ایران و چپگرایان آمریکای لاتین
سرگئی ایوانوف:
در حالی که این روزها هوگو چاوز رئیس‌جمهور ونزوئلا به عنوان مهم‌ترین متحد تهران در منطقه آمریکای لاتین در حال مبارزه با سلول‌های سرطانی خویش در کوباست، کنگره آمریکا چهارشنبه 19 دسامبر قانونی را با عنوان «تدوین استراتژی سیاسی و دیپلماتیک برای مقابله با نفوذ جمهوری اسلامی ایران در آمریکای لاتین، مرکزی و کانادا» به تصویب رساند تا نظارت بیشتری بر همکاری‌های رو به گسترش جمهوری اسلامی با کشورهای نزدیک مرزهایش داشته باشد.
نگاهی به روابط ایران با چپگرایان آمریکای لاتین
در سال‌های اخیر بویژه از سال 2003 میلادی روابط جمهوری اسلامی ایران با کشورهای چپگرای آمریکای لاتین افزایش چشمگیری یافت. در حالی که تا پیش از آن جمهوری اسلامی به‌دلیل بعد مسافت و تفاوت‌های ایدئولوژیک، تنها با کوبای انقلابی روابط دوستانه داشت اما از سال 2003 میلادی همکاری‌های تهران- کاراکاس به عنوان 2 عضو سازمان کشورهای صادرکننده نفت- اوپک- گسترش چشمگیری یافت و حتی دارای ابعاد استراتژیک شد. این روابط به اندازه‌ای نزدیک بود که یک‌بار «نیکلا سارکوزی» رئیس‌جمهور سابق فرانسه خواستار میانجیگری ونزوئلا در مذاکرات هسته‌ای ایران با گروه 1+5 شد. بعد از آن نیز با روی کار آمدن دیگر رهبران چپگرا مانند «دانیل اورتگا» در نیکاراگوئه، «رافائل کوره‌آ» در اکوادور و «اوو مورالس» در بولیوی، منطقه آمریکای لاتین تبديل به جولانگاهی برای سیاست‌های ضد‌آمریکایی جمهوری اسلامی ایران به همراه دیگر رهبران چپگرا شد. حتی «لولا داسیلوا» رئیس‌جمهور سابق برزیل برای عقب نماندن از غافله متحدان تهران، علاوه بر میزبانی از رئیس‌جمهوری اسلامی ایران به عنوان یکی از میانجیان «بیانیه تبادل سوخت هسته‌ای تهران» به همراه «رجب طیب اردوغان» نخست‌وزیر ترکیه با نامه‌ای از «باراک اوباما» رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا راهی تهران شد؛ در حالی که تا 40 سال پیش و آخرین سفر «محمدرضا پهلوی» هیچ مقام بلندپایه‌ای به پایتخت‌های دو کشور سفر نکرده بود. دولت چپگرای آرژانتین نیز به‌رغم مخالفت و فشار جامعه یهودیان این کشور مذاکراتی فشرده را با جمهوری اسلامی ایران بر سر حل اختلافاتش درباره انفجار مرکز همیاری یهودیان - آمیا - در سال 1994 میلادی در ژنو سوییس آغاز کرده است. رئیس‌جمهور ایران در این سال‌ها با «اوو مورالس» فوتبال بازی می‌کند و سوار بر خودروی ایرانی «سمند» تولید شده در ونزوئلا با رانندگی «هوگو چاوز» می‌شود و دست در دست رافائل کوره‌آ و دانیل اورتگا در مراسم تحلیف آنها شرکت می‌کند تا نزدیکی روابط جمهوری اسلامی با این کشورها را به رخ «شیطان بزرگ» بکشد. حتی احمدی‌نژاد در آخرین سفر هوگو چاوز به کشورش در سال 2011 میلادی، وی را برای «شفا» از سرطان، به زیارت آرامگاه علی ابن‌موسی الرضا(ع) امام هشتم شیعیان اثنی عشری در شهر مشهد در شمال شرقی ایران برد.
حساسیت آمریکا برای چیست؟
براساس قانون تصویب شده در کنگره که به امضای باراک اوباما، رئیس‌جمهور آمریکا نیز رسیده، وزارت خارجه این کشور موظف است ظرف 6 ماه برنامه‌ای را برای مقابله با آنچه «حضور و فعالیت خصمانه جمهوری اسلامی ایران در آمریکای‌لاتین» خوانده شده، مشخص کند. وزارت خارجه آمریکا موظف است ظرف 180 روز گزارشی از فعالیت‌های دیپلماتیک و اقتصادی ایران در آمریکای لاتین ارائه کرده و اطمینان یابد که بازار انرژی آمریکا و جهان مختل نخواهد شد. همچنین این وزارتخانه باید نظارت بیشتری داشته باشد تا جمهوری اسلامی با کمک متحدان خود در منطقه تحریم‌های بین‌المللی را دور نزند. براساس این قانون، وزارت امنیت ملی آمریکا نیز موظف است نظارت خود را بر مناطق مرزی کانادا و مکزیک افزایش دهد تا مانع از نفوذ جمهوری اسلامی ایران و حزب‌الله لبنان شود. در عین حال نهادهای چندگانه امنیتی آمریکا نیز موظف شده‌اند «برای مقابله با آنچه افراط‌گرایی در آمریکای لاتین خوانده‌اند و در اصل» با هدف «منزوی کردن جمهوری اسلامی» فعالیت کنند. اما آنگونه که از بندهای این قانون بر می‌آید، آمریکایی‌ها نگران نزدیکی روابط سیاسی و دیپلماتیک جمهوری اسلامی ایران و کشورهای آمریکای لاتین نیستند، بلکه نگرانی آنها از حضور اعضای سپاه پاسداران بویژه نیروهای نخبه «سپاه قدس» در نزدیکی مرزهایشان است. همچنین با توجه به چشم‌انداز دریایی جمهوری اسلامی، کاخ‌سفید نگران آن است که واقعا ناوهایی از این کشور در سواحل منطقه پهلو بگيرند. کما‌اینکه از چند سال پیش ادعای همکاری‌های نظامی جمهوری اسلامی ایران بویژه با ونزوئلا بر سر زبان‌هاست.. در واکنش به این قانون «رامین مهمانپرست» سخنگوی وزارت امور خارجه ایران تنها به بیان این نکته بسنده کرد که واشنگتن همچنان در فضای جنگ سرد بسر می‌برد که در آن آمریکای لاتین را حیاط خلوت خود دانسته و می‌خواهد سیاست‌های خود را به کشورهای مستقل تحمیل کند. اما فارغ از آنکه آمریکا از حضور سپاه پاسداران جمهوری اسلامی ایران یا حزب‌الله لبنان در آمریکای‌لاتین نگرانی داشته باشد یا نه، نکته مهم در مداخله‌آمیز بودن این قانون این است که بیش از آنکه متوجه تهران باشد، خط و نشانی برای کشورهای چپگرا در منطقه است.
منبع: Rianovosti