گروه سیاسی:
از ابتدای آغاز بحران سوریه و تلاش برای حل آن عدهای ترجیح دادند نمونه یمن مطرح شود و عدهای دیگر نیز نمونه لیبی را مطرح میکردند اما از همان ابتدا همگی بعید میدانستند نمونه مصری و تونسی بتواند برای سوریه اعمال شود. بر اساس برخوردهای شدیدی که در سوریه شاهدیم بسیار روشن است که امکان پیاده شدن طرح تونسی یا مصری برای آن وجود ندارد بلکه تنها طرح ایران در این کشور کارساز است. با گذشت زمان مشخص شد نمونه یمنی نیز به درد سوریه نمیخورد و هیچ کشوری روی آن حساب نمیکند بویژه روسیه و ایران که طرحی کاملا متفاوت با طرحهای جامعه جهانی را مد نظر دارند. اگر در یمن کشورهای عربی حاشیه خلیجفارس، غرب و ایالات متحده آمریکا از علی عبدالله صالح، متحد خود خواستند قدرت را به معاونش تسلیم کند، در اینجا وضع کاملا فرق میکند، مسکو و تهران 2 متحد پر و پا قرص اسد به هیچوجه چنین نسخهای را برای او تجویز نمیکنند. آنها نه حاضرند وی هزینهای بپردازد و نه میپذیرند در آینده هزینه بدهد، هر دوی آنها شخصا وارد میدان شده و از اسد در سوریه حمایت میکنند و اجازه نمیدهند نظام او سقوط کند. نمونه یمنی از لحاظ اینکه از تکرار نمونه لیبی جلوگیری میکند مطلوب است اما مساله این نیست که چون این الگو از وتوی روسیه و چین در شورای امنیت فاصله دارد، پس مطلوب است بلکه مساله این است که غرب نمیخواهد به هیچوجه با ایران و تمایلات منطقهایاش درگیر شود، چرا که خوب میداند هرگونه درگیری موجب میشود تا ایران معادله منطقه را کاملا بههم ریخته و چالشی جدید برای غرب ایجاد کند و به همین دلیل است که به دنبال نمونه یمنی نمیرود.
اسد تاکنون با آنچه جامعه جهانی تلاش به قبولاندن آن دارد، مخالفت کرده است. وی در سخنرانی خود یک طرح 3 مرحلهای ارائه داد که با مخالفت مخالفان و غرب مواجه شد. اسد برخلاف اظهارات مخالفانش از ابتدای آغاز بحران سوریه تاکنون پیشنهادهایی ارائه داده و بر این باور است که این پیشنهادها همگی دستاوردهایی به دنبال داشتهاند. وی تاکنون 6 بار در تلویزیون حاضر شده و 3 بار سخنرانی علنی کرده است. در ابتدا پیشنهاد گفتوگو به ریاست معاون خود فاروق الشرع را داد. پس از آن تعدیل و اصلاح قانون اساسی را مطرح کرد و عفو عمومی صادر کرد و تشکیل دولتی که شامل مخالفان باشد و همچنین قوانین جدید احزاب و انتخابات را به اجرا گذاشت اما بحران همچنان باقی ماند و نه تنها حل نشد بلکه بدتر هم شد اما اسد در سخنرانی اخیرش نیز با قدرت سخنرانی کرد و به گونهای صحبت کرد که گویی میداندار بحران است و میتواند بر آن غلبه کند. با این حال جامعه جهانی، اتحادیه عرب و نماینده آنها یعنی اخضر ابراهیمی همچنان به فکر یافتن راهحلی شبیه الگوی یمنی برای سوریه هستند. در این میان ایران نیز تلاش میکند با طرح 6 مادهای خود در حل بحران نقشی داشته باشد. ابراهیمی انتظار دارد اسد حداقل طرح 6 مادهای ایران را بپذیرد و مطابق آن برای حل بحران کشورش عمل کند. علیاکبر صالحی، وزیر امور خارجه ایران نیز بر سر این طرح سفرهایی را انجام داده است. در این طرح بر نظارت سازمان ملل بر توقف خشونتها و عملیات نظامی در سوریه تاکید شده و میگوید باید به موازات طرح ابراهیمی برای دولت انتقالی که شامل اعزام نیروهای حافظ صلح به سوریه برای تضمین امنیت و انتقال مسالمتآمیز قدرت میشود، این طرح نیز پیش رود اما این مساله نیز تاکید شده است که اسد با هر چیزی که استقلال سوریه را زیر سوال ببرد، مخالف است. سخنرانی اسد در حقیقت متنی هماهنگ شده با تهران بود. با این تفاوت که در طرح ایران بر نظارت سازمان ملل تاکید شده بود در حالی که اسد حرفی از نظارت سازمان ملل نزد. ایران به روشنی نشان داد هر راهحلی برای سوریه منوط به توجه به منافع آن است. همانطور که در عراق و لبنان هیچ راهحلی بدون توجه به منافع ایران ممکن نیست پیش رود، در سوریه نیز امکان ندارد طرحی مطرح شود و منافع ایران در آن لحاظ نشود. ایران ثابت کرد تصمیمهای جلسه ژنو که در 30 ژوئن سال گذشته میلادی برگزار شد و در آن ایران را کاملا حذف کردند، به هیچوجه نمیتواند پیش رود و جامعه جهانی ناگزیر است برای حل بحران سوریه روی نقش ایران نیز حساب کند. به عبارت دیگر اگر جامعه جهانی میخواهد بحران سوریه حل شود باید «طرح ایرانی» را مدنظر داشته باشد.