۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۹:۴۲
توجه ويژه تحليلگران آمريكايي به انقلاب در عربستان

قدرت ايران در سقوط آل‌سعود

گروه سیاسی

: یک اندیشکده آمریکایی در مقاله‌ای آورده است که هر چند وقوع انقلابی در عربستان‌سعودی دور از ذهن می‌نماید اما به واسطه تحولات منطقه کاملا محتمل است و وقوع این مساله قدرت راهبردی هنگفتی به جمهوری اسلامی ایران خواهد داد. «بروس ریدل» از مقامات کهنه‌کار اطلاعاتی آمریکا در این مقاله می‌نویسد: انقلاب در ریاض و سرنگونی احتمالی خاندان سعودی نه‌تنها موقعیت آمریکا را در منطقه خاورمیانه بشدت متزلزل می‌کند بلکه سرمایه ارزشمند راهبردی هنگفت و بادآورده‌ای را نیز در اختیار ایران قرار خواهد داد.

 

طبق این گزارش، عربستان سعودی آخرین کشوری است که هنوز به شیوه سلطنت مطلقه اداره می‌شود. «ملک عبدالله» نیز درست مانند «لوئی چهاردهم» قدرت و اختیارات کاملی را در دست دارد. وقوع انقلاب در عربستان‌سعودی کماکان نامحتمل به نظر می‌رسد اما برای نخستین‌بار و به سبب پدیده «بهار عربی» است که این احتمال کمرنگ، ممکن می‌نماید.

در ادامه این مقاله با اشاره به ناآرامی‌های چندماه اخیر عربستان تصریح شده است: در هر صورت، تحولات انقلابی در پادشاهی عربستان می‌تواند به منزله فاجعه‌ای برای منافع آمریکا محسوب شود. بی‌ثباتی بلندمدت در عربستان به عنوان یک تولیدکننده بزرگ نفت، می‌تواند چنان آشوب عظیمی در بازارهای جهانی نفت ایجاد کند که روند بهبود اقتصادی در غرب را به عقب رانده و جریان رشد اقتصادی در شرق را نیز مختل کند به علاوه، عربستان‌سعودی قدیمی‌ترین هم‌پیمان آمریکا در خاورمیانه محسوب می‌شود و سابقه شراکت آنها به سال 1945 برمی‌گردد؛ سقوط نظام سلطنتی عربستان نه‌تنها موقعیت آمریکا را در منطقه بشدت متزلزل می‌کند بلکه سرمایه ارزشمند راهبردی هنگفت و بادآورده‌ای را نیز در اختیار ایران قرار خواهد داد. نظام‌های سلطنتی کوچک حوزه خلیج [فارس] درست مانند پادشاهی هاشمی اردن نیز به مخاطره خواهند افتاد.

وابستگی منافع آمریکا به حفظ سلطنت در عربستان محور دیگر این گزارش است. در صورتی که انقلابی در عربستان در شرف وقوع باشد، آمریکا به‌رغم منافع چشمگیری که در حفظ وضعیت کنونی این کشور دارد، هیچ گزینه قابل توجهی برای پیشگیری از آن در اختیار نخواهد داشت؛ و از آنجا که منافع آمریکا عمیقا به پایداری خاندان‌سعودی وابسته است، در صورت بروز ناآرامی‌های مردمی، واشنگتن نمی‌تواند در تلاش برای قرار گرفتن در سمت روشن تاریخ، خود را از حکومت عربستان جدا کند.

آزادی بیان بسیار محدود در عربستان

در ادامه این مقاله به آسیب‌های خاندان آل‌سعود اشاره شده است. طبق این گزارش، بهار عربی سخت‌ترین آزمونی است که پادشاهی عربستان از زمان استقرار خود تا به امروز تجربه کرده است. همان چالش‌های جمعیت‌شناختی که انقلاب مصر و یمن را پیش برد در حال حاضر در عربستان‌سعودی نیز مشاهده می‌شود: یک جمعیت بسیار جوان، نرخ بسیار بالای بیکاری یا اشتغال کاذب، آزادی بیان بسیار محدود، رقابت منطقه‌ای دیرپا با ایران انقلابی در سرتاسر منطقه خلیج [فارس] و یک اقلیت سرکش شیعی که قدرت این ترکیب انفجاری را افزایش می‌دهد. خاندان‌سعودی با تشخیص آسیب‌پذیری خود از زمان بیداری اعراب تاکنون در داخل بیش از 130 میلیارد دلار برای تطمیع معترضان هزینه کرده‌اند و در خارج از مرزها نیز سربازانی را از طریق گذرگاه ملک فهد، برای سرکوب انقلاب به بحرین اعزام و معامله‌ای سیاسی مبتنی بر کنار رفتن «علی عبدالله صالح» و روی کار آمدن معاونش را در یمن میانجی‌گری کرده و به دنبال این بوده‌اند که اتحاد محکم‌تری را در میان 6 شیخ‌نشین «شورای همکاری خلیج» ایجاد کنند.

