گروه سیاسی: ماجرای مذاکره مستقیم ایران و آمریکا هرروز شکل و قالب تازه‌ای به‌خود می‌گیرد. پس از آنکه باراک اوباما - به‌عنوان بانی اصلی طرح این موضوع- از موضع اولیه خود درباره «گفت‌وگوی بی‌قید و شرط» عقب نشست و تلاش کرد گام اول در مذاکره مستقیم را به‌عهده ایران بگذارد، هر روز خبر تازه‌ای در قوت‌گرفتن یا ضعیف‌شدن احتمال این گفت‌وگو منتشر می‌شود. در آخرین مورد، روزنامه آمریکایی «اینترنشنال هرالد تریبیون» در شماره اخیر خود نوشت: «بر خلاف جورج بوش که غنی‌سازی اورانیوم را خط قرمز می‌دانست، باراک اوباما از اشاره به این موضوع خودداری کرده است و به‌نظر می‌رسد موضوع غنی‌سازی در ایران بر خلاف هشت سال گذشته دیگر یک موضوع ممنوعه تلقی نمی‌شود.» هرالد تریبیون به نقل از یک کارشناس عالی‌رتبه سیاست خارجی آمریکا که درباره ایران طرف مشورت وزارت خارجه ایالات متحده است، افزود: «اگر بازدیدهای دقیق در جریان غنی‌سازی ایران لحاظ شود، می‌توان این موضوع را بخشی از معامله تهران و واشنگتن تصور کرد.» نکته‌ای که البته بارها از سوی مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مورد تاکید قرار گرفته و از قضا همزمان با این گزارش نیز بار دیگر در گفت‌وگوی او با روزنامه «واشنگتن‌پست» اعلام شد: «غنی‌سازی اورانیوم ایران تحت بازرسی کامل آژانس اتمی است.» محمد البرادعی در گفت‌وگو با «واشنگتن‌پست» با این سوال روبه‌رو شد که «برخی در آمریکا مدعی هستند از سال 2003 تا 2007، شما از ایران حمایت کردید، زیرا نمی‌خواستید شاهد حمله نظامی آمریکا به ایران باشید. با نگاهی به عقب، آیا فکر می‌کنید شما به ایران اجازه دادید تا از محدوده‌ها عبور کند؟» كه وی در پاسخ گفت: «این یک سوءتفاهم کامل است. ما کارهای بسیار زیادی انجام دادیم تا مطمئن شویم که گذشته و حال برنامه آنها را درک می‌کنیم و من بسیار مفتخرم که با اختیارات محدودی که داریم، قادر بوده‌ایم از گستره حساس‌ترین بخش برنامه هسته‌ای ایران یعنی برنامه غنی‌سازی [اورانیوم] که اکنون تحت بازرسی کامل آژانس است، مطلع شویم.»
