۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۱:۵۹

فاتح داووس

اجلاس اقتصادی داووس هرساله با شرکت شخصیت‌های معتبر سیاسی و اقتصادی در سطح بین‌المللی در سوییس برگزار می‌شود. در حالی که به نظر می‌رسید بحران اقتصادی غرب به عنوان محور گفت‌وگوهای سیاستمداران و اقتصاددانان شرکت‌کننده در اجلاس باشد، موضوع غزه نیز به عنوان یک مساله منطقه‌ای چالش برانگیز برای غرب و رژیم صهیونیستی به عنوان دومین موضوع مورد بحث در اجلاس مطرح شد و کشورهای شرکت‌کننده در رابطه با بحران غزه با یکدیگر به بحث و تبادل‌نظر پرداختند. در نشست مشترکی که چند تن از شخصیت‌های سیاسی بین‌المللي حضور داشتند، شیمون پرز، رئیس تشکیلات رژیم صهیونیستی و رجب طیب اردوغان، نخست‌وزیر ترکیه در رابطه با موضوع غزه به گفت‌وگو پرداختند. در خلال مباحث پیش آمده، مسائلی از سوی شیمون پرز مطرح شد که با واکنش تند نخست‌وزیر ترکیه همراه شد که این واکنش درصدر خبرها قرار گرفت. با وجود آنکه بحران اقتصادی اکنون به عنوان بزرگ‌ترین چالش غرب مطرح است، بهبود چهره رژیم صهیونیستی نیز که در خلال جنگ غزه دچار خدشه‌ای محسوس شده بود، برای دولتمردان غربی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بود. به همین جهت ما شاهد بودیم زمانی که پرز سخنرانی خود را آغاز کرد، حضار به گرمی از او استقبال کردند و با تایید سخنانش در رابطه با منطق کشتار از سوی رژیم صهیونیستی با وارونه جلوه دادن وضعیت مردم غزه، موضع خود را اعلام کردند. اما در همین نشست اردوغان وقتی با تبعیض رفتار مدیر جلسه مواجه شد با بیان جملات و کلمات کلیدی توانست افکار تبعیض‌آمیزی که در غرب وجود دارد را افشا کند و آن را یک بار دیگر عيان كند. این مساله و بازتاب‌های داخلی و خارجی وسیع آن، نشان داد که هر چند جنگ غزه ظاهراً پایان یافته است اما درصدر موضوعات مورد اهتمام کشورهای خاورمیانه و جهان اسلام قرار دارد. این نکات و موضوعاتی که بین اردوغان و پرز رد و بدل شده است بی‌شک سایه خود را بر نوع مناسبات ترکیه و رژیم صهیونیستی نیز باقی خواهد گذاشت. این مساله از این جهت حائز اهمیت است که این رژیم پس از سال‌های طولانی ارتباط با دولت ترکیه از 1976 یک پیمان همه‌جانبه همکاری‌های استراتژیک را به امضا رسانده بود که ابعاد نظامی -‌امنیتی و همکاری‌های ساخت تسلیحات و همچنین همکاری‌های تجاری را دربرمی‌گرفت. اکنون بحران در روابط 2 کشور به جایی رسیده که رژیم صهیونیستی نگران است که دولت اسلامگرای ترکیه با برخورد منطقی و عاقلانه‌ای که در رابطه با مساله غزه انجام می‌دهد، رژیم صهیونیستی را در تمام‌ عرصه‌ها به چالش بکشد. این موضوع سطح روابط 2 کشور را بشدت زیر سوال برده است. بواقع در حال حاضر دولت ترکیه با تکیه بر آیات تورات که در آیه ششم آن، قوم یهود را از کشتار انسان‌ها منع می‌کند اقدامات اسرائیل را مورد انتقاد قرار می‌دهد. اکنون لابی‌های صهیونیستی در اروپا و آمریکا بشدت دنبال فشار بر دولت ترکیه هستند که از مواضع خود عقب‌نشینی کند. نکته قابل توجه در این راستا آن است که دولت ترکیه به‌عنوان یک کشور غیرعرب این مواضع را علیه رژیم صهیونیستی اتخاذ می‌کند و بدیهی است که این سطح از واکنش‌ها و شفافیت در موضوع مقاومت و حماس، تاثیر خود را در سطح رسمی و غیررسمی در افکار عمومی باقی گذاشته و این سؤال برای افکار عمومی