مخالفت شیعیان با آل‌سعود محور دیگر این مقاله بود: اگر روند بیداری به عربستان سرایت کند، باید احتمال وقوع انقلابی مانند دیگر کشورهای عرب را در این پادشاهی نیز انتظار داشت.

اعتراضات کنونی چه مسالمت‌آمیز و چه خشونتبار که بیش از یک سال است به درازا کشیده شده، تنها به منطقه نفت‌خیز استان شرقی محدود می‌شود.

جمعیت معترضان را شیعیان تشکیل می‌دهند. شیعیان مخالف در «آرامکو» ، شرکت نفتی [عربی-آمریکایی] سعودی از جنگ سایبری نیز برای حمله به سیستم‌های رایانه‌ای این شرکت بهره برده و در ماه آگوست گذشته بیش از 30000 سیستم را از کار انداختند.

مخالفت‌ها به سنی‌ها هم کشید

به گزارش اشراف، اعتراضات به آل‌سعود تنها به شیعیان محدود نمانده است. چنانکه در این مقاله آمده است: چیزی که پادشاهی عربستان را بسیار بیشتر آزار خواهد داد، شکل گرفتن اعتراضاتی در میان جمعیت سنی است. چنین اعتراضاتی ممکن است در شمال پایتخت آغاز شود، جایی که همیشه شاهد ناآرامی‌هایی بوده یا در استان «عسیر» در مجاورت مرز یمن که تاکنون مورد غفلت قرار گرفته است. این آشوب‌ها به محض شروع می‌توانند با گسترش یافتن به دیگر نقاط بر حجم خود افزوده و به شهرهای مهم حجاز [منطقه شمال غربی عربستان] مانند جده، مکه، طائف و مدینه سرایت کنند. مخالفان ‌سعودی به‌خوبی به فناوری تلفن‌های همراه مجهز هستند؛ ابزاری که می‌تواند ارتباطات قابل اطمینانی را میان ناراضیان داخل پادشاهی و جهان خارج ایجاد کند. در ادامه این گزارش به تشابه رژیم عربستان با سلطنت پهلوی اشاره شده است: اگر انقلابی در عربستان‌سعودی رخ دهد، دیگر حکومت‌های سلطنتی عربی نیز به طور قطع به خطر خواهند افتاد. اقلیت سنی بحرین نمی‌توانند بدون پول و تانک‌های عربستان‌سعودی در برابر اعتراضات مقاومت کنند. قطر، کویت و امارات عربی متحده، دولت‌شهرهایی هستند که به‌رغم تمام سرمایه‌ای که در اختیار دارند، نمی‌توانند در برابر نظام انقلابی عربستان‌سعودی از خود دفاع کنند. سلسله هاشمی نیز به همین شکل در غیاب پول و نفت عربستان و خلیج [فارس] در معرض خطر قرار خواهد گرفت. به‌رغم منافع قابل توجه آمریکا در بقای پادشاهی عربستان، گزینه‌هایی که در صورت وقوع انقلاب در پادشاهی سعودی پیش روی واشنگتن قرار خواهند داشت، درست به همان اندازه نامطلوب و ناکارآمدند که گزینه‌های کارتر، رئیس‌جمهور آمریکا در پایان دوره سلطنت پهلوی در ایران؛ و به علاوه خاندان سلطنتی‌سعودی هیچگاه به واگذار کردن بخشی از قدرت خود به هیاتی از نمایندگان منتخب مردم علاقه‌ای نشان نداده است. در پایان این گزارش اذعان شده است: آمریکا نمی‌تواند یک شگفتی دیگر مانند آنچه را که در سال 1978 [در ایران] اتفاق افتاد، تحمل کند بنابراین باید به‌خوبی و دقت، نقش‌آفرینان کلیدی را در میان جبهه مخالفان‌سعودی شناسایی کند. چنین رویدادی چالش هولناکی برای آمریکا خواهد بود.

ارسال نظر
captcha
پربیننده