بدین ترتیب، شاید بتوان گفت کنار گذاشته‌شدن این پیش‌شرط - در صورت عملی‌شدن- می‌تواند راهگشای مذاکرات دوجانبه باشد، چراکه ایران همواره اعلام کرده است تعلیق غنی‌سازی را یک خط قرمز می‌داند و هرگز حاضر نیست چه به‌عنوان یک پیش‌شرط و چه به‌عنوان موضوعی برای مذاکره، به آن فکر کند. با این حال
هرالد تریبیون در شماره اخیر خود توصیه می‌کند که «ایران نیز باید در برابر موضع اوباما برای مذاکره، با اغتنام فرصت، واکنشی بموقع نشان دهد.» و سپس درباره اظهارات منوچهر متکی، وزیر خارجه ایران در اجلاس داووس می‌نویسد: «وی با احتیاط از گفتمان جدید واشنگتن استقبال کرد، اما افزود که ایران می‌خواهد قبل از تصمیم‌گیری برای گفت‌وگو، شاهد اقدامات عملی از سوی آمریکا باشد. ایران نمی‌خواهد درباره شروط خاص صحبت کند، اما مایل است بداند که اوباما دقیقا قصد انجام چه کاری را دارد». «اقدامات عملی» مورد تاکید متکی البته فقط خواست و توقع او نیست و حتی محمد البرادعی نیز بر آن تاکید دارد. آنجا که در پاسخ به سوال خبرنگار واشنگتن‌پست درباره ضرورت‌های اعتمادسازی مجدد میان ایران و آمریکا مي‌گويد: «هنگامی که شما ایران را (بخشی از) «محور شرارت» می‌نامید، نباید انتظار داشته باشید که آنها بگویند ما برنامه هسته‌ای خود را متوقف می‌کنیم.» وی افزود: «تصور می‌کنم اعتمادسازی دوباره امکان‌پذیر است. البته من به‌طور خصوصی و علنی گفته‌ام که این مهم اتفاق نمی‌افتد، مگر اینکه گفت‌وگوی مستقیم صورت گیرد و حالا که باراک اوباما اعلام کرده است آماده گفت‌وگوی مستقیم و بدون پیش‌شرط بر اساس احترام متقابل است، می‌گویم که دقیقا زمان آن فرارسیده است.» او در عین حال تصریح کرد: «مسائل امنیت منطقه‌ای بویژه در خاورمیانه تا زمانی که دور یک میز ننشینید و درباره مسائلی که در 56 سال گذشته بین ایران و غرب به‌وجود آمده بحث نکنید، ذره‌ای پیش نخواهد رفت. منظور من از 56 سال گذشته، از سال 1953 که سازمان‌های جاسوسی آمریکا و انگلیس، محمد مصدق، نخست‌وزیر ایران را برکنار کردند تا سال 1979 یعنی گروگانگیری در سفارت آمریکا در تهران است.» البرادعی به نقش حساس و تعیین‌کننده جمهوری اسلامی در معادلات منطقه‌ای اشاره و تاکید کرد: «این رقابتی بین ایران و غرب است. ایران خواستار این است که نقشش به عنوان یک قدرت امنیتی منطقه‌ای به رسمیت شناخته شود. آنها احساس می‌کنند اکنون قدرتمندترین کشور منطقه هستند و این تا حد زیادی صحیح است.» مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گفت: «ما باید گذشته را فراموش کنیم و درباره مشکلات حاضر صحبت کنیم. ایران در جهان اسلام بسیار مشهور است و می‌تواند عامل بسیار مهمی در امنیت خاورمیانه باشد. موضوع هسته‌ای قطره‌ای از دریاست که موضوعات امنیتی، سیاسی و اقتصادی را تحت الشعاع قرار داده است.» خبرنگار واشنگتن‌پست به البرادعی گفت که «شما با حمایت آمریکا به مدیر کلی آژانس انتخاب شدید و سپس آمریکا رفتار کاملا بدی با شما داشت» و