گروه سیاسی: انصراف! موضوعی که حسن روحانی از مردم خواست درباره دریافت یارانه‌ها انجام دهند. روحانی که پیش‌تر ادعا شد از دریافت یارانه انصراف داده تا از این طریق عده‌ای برای انصراف از دریافت یارانه ترغیب شوند و حتی برخی در حال راه‌اندازی «کمپین انصراف» برای یاری به دولت بودند؛ اینبار خود صراحتا از مردم خواست از دریافت یارانه انصراف دهند. به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی ریاست‌جمهوری، روحانی در سفر استانی هرمزگان و در جمع تعدادی از نخبگان این استان این موضوع را از مردم درخواست کرد. رئیس‌جمهوری با تأکید بر اینکه همه باید دولت را در اصلاح شیوه اجرای قانون هدفمند کردن یارانه‌ها کمک کنند، گفت: خواست دولت از مردم این است که وقتی فرم‌های دریافت یارانه توزیع می‌شود، کسانی که به یارانه نیاز ندارند از پر کردن این فرم‌ها خودداری کنند. روحانی البته در درخواست خود برای انصراف مردم از دریافت یارانه به همین هم بسنده نکرد. او در ادامه از آنهایی که به یارانه نیاز دارند اما می‌توانند آن را نگیرند هم خواست از دریافت یارانه انصراف دهند. روحانی گفت: حتی کسانی که به‌رغم نیاز می‌توانند به ترتیبی از دریافت آن صرف‌نظر کنند، بگویند من یارانه نمی‌گیرم تا دولت سیستم بهداشت و درمان، وضعیت حمل و نقل، انرژی و محیط زیست کشور را بهبود بخشد. درخواست انصراف از یارانه البته موضوعی نیست که تنها از سوی رئیس‌جمهور مطرح شده باشد. بلکه استراتژی دولت در حوزه یارانه‌ها کاهش تدریجی جامعه هدف یارانه و در نتیجه کم کردن تعداد یارانه‌بگیران است. در همین راستا بود که علی طیب‌نیا، وزیر اقتصاد هم از مردم خواست در صورت امکان از دریافت یارانه انصراف دهند. طیب‌نیا البته در راستای «راستی‌آزمایی» تهدید کرد در صورت خطا در فرم‌های خوداظهاری، متقاضیان تا 3 برابر رقم کلی یارانه جریمه می‌شوند. به اعتقاد کارشناسان اقتصادی، تخصص طیب‌نیا در مهار تورم است. به هر حال به هر دلیلی که باشد؛ اکنون دولت و در راس آن حسن روحانی صراحتا از مردم خواسته‌اند که در صورت امکان از دریافت یارانه انصراف دهند و حتی در این راستا سیاست‌های سختگیرانه‌ای نیز اتخاذ کرده‌اند. تهدید مردم به جریمه در صورت عدم صداقت در پر کردن اظهارنامه‌ها می‌تواند معیار مناسبی برای نگاه دولت به مقوله یارانه‌ها باشد. البته روحانی در روز نخست سفر به هرمزگان به مردم گفت: یارانه نیازمندان هرگز قطع نخواهد شد. وی اظهار داشت: به مردم ایران به صراحت عرض می‌کنم همه آنهایی که به یارانه نقدی در زندگی خود نیازمند هستند این حق از آنها سلب نخواهد شد و برای آنها ادامه خواهد یافت. در زمینه هدفمندی یارانه‌ها قدم جدیدی برداشته خواهد شد که توسط مسؤولین برای مردم توضیح داده خواهد شد اما در هر صورت اقشار آسیب‌پذیر مطمئن باشند هم یارانه نقدی استمرار خواهد یافت و هم در کنار آن در بحث امنیت غذایی و بهداشت و درمان قدم‌های موثری برداشته خواهد شد. وی ادامه داد: طبق قانونی که اخیرا توسط مجلس شورای اسلامی تصویب شده به همه آنهایی که نیازمند و متقاضی یارانه هستند، یارانه نقدی پرداخت می‌شود؛ البته معیار نیازمندی افراد از طرف قانون مشخص خواهد شد. دولتی‌ها از شیوه پرداخت یارانه‌ها راضی نیستند. اگرچه حسن روحانی در هنگام تبلیغات انتخاباتی صراحتا گفته بود که هدفمندی یارانه‌ها را ادامه می‌دهد اما اکنون ابایی ندارد از اینکه اعلام کند شیوه فعلی اجرای هدفمندی یارانه‌ها نیاز به اصلاح دارد. او در همین جمع در این‌باره گفت: «باید از سال آینده یارانه فقط به کسانی پرداخت شود که نه لزوما به عنوان فقیر بلکه به عنوان کسی که به دریافت یارانه نیاز دارد پرداخت شود. تداوم پرداخت یارانه‌ها به شکل امروز باعث می‌شود، وضعیت بخش‌های تولید انرژی در کشور بدتر از امروز شده و اشکالات سیستم بهداشت و درمان کشور اصلاح نشود و فقط یک مبلغ پول آن هم به صورت مساوی به همه مردم پرداخت شود.»
