امید اوباما
به کانال‌های غیررسمی اصلاح‌طلبان
باراک اوباما، رئیس‌جمهور جدید آمریکا در سخنان اخیر خود خواهان گفت‌وگوی مستقیم و رودررو با جمهوری اسلامی ایران شده، اما گفته است که برای آغاز این گفت‌وگوها اول ایران باید مشت گره کرده خود را بگشاید. این ادعا که به نظر می‌رسد صرفاً یک تاکتیک تبلیغاتی است، علاوه بر جنبه نمایشی که دارد، به نوعی به دنبال تاخیر انداختن در ماجرای گفت‌وگوهای رودررو است. به نظر می‌رسد دولت جدید ایالات متحده بنا دارد تا قبل از انتخابات آتی ریاست‌جمهوری در ایران، که خردادماه سال آینده به انجام خواهد رسید، در این مورد دست دست کند و موضع صریح و شفافی اتخاذ نکند.
در واقع تیم سیاست خارجی باراک اوباما منتظر به دست آمدن نتایج قطعی و نهایی انتخابات ریاست‌جمهوری در ایران هستند. چرا که آمریکایی‌ها هنوز به اصلاح‌طلبان و جریان‌های موافق غرب در ایران امید دارند، اميد به اينكه دوباره جریانی در ايران قدرت بگيرد که در گذشته نشان داده نقطه‌نظرات و خواست‌های آنها را بیشتر مورد توجه قرار می‌دهد و آمادگی بیشتری برای همراهی با آنها در مسائل بین‌المللی دارد. به همین خاطر، نظر تیم سیاست خارجی شکل گرفته در دولت جدید ایالات متحده بر آن است که موضوع مذاکرات احتمالی تهران- واشنگتن را به بعد از انتخابات موکول کند تا شاید برای آنها شرایط مناسب‌تری برای مذاکره پدید آید و بتوانند از موضع بالاتری وارد مذاکرات رودررو و مستقیم با جمهوری اسلامی ایران شوند. البته در جمهوری اسلامی همواره این استراتژی مورد تاکید قرار داشته است که سیاست‌های خارجی نظام توسط حاکمیت نظام و با نظر مستقیم رهبری تعیین می‌شود و نه حتی ریاست‌جمهوی یا دولتی که بر سر کار قرار دارد. یعنی حتی با فرض اینکه دولت دیگری از جناح اصلاح‌طلبان بر سر کار بیایند، باز هم سیاست‌های خارجی نظام تحت پوشش استراتژی‌های عمومی و کلی نظام مقدس جمهوری اسلامی خواهد بود اما با این وجود از آنجا که دولت گذشته سابقه چندان مناسبی ندارد، نمی‌توان نسبت به این ماجرا خوش‌بین بود. چرا که در سال 2003 بنابه اقرار آقای صادق خرازی از وزارت امور خارجه وقت، برخی عناصر دولت نامه‌ای به دفتر حفاظت منافع آمریکا نوشتند که آن نامه با سیاست‌های کلی نظام کاملا مغایرت داشت، اما این نامه‌نگاری صورت گرفت. بنابراین بدنه دولت و بعضی از عوامل آن ممکن است بتوانند چنین رخنه‌هایی را در درون سیاست خارجی نظام مقدس جمهوری اسلامی داشته باشند و با ارتباطاتی خارج از مقامات رسمی، بسترهایی را برای قراردادن نظام در برابر عمل انجام شده دنبال کنند. لذا آمریکایی‌ها نیز به این نوع شیوه‌های غیررسمی بیشتر امید بسته‌اند. هرچند، آنچه که روشن است، این است که باراک اوباما و دولت جدید ایالات متحده نیز در قبال ایران سیاست چندان متمایزی نسبت به دوره هشت ساله جورج بوش اتخاذ نخواهند کرد و صرفا یک تغییر تاکتیکی را نشان می‌دهند و این تغییرات جنبه استراتژیک ندارد. با این حال، آمریکایی‌ها باید بدانند که حتی اگر کلیت نظام جمهوری اسلامی به این نتیجه برسد که بنا بر اقتضای منافع ملی با دولت واشنگتن بدون پيش شرط؛ با شرايط برابر و عزتمندانه مذاکره کند، کانالی غیر از کانال رسمی دولت‌ها برای این کار متصور نیست و چنین پروژه مهمی جز در چارچوب ضوابط مورد تایید رهبری و شورای عالی امنیت ملی صورت نخواهد گرفت.
* رئيس دفتر سياسي حزب موتلفه اسلامي یادداشت روز
امید اوباما
به کانال‌های غیررسمی اصلاح‌طلبان
باراک اوباما، رئیس‌جمهور جدید آمریکا در سخنان اخیر خود خواهان گفت‌وگوی مستقیم و رودررو با جمهوری اسلامی ایران شده، اما گفته است که برای آغاز این گفت‌وگوها اول ایران باید مشت گره کرده خود را بگشاید. این ادعا که به نظر می‌رسد صرفاً یک تاکتیک تبلیغاتی است، علاوه بر جنبه نمایشی که دارد، به نوعی به دنبال تاخیر انداختن در ماجرای گفت‌وگوهای رودررو است. به نظر می‌رسد دولت جدید ایالات متحده بنا دارد تا قبل از انتخابات آتی ریاست‌جمهوری در ایران، که خردادماه سال آینده به انجام خواهد رسید، در این مورد دست دست کند و موضع صریح و شفافی اتخاذ نکند.
در واقع تیم سیاست خارجی باراک اوباما منتظر به دست آمدن نتایج قطعی و نهایی انتخابات ریاست‌جمهوری در ایران هستند. چرا که آمریکایی‌ها هنوز به اصلاح‌طلبان و جریان‌های موافق غرب در ایران امید دارند، اميد به اينكه دوباره جریانی در ايران قدرت بگيرد که در گذشته نشان داده نقطه‌نظرات و خواست‌های آنها را بیشتر مورد توجه قرار می‌دهد و آمادگی بیشتری برای همراهی با آنها در مسائل بین‌المللی دارد. به همین خاطر، نظر تیم سیاست خارجی شکل گرفته در دولت جدید ایالات متحده بر آن است که موضوع مذاکرات احتمالی تهران- واشنگتن را به بعد از انتخابات موکول کند تا شاید برای آنها شرایط مناسب‌تری برای مذاکره پدید آید و بتوانند از موضع بالاتری وارد مذاکرات رودررو و مستقیم با جمهوری اسلامی ایران شوند. البته در جمهوری اسلامی همواره این استراتژی مورد تاکید قرار داشته است که سیاست‌های خارجی نظام توسط حاکمیت نظام و با نظر مستقیم رهبری تعیین می‌شود و نه حتی ریاست‌جمهوی یا دولتی که بر سر کار قرار دارد. یعنی حتی با فرض اینکه دولت دیگری از جناح اصلاح‌طلبان بر سر کار بیایند، باز هم سیاست‌های خارجی نظام تحت پوشش استراتژی‌های عمومی و کلی نظام مقدس جمهوری اسلامی خواهد بود اما با این وجود از آنجا که دولت گذشته سابقه چندان مناسبی ندارد، نمی‌توان نسبت به این ماجرا خوش‌بین بود. چرا که در سال 2003 بنابه اقرار آقای صادق خرازی از وزارت امور خارجه وقت، برخی عناصر دولت نامه‌ای به دفتر حفاظت منافع آمریکا نوشتند که آن نامه با سیاست‌های کلی نظام کاملا مغایرت داشت، اما این نامه‌نگاری صورت گرفت. بنابراین بدنه دولت و بعضی از عوامل آن ممکن است بتوانند چنین رخنه‌هایی را در درون سیاست خارجی نظام مقدس جمهوری اسلامی داشته باشند و با ارتباطاتی خارج از مقامات رسمی، بسترهایی را برای قراردادن نظام در برابر عمل انجام شده دنبال کنند. لذا آمریکایی‌ها نیز به این نوع شیوه‌های غیررسمی بیشتر امید بسته‌اند. هرچند، آنچه که روشن است، این است که باراک اوباما و دولت جدید ایالات متحده نیز در قبال ایران سیاست چندان متمایزی نسبت به دوره هشت ساله جورج بوش اتخاذ نخواهند کرد و صرفا یک تغییر تاکتیکی را نشان می‌دهند و این تغییرات جنبه استراتژیک ندارد. با این حال، آمریکایی‌ها باید بدانند که حتی اگر کلیت نظام جمهوری اسلامی به این نتیجه برسد که بنا بر اقتضای منافع ملی با دولت واشنگتن بدون پيش شرط؛ با شرايط برابر و عزتمندانه مذاکره کند، کانالی غیر از کانال رسمی دولت‌ها برای این کار متصور نیست و چنین پروژه مهمی جز در چارچوب ضوابط مورد تایید رهبری و شورای عالی امنیت ملی صورت نخواهد گرفت.
* رئيس دفتر سياسي حزب موتلفه اسلامي ارسال نظر
پربیننده