البرادعی در جواب این اظهارات تصریح کرد: «این موضوع مربوط به دور سوم انتخاب من است، یعنی هنگامی که «جان بولتون» سفیر آمریکا در سازمان ملل اقداماتی برای جلوگیری از انتخاب مجدد من انجام داد. اما آمریکا حتی نتوانست یک کشور را علیه من بسیج کند و در نهایت با اتفاق آرا انتخاب شدم». وی افزود: «آمریکا دوست نداشت که ما بگوییم در سال2003 ایران را در حال توسعه تسلیحات ندیده‌ایم. ولی ما مدرکی دال بر اینکه ایران سلاح هسته‌ای داشته ندیدیم و بعد در سال 2007 برآورد جامعه اطلاعاتی آمریکا اعلام کرد که ایران از سال 2003 برنامه‌های خود را متوقف کرده است». البرادعی تصریح کرد: «من تصور می‌کنم مردم به سیاستمداران اطمینان ندارند و در جست‌وجوی کسی هستند که حقیقت را بدون هیچ پنهان‌کاری بگوید. این آن چیزی است که ما انجام می‌دهیم.» البرادعی: غنی‌سازی تحت نظارت آژانس است
گروه سیاسی: ماجرای مذاکره مستقیم ایران و آمریکا هرروز شکل و قالب تازه‌ای به‌خود می‌گیرد. پس از آنکه باراک اوباما - به‌عنوان بانی اصلی طرح این موضوع- از موضع اولیه خود درباره «گفت‌وگوی بی‌قید و شرط» عقب نشست و تلاش کرد گام اول در مذاکره مستقیم را به‌عهده ایران بگذارد، هر روز خبر تازه‌ای در قوت‌گرفتن یا ضعیف‌شدن احتمال این گفت‌وگو منتشر می‌شود. در آخرین مورد، روزنامه آمریکایی «اینترنشنال هرالد تریبیون» در شماره اخیر خود نوشت: «بر خلاف جورج بوش که غنی‌سازی اورانیوم را خط قرمز می‌دانست، باراک اوباما از اشاره به این موضوع خودداری کرده است و به‌نظر می‌رسد موضوع غنی‌سازی در ایران بر خلاف هشت سال گذشته دیگر یک موضوع ممنوعه تلقی نمی‌شود.» هرالد تریبیون به نقل از یک کارشناس عالی‌رتبه سیاست خارجی آمریکا که درباره ایران طرف مشورت وزارت خارجه ایالات متحده است، افزود: «اگر بازدیدهای دقیق در جریان غنی‌سازی ایران لحاظ شود، می‌توان این موضوع را بخشی از معامله تهران و واشنگتن تصور کرد.» نکته‌ای که البته بارها از سوی مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مورد تاکید قرار گرفته و از قضا همزمان با این گزارش نیز بار دیگر در گفت‌وگوی او با روزنامه «واشنگتن‌پست» اعلام شد: «غنی‌سازی اورانیوم ایران تحت بازرسی کامل آژانس اتمی است.» محمد البرادعی در گفت‌وگو با «واشنگتن‌پست» با این سوال روبه‌رو شد که «برخی در آمریکا مدعی هستند از سال 2003 تا 2007، شما از ایران حمایت کردید، زیرا نمی‌خواستید شاهد حمله نظامی آمریکا به ایران باشید. با نگاهی به عقب، آیا فکر می‌کنید شما به ایران اجازه دادید تا از محدوده‌ها عبور کند؟» كه وی در پاسخ گفت: «این یک سوءتفاهم کامل است. ما کارهای بسیار زیادی انجام دادیم تا مطمئن شویم که گذشته و حال برنامه آنها را درک می‌کنیم و من بسیار مفتخرم که با اختیارات محدودی که داریم، قادر بوده‌ایم از گستره حساس‌ترین بخش برنامه هسته‌ای ایران یعنی برنامه غنی‌سازی [اورانیوم] که اکنون تحت بازرسی کامل آژانس است، مطلع شویم.»
