۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۷:۰۳

خداحافظ رانت خواری

گروه اقتصادی: پرداخت سالانه 90 میلیارد دلار یارانه در کشور که حدود 70 درصد آن به سه دهک بالای جمعیتی اختصاص پیدا می‌کند، موجب شده تا رقمی بزرگ به مصرف جمعیتی اندک برسد، در حالی که در مقایسه با سایر دهک‌های جمعیتی نیاز چندانی به این حجم از یارانه ندارند. بر همین اساس، دولت در تلاش است تا با نقدی کردن پرداخت یارانه‌ها، دهک‌های پایین را منتفع کرده و افراد کم‌درآمد را توانمند سازد تا به دنبال آن فرهنگ مصرفی جامعه اصلاح شود. در این رابطه اگرچه نظرات مختلفی درباره چگونگی اجرا کردن لایحه از سوی کارشناسان مطرح شده اما همگی به این نکته اذعان دارند که اجرا کردن لایحه هدفمند کردن يارانه‌ها بودجه جاری دولت را بشدت کاهش می‌دهد اگرچه نباید از اجرای کامل اصل 44 غفلت کرد. براساس لایحه بوجه سال 88 کل کشور، 8 هزار و 500 میلیارد تومان درآمد از محل هدفمند کردن یارانه‌های انرژی تعیین و در عین حال یارانه واردات بنزین نیز از این لایحه حذف شده است. جلوگیری از رانت‌خواری استاد اقتصاد دانشگاه تربیت‌مدرس معتقد است اجرای لایحه هدفمند کردن یارانه‌ها باید در راستای سیاست‌های اصل 44 قانون اساسی صورت گیرد و ضرورت دارد این دو موضوع کلان در قالب یک برنامه پنج ساله هماهنگ شود. صادق خلیلیان در گفت‌وگو با «وطن‌امروز» اجرای این لایحه را در برپایی اقتصاد کشور موثر دانسته، به‌طوری که استراتژی ما را مشخص می‌کند. خلیلیان به دولت پیشنهاد می کند تا برای خانواده‌های کم‌مصرف و بخشی از واحدهای تولیدی، تعرفه‌های ترجیحی آب، برق و گاز در نظر بگیرد. او روستاییان و خانوارهای ساکن شهرهای کوچک و کمتر توسعه یافته را در اولویت دریافت بالاترین یارانه‌ها قرار داده و تصریح می‌کند: «به‌طور قطع لایحه هدفمند کردن یارانه نه‌تنها منجر به رانت‌خواری نخواهد شد بلکه از این مساله جلوگیری می‌کند». مقابله با اسراف عضو هیات علمی دانشگاه علم و صنعت هم با بیان اینکه هم‌اکنون نیز زمان برای اجرای لایحه هدفمندکردن یارانه‌ها از دست رفته، دلیل آن را برخاسته از عادات جامعه به اسراف در انرژی می‌داند و تاکید می‌کند که صرفه‌جویی در مصرف انرژی باید در کشور به یک ارزش تبدیل شود و این لایحه می‌تواند از اتلاف انرژی و منابع عظیم کشور جلوگیری کند، برهمین اساس بود که دولت سهميه بنزین خودروهای دولتی را حذف کرد. مجید مفیدی شمیرانی با انتقاد از هزینه‌های صرف شده برای حامل‌های انرژی که در اختیار دهک‌های بالای درآمدی جامعه قرار می‌گیرد، این یارانه‌ها را متعلق به همه شهروندان می‌داند و تاکید می‌کند که صرفه‌جویی از این محل باید در توسعه زیرساخت‌های کشور هزینه شود. صرفه‌جویی در منابع استاد دانشگاه روابط بین‌الملل وزارت امور خارجه با اشاره به بحران مالی جهان و تاثیرات منفی آن بر اقتصادهای کشورهای پیشرفته و در حال توسعه، لایحه هدفمندکردن یارانه‌ها را موجب هموار کردن مسیر توسعه اقتصادی کشور می‌داند که اجرای آن موجب خواهد شد تا در مصرف منابع کشور صرفه‌جویی بزرگی صورت گیرد و این صرفه‌جویی قادر است تا علاوه بر تقویت بنیه مالی کشور، رشد اقتصادی را سرعت بخشد. محمدنبی حسنی‌پور همچنین رونق گرفتن تولید را در گرو عملیاتی شدن این لایحه عنوان می‌کند که از یک‌سو هزینه‌های مصرف با تولید انبوه کاهش یافته و از سوی دیگر عدالت در مصرف تحقق پیدا می‌کند. حسنی‌پور لایحه هدفمند کردن یارانه‌ها را زاییده تفکر اندیشمندان و متفکران خبره اقتصادی و دانشگاهی می‌داند که اگرچه توسعه کشور را هدف قرار داده اما نباید از اجرای دقیق آن غفلت شود. پرهیز از مداخلات سیاسی استاد دانشگاه تهران هم با تاکید بر اینکه اجرای لایحه هدفمند کردن یارانه‌ها نباید با مداخلات سیاسی و جناحی همراه شود، می‌گوید: «کشور هم‌اکنون آمادگی برخورداری از فرهنگ بهینه مصرف حتی به قیمت واقعی کردن حامل‌های انرژی را دارد ، این مهم با توجه به نقدی کردن یارانه و پرداخت آن، عدالت را در جامعه گسترش می‌دهد». کیامرث جهانگیر با بیان اینکه دولت قبل از پایه‌ریزی لایحه، مطالعات جامعی صورت داده و از تجربه دیگر کشورها نیز استفاده کرده، خاطرنشان می‌کند: «انتقادهای انجام شده در شرایط کنونی کارساز نخواهد بود». تصویب کلیات هدفمند کردن یارانه‌ها سخنگوی کارگروه طرح تحول اقتصادی، اظهار کرد: کمیسیون ویژه مجلس نظرات دیگر کمیسیون‌ها را مورد بررسی قرار داد و در نهایت با 10 رای مثبت و سه رای منفی با اکثریت قاطع آرا کلیات لایحه هدفمند کردن یارانه‌ها را تصویب کرد. محمدرضا فرزین درباره حذف بند 13 لایحه هدفمند کردن یارانه‌ها توضیح داد: قرار شد اصلاحاتی در ماده 13 انجام دهیم تا شبهات برطرف شود. سخنگوی کارگروه طرح تحول اقتصادی درباره کاهش قیمت نفت و امکان منتفی شدن پرداخت نقدی یارانه‌ها هم تاکید کرد: هیچ‌گاه چنین اتفاقی رخ نخواهد داد، چون طرح بر مبنای درآمدهای حاصل از فروش نفت تدوین نشده و از نوسانات قیمت نفت تاثیر نمی پذیرد. مخبر کمیسیون ویژه بررسی طرح تحول اقتصادی مجلس شورای اسلامی هم رویکرد مثبت لایحه بودجه سال آینده را کاهش اتکا به درآمدهای نفتی بیان کرد و اظهار داشت: دولت در لایحه بودجه سال آینده بر اخذ مالیات، واگذاری سهام شرکت‌های دولتی و هدفمند کردن یارانه‌ها تاکید کرده است. کاظم دلخوش گفت: این پیشنهاد مطرح است که بنزین سهمیه‌بندی به لیتری 200 تومان برسد و بنزین غیرسهمیه ‌بندی نیز 400 تومان ارائه شود.
ارسال نظر
captcha
پربیننده