گروه سیاسی
: برخی منابع دیپلماتیک میگویند آمریکا قصد دارد دقیقا درآستانه انتخابات ریاستجمهوری ایران یک تحریم غیرمنتظره، پرسر و صدا و بسیار خصمانه را علیه ایران به اجرا بگذارد. یک منبع مطلع در این باره به «ایران هستهای» گفت آمریکا رایزنیهای خود در این باره را با برخی کشورهای همسایه ایران آغاز کرده است. این منبع ادامه داد: اخیرا یک هیات 4 نفره آمریکایی متشکل از معاون وزارت خارجه، معاون وزارت خزانهداری، نماینده کنگره و کاردار سفارت آمریکا بهترکیه سفر کردهاند و در دیدار با مقامهای دولتی بویژه اقتصادی این کشور از قصد خود برای اعمال تحریمهای جدید علیه ایران از ماه ژوئن 2013 (خرداد 1392) خبر دادهاند.
این دومین دیدار اعضای شورا با هیأت آمریکایی در 4 ماه گذشته است
انتخابات ریاستجمهوری ایران روز 24 خرداد 1392 برگزار خواهد شد. بنابراین میتوان با جدیت گفت این تحریمها برای اثرگذاری بر انتخابات
و شکلدهی به فضای داخلی ایران در آن مقطع خواهد بود. اولسوی، رئیس شورای روابط تجاری ترکیه با ایران این خبر را در روز 28 دی 1391 تایید کرده است. بنابر این گزارش، هیات آمریکایی به طرف ترک اعلام کرده تحریمهای جدید به روابط تجاری این کشور با ایران صدمه خواهد زد و از هماکنون خواستار چارهجویی در این باره شده است. این گزارش حکایت از آن دارد که هیات آمریکایی قصد سفر به چند کشور دیگر همسایه ایران را هم دارد. منابع مطلع میگویند این هیات آمریکایی در ترکیه با پاسخ سرد و مقاومت جدی مقامهای ترک مواجه شده و حدس زده میشود بقیه همسایگان ایران هم همین رفتار را با آن در پیش خواهند گرفت. این در حالی است که پیش از این برخی منابع خبری و امنیتی از پروژه 3 مرحلهای غرب علیه ایران برای اعمال فشار در آستانه انتخابات خبر داده بودند. بر این اساس و در اولین گام قرار است ادبیات رفع حصر موسوی و کروبی در داخل کشور فراگیر شود و حتی تعدادي از اصولگرایان هم همین ادبیات را تکرار کنند، در گام بعدی احمد شهید به استناد مباحثات داخلی این موضوع را در گزارشهای نوبهای خود گنجانده و درخواست ارجاع پرونده حقوق بشر ایران به شورای امنیت را بنماید و در مرحله سوم پرونده حقوق بشر ایران شب انتخابات (مه یا ژوئن 2013) به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع شود و به این بهانه اعمال دