۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۵:۱۴
روایت «نشنال اینترست» از جنگ سرد جدید در خاورمیانه

چرا سوريه براي ايران مهم است؟

گروه سیاسی:

نشریه آمریکایی «نشنال اینترست» در مقاله‌ای با اشاره به موضوع سوریه ادعا کرد که در خاورمیانه جنگ سرد جدیدی در گرفته است. در بخشی از این مقاله آمده است: جنگ سرد جدید در خاورمیانه فراتر از مرزهای جهان عرب گسترده شده است. عربستان سعودی توسط کشوری غیرعرب یعنی ایران به چالش کشیده شده. همچنین خطوط فکری این معضل دیگر چندان مشخص نیست. شیخ‌نشین‌های محافظه‌کار حوزه خلیج‌فارس که بشدت با دموکراسی در کشورهای خود مخالفند به همراه ترکیه دموکراتیک از برقراری دموکراسی در سوریه حمایت می‌‌کنند. در همین‌ حال «اسد» از حمایت ایران که ساختار چندلایه قدرتش نظام روحانیون و بنیادهای نماینده را دربرمی‌گیرد، برخوردار است.

 

در ادامه این گزارش آمده است: برخی اعتقاد دارند نقش ایران در جنگ سرد کنونی منطقه تزریق اختلافات فرقه‌ای (شیعه در مقابل سنی) و قومیتی (فارس در برابر عرب) بوده است اما حمایت قوی تهران از «اسد» نه به دلایل فرقه‌ای (و حتی قومیتی) بلکه به دلایل راهبردی وجود دارد. سوریه تنها متحد وفادار ایران بوده است و حتی در طول جنگ مخرب ایران- عراق که توسط عراق بر ایران تحمیل شد نقش خود را به‌خوبی ایفا کرد. این در حالی ‌است که دیگر حکومت‌های عرب که اخیراً با پول ناشی از نفت ترقی بسیار داشته‌اند، نه‌تنها از عراق حمایت کردند بلکه صدام را از نظر مالی تغذیه کردند. نکته مهم دیگر که شاید به اهمیت مورد قبل نباشد، این است که از دهه 1980 به بعد سوریه معبر اصلی کمک‌های نظامی و مالی ایران به حزب‌الله لبنان و تا همین اواخر حماس بوده است. نویسنده این مقاله تصریح کرده است: وجه اقتصادی این ارتباط هم حائزاهمیت است. سوریه به عاملی حیاتی برای ایران بدل شده است. همان‌طور که یک تحلیلگر بیان می‌‌کند «با انزوای هرچه بیشتر 2 کشور در جامعه بین‌الملل، ارتباطات اقتصادی از اهمیت بسزایی برخوردار شده‌اند». این ارتباطات شامل موافقتنامه‌ای 10 میلیارد دلاری جهت ساخت خط لوله گازی که با گذر از عراق، سوریه و لبنان از طریق مدیترانه به اروپا می‌‌رسد، می‌‌شود. این موافقتنامه درست قبل از ناآرامی‌های سوریه به امضا رسید. علاوه بر این ایران، سوریه تحت حکومت «اسد» را بخشی از جبهه مقاومت در برابر اسرائیل، یکی از 2 دشمن عمده خود در منطقه (دشمن دیگر عربستان سعودی است) به حساب می‌‌آورد. حکومت‌های خودکامه سنی اعراب مثل عربستان سعودی و یمن (و تا همین اواخر مصر تحت فرمان «مبارک») حمایت ایران از حکومت علوی سوریه را تلاشی فرقه‌ای برای ساختن حلقه‌ای شیعه در خاورمیانه توسط این کشور خطاب کرده‌اند و بدین وسیله بر آتش اختلافات فرقه‌ای دامن زده‌اند. این شایعات درباره سیاست ایران در قبال سوریه چندان منطقی نیستند اما برخی از این شایعات حمایت می‌‌کنند و دلیل آنها روابط خوب حکومت شیعه عراق با ایران و وابستگی «حزب‌الله» به حمایت نظامی و مالی ایران است.

در ادامه این مقاله با اشاره به اینکه بخش کوچکی از انگیزه سیاست ایران، چه در قبال عراق و چه در مقابل حزب‌الله، از عوامل فرقه‌ای-دینی نشأت می‌‌گیرد، آورده است: ایران ضروری می‌‌داند روابط دوستانه‌ای با حکومت بغداد داشته باشد چرا که دیگر نمی‌تواند جنگی دوباره با عراق آغاز کند، آن هم جنگی که خسارات زیادی به 2 کشور درگیر، بویژه ایران، وارد آورد. سقوط «صدام» اکثریت شیعه عراق را به قدرت رساند که این موضوع به نوبه خود باعث تقویت حس امنیت ایران در کشور همسایه‌اش شده است. تمام احزاب شیعه عراق توسط افرادی رهبری می‌‌شوند که در طول دوره صدام در ایران پناهنده بودند و آموزش می‌‌دیدند. حزب‌الله لبنان هم با روحانیت حاکم ایران روابط مذهبی و ایدئولوژیکی نزدیک داشته اما رابطه این دو منطق راهبردی هم دارد. حزب‌الله تنها نیروی عربی است که توانایی ایستادن در مقابل اسرائیل و وارد کردن ضربه‌های مهلک به آن را دارد، همان‌طور که در هجوم اسرائیل به لبنان در سال 2006 این توان را از خود نشان داد. توان نظامی حزب‌الله مفری است برای ایران که در هنگامه حمله احتمالی اسرائیل یا آمریکا به تأسیسات هسته‌ای ایران از آن استفاده کند. نویسنده موسسه«نشنال اینترست» در ادامه آورده است: عربستان سعودی نه به دلایل فرقه‌ای بلکه به دلیل رابطه «اسد» با ایران از مقاومت سنی علیه حکومت «اسد» حمایت می‌‌کند. به نظر عربستان سعودی و دیگر شیخ‌نشین‌های متحد در خلیج‌فارس، مشغول نگه‌داشتن ایران در مرداب سوریه هستند تا توجه و قابلیت‌های تهران را از خلیج‌فارس منحرف ‌کنند. این مساله به نفع حکومت‌های خلیج‌فارس است چرا که آنان از گسترش بهار عربی و از بین رفتن مشروعیت و دوام حکومت خود می‌‌ترسند. ناآرامی‌های بحرین که با حمایت عربستان سعودی و توسط حکومت «آل خلیفه» به شکل وحشیانه‌ای سرکوب شد، پادشاهان خلیج‌فارس را از آینده بسیار نگران کرده است. به همین دلیل آنان حرکت دموکراسی‌خواهی در بحرین را تلاشی مخفیانه از سوی ایران برای جلب حمایت عموم مردم عرب و قدرت‌های غربی نشان می‌‌دهند.

ارسال نظر
captcha
پربیننده