستانهاي بكش، رستم، جاويدلله، جاويد ماهوري و دشمن زياري ميباشد. درگذشته ناحيه ممسني به شولستان معروف بوده است (ممسني، بهشت گمشده، ص 20، 21، 32، 42، 71) .
6- امامقليخان رستم كه به علت نسب مادرياش با خوانين بويراحمدي، امور منطقه ممسني را در دست گرفته بود، به مالكيت معينالتجار بوشهري كه بخشي از اراضي خالصه ممسني در زمان مظفرالدين شاه به او واگذار شده بود اعتراض داشت. در نهايت معينالتجار با استفاده از نفوذي كه در مركز داشت، باعث لشكركشي عليه امامقليخان شد كه ميتوان آن را نوعي لشكركشي خصوصي دانست. چند سال بعد امامقليخان و جمعي از افسران ارشد و بزرگان ايلات به اتهام توطئه و برنامهريزي جهت ترور رضاشاه محاكمه و اعدام شدند (تاريخ و جغرافياي ممسني، ص 35؛ تاريخ وقايع عشاير فارس، ص 348).
7- اين خبر از طريق معينالتجار بوشهري به اطلاع قوامالسلطنه رسيده بود (28/10/1300، اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاي سياسي، س 1300، پ 98).
8 ـ مراسله رئيسالوزراء به وزير جنگ، 28/10/1300، اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاي سياسي، س 1300، پ 98، ص 14
9- صورت جلسه اولين كميسيون... 24/10/1300، اسناد وزارت خارجه، س 1300، ك 2/15، پ 48، ص 51، 61 و 65
منبع: روزشمار تاريخ معاصر ايران