معیار چیست؟
با این تفاسیر اکنون سؤال جدی و فراگیر در جامعه این است که «معیار» برای شامل شدن افراد و خانوارها در جرگه یارانه‌بگیران چیست؟ علی طیب‌نیا پیش‌تر مباحثی مانند مسکن، زمین، ماشین، حساب بانکی و... را جزو پارامترهای اثرگذار در تشخیص یارانه‌بگیران دانسته بود. با این حال هنوز یک معیار و مقیاس ملموس برای تعیین جامعه یارانه‌بگیران اعلام نشده است. البته روز گذشته برخی رسانه‌ها به نقل از صفحه فیس‌بوک منتسب به اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیس‌جمهور مطلبی را منتشر کردند که می‌تواند ملاک و معیاری برای انتخاب یارانه‌بگیران در نظر گرفته شود.
آنگونه که خبرگزاری‌ها ادعا کرده‌اند، معاون اول رئیس‌جمهور در راستای انتخاب سقف جهت تعیین یارانه‌بگیران از مردم پرسیده است: «اکنون که در آستانه اجرای مرحله دوم طرح هدفمندی هستیم طبق قانون، دولت مکلف است که یارانه را به متقاضیان نیازمند اختصاص دهد و برای شناسایی آنها سقف درآمدی بگذارد. برخی کارشناسان، درآمد معاف از پرداخت مالیات، یعنی ماهی یک میلیون تومان (سالی 12 میلیون تومان) را به عنوان سقف درآمد برای هر خانوار جهت دریافت یارانه پیشنهاد می‌کنند و برخی دیگر نیز با توجه به جمیع جهات، درآمد ماهانه 2میلیون و 500 هزار تومان (سالانه 30 میلیون تومان) و برخی دیگر رقم‌هایی بین این دو را در نظر دارند. طبعا هر قدر تعداد یارانه‌بگیران بیشتر شود برای تامین منابع آن باید یا قیمت حامل‌های انرژی مثل بنزین و گاز و برق و... افزایش یابد یا مقدار یارانه کمتری به افراد اختصاص داده شود. امروز سؤال من از شما دوستان این است که با توجه به مجموع شرایط، پیشنهاد شما برای سقف درآمدی یارانه‌بگیران چقدر است؟ به عبارت دیگر با توجه به برنامه‌های دولت برای بهبود خدمات مربوط به بهداشت و سلامت، چه سقف درآمدی از خانوارها باید از دریافت یارانه صرف نظر کنند؟» با این مطلب منتسب به جهانگیری، اکنون می‌توان یکی از شاخص‌های اساسی در تعیین جامعه یارانه‌بگیران را در نظر گرفت. اینکه سقف درآمدی بین 1 تا 5/2 میلیون تومان در نظر گرفته شود؛ بسیار مهم است چراکه به فاصله اندکی یارانه برخی خانوارها حذف و بخش قابل توجهی از درآمدهای ماهانه آنان
از بین می‌رود.