بدین ترتیب، شاید بتوان گفت کنار گذاشته‌شدن این پیش‌شرط - در صورت عملی‌شدن- می‌تواند راهگشای مذاکرات دوجانبه باشد، چراکه ایران همواره اعلام کرده است تعلیق غنی‌سازی را یک خط قرمز می‌داند و هرگز حاضر نیست چه به‌عنوان یک پیش‌شرط و چه به‌عنوان موضوعی برای مذاکره، به آن فکر کند. با این حال
هرالد تریبیون در شماره اخیر خود توصیه می‌کند که «ایران نیز باید در برابر موضع اوباما برای مذاکره، با اغتنام فرصت، واکنشی بموقع نشان دهد.» و سپس درباره اظهارات منوچهر متکی، وزیر خارجه ایران در اجلاس داووس می‌نویسد: «وی با احتیاط از گفتمان جدید واشنگتن استقبال کرد، اما افزود که ایران می‌خواهد قبل از تصمیم‌گیری برای گفت‌وگو، شاهد اقدامات عملی از سوی آمریکا باشد. ایران نمی‌خواهد درباره شروط خاص صحبت کند، اما مایل است بداند که اوباما دقیقا قصد انجام چه کاری را دارد». «اقدامات عملی» مورد تاکید متکی البته فقط خواست و توقع او نیست و حتی محمد البرادعی نیز بر آن تاکید دارد. آنجا که در پاسخ به سوال خبرنگار واشنگتن‌پست درباره ضرورت‌های اعتمادسازی مجدد میان ایران و آمریکا مي‌گويد: «هنگامی که شما ایران را (بخشی از) «محور شرارت» می‌نامید، نباید انتظار داشته باشید که آنها بگویند ما برنامه هسته‌ای خود را متوقف می‌کنیم.» وی افزود: «تصور می‌کنم اعتمادسازی دوباره امکان‌پذیر است. البته من به‌طور خصوصی و علنی گفته‌ام که این مهم اتفاق نمی‌افتد، مگر اینکه گفت‌وگوی مستقیم صورت گیرد و حالا که باراک اوباما اعلام کرده است آماده گفت‌وگوی مستقیم و بدون پیش‌شرط بر اساس احترام متقابل است، می‌گویم که دقیقا زمان آن فرارسیده است.» او در عین حال تصریح کرد: «مسائل امنیت منطقه‌ای بویژه در خاورمیانه تا زمانی که دور یک میز ننشینید و درباره مسائلی که در 56 سال گذشته بین ایران و غرب به‌وجود آمده بحث نکنید، ذره‌ای پیش نخواهد رفت. منظور من از 56 سال گذشته، از سال 1953 که سازمان‌های جاسوسی آمریکا و انگلیس، محمد مصدق، نخست‌وزیر ایران را برکنار کردند تا سال 1979 یعنی گروگانگیری در سفارت آمریکا در تهران است.» البرادعی به نقش حساس و تعیین‌کننده جمهوری اسلامی در معادلات منطقه‌ای اشاره و تاکید کرد: «این رقابتی بین ایران و غرب است. ایران خواستار این است که نقشش به عنوان یک قدرت امنیتی منطقه‌ای به رسمیت شناخته شود. آنها احساس می‌کنند اکنون قدرتمندترین کشور منطقه هستند و این تا حد زیادی صحیح است.» مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گفت: «ما باید گذشته را فراموش کنیم و درباره مشکلات حاضر صحبت کنیم. ایران در جهان اسلام بسیار مشهور است و می‌تواند عامل بسیار مهمی در امنیت خاورمیانه باشد. موضوع هسته‌ای قطره‌ای از دریاست که موضوعات امنیتی، سیاسی و اقتصادی را تحت الشعاع قرار داده است.» خبرنگار واشنگتن‌پست به البرادعی گفت که «شما با حمایت آمریکا به مدیر کلی آژانس انتخاب شدید و سپس آمریکا رفتار کاملا بدی با شما داشت» و البرادعی در جواب این اظهارات تصریح کرد: «این موضوع مربوط به دور سوم انتخاب من است، یعنی هنگامی که «جان بولتون» سفیر آمریکا در سازمان ملل اقداماتی برای جلوگیری از انتخاب مجدد من انجام داد. اما آمریکا حتی نتوانست یک کشور را علیه من بسیج کند و در نهایت با اتفاق آرا انتخاب شدم». وی افزود: «آمریکا دوست نداشت که ما بگوییم در سال2003 ایران را در حال توسعه تسلیحات ندیده‌ایم. ولی ما مدرکی دال بر اینکه ایران سلاح هسته‌ای داشته ندیدیم و بعد در سال 2007 برآورد جامعه اطلاعاتی آمریکا اعلام کرد که ایران از سال 2003 برنامه‌های خود را متوقف کرده است». البرادعی تصریح کرد: «من تصور می‌کنم مردم به سیاستمداران اطمینان ندارند و در جست‌وجوی کسی هستند که حقیقت را بدون هیچ پنهان‌کاری بگوید. این آن چیزی است که ما انجام می‌دهیم.» ارسال نظر
پربیننده