عربی پیش می‌آید که چطور یک کشور غیرعرب مانند ونزوئلا حاضر می‌شود که روابط خود را با رژیم صهیونیستی قطع کند و رژیم‌های عربی نظیر مصر حتی حاضر نیستند که محاصره غزه را پایان دهند و اجازه ورود کمک‌های انسان‌دوستانه به این منطقه را صادر کنند. اکنون این سؤال برای افکار عمومی مطرح است که چطور یک کشور غیرعرب که دارای مناسبات نزدیک با اسرائیل است حاضر می شود در مقابل گستاخی‌های پرز در اجلاس داووس بایستد ولی رهبران و مسؤولان عربی حتی از یک موضع‌گیری منطقی نیز کوتاهی کرده و کماکان به دنبال اجرای سیاست‌های رژیم صهیونیستی و آمریکا در پروسه سیاسی بعد از جنگ در منطقه باشند. امروز این سؤال در 2 سطح دیپلماتیک و افکار عمومی مطرح می‌شود که مصر تا کی می‌خواهد هزینه سیاست‌های آمریکا و اسرائیل را پرداخت کند و حتی در بحث انسانی نیز حاضر نشود اجازه ورود کمک‌های ارسالی از طرف جامعه جهانی را به نوار غزه صادر کند؟ این در حالی است که اولویت امروز مساله غزه، شکستن محاصره است حکومت حسنی مبارک به بهانه‌های مختلف و پیش‌شرط‌های متعدد بر سر راه بازگشایی و برداشتن محاصره از نوار غزه نقش‌آفرینی می‌کند. بدیهی است مواضعی که آقای اردوغان داشته و سؤالاتی که در ذهن ایجاد کرده است، می‌تواند حرکت جدیدی برای روشن‌گری در افکار عمومی منطقه باشد و پایان این جدال سیاسی روشن‌تر شدن چهره رهبران کشورهایی است که با رژیم صهیونیستی همپیمان هستند. حتی به نظر می‌رسد که ارتش ترکیه نیز مخالفت چندانی با مواضع اردوغان نداشته باشد. درست است که دولت ترکیه بویژه در بخش نظامی و امنیتی تحت کنترل عناصر لائیک است اما مفهوم این مساله آن نیست که تمام بدنه ارتش ترکیه را افراد غیرمسلمان تشکیل می‌دهند. چیزی که از بدنه ارتش و مسؤولان نظامی و امنیتی خواسته می‌شود آن است که دین را در سطح‌های سازمانی وارد نکنند. از این‌رو، گرایشات اسلامگرایانه در بین آنها نیز حاکم است. در حال حاضر یکی از وجوه واکنش‌هایی که در ترکیه شاهد آن هستیم این است که در کنار اسلامگرایان حزب حاکم، گروه‌های لائیک که در بسیاری از رویکردها با دولت مخالفت می‌کنند، در مقابل مساله غزه موضعی موافق دولت اتخاذ کرده‌اند. اما نکته‌ای که نباید آن را فراموش کرد این است که نفوذی که صهیونیسم و لابی‌های صهیونیستی در ترکیه دارند، دولت اسلامگرا را می‌تواند با خطری جدی مواجه کند. بدیهی است که برنامه‌ریزی برای براندازی دولت در ترکیه توسط گروه‌های وابسته به صهیونیست‌ها، با توجه به موج حامیان این دولت و حمایت افکار عمومی از سیاست‌های حزب‌عدالت و توسعه، چنین اقداماتی را بسیار پرهزینه کرده و احتمال آن را پایین می‌آورد. البته ماه گذشته تعدادی که به جرم کودتا دستگیر شده بودند و مورد محاکمه قرار گرفتند، افرادی بودند که به عنوان یک جریان لائیک سعی می‌کردند دست به کودتا بزنند و به نظر می‌رسد فرماندهان لائیک ترکیه هم علاقه‌مند نیستند که در یک اقدام جدید تجربه‌ای ناموفق را تکرار کنند. دولت اسلامگرای ترکیه از نظر اقتصادی کارنامه موفقی داشته و تمام جریان‌های سیاسی و نظامی در این کشور به این موضوع اذعان دارند. همین مساله منطق یک اقدام کودتاگرایانه که باید براساس ناکامی‌ها و عدم موفقیت‌ها همراه باشد را زیر سؤال می‌برد. گذر زمان نشان خواهد داد که اردوغان تنها فاتح داووس بوده است.
ارسال نظر
captcha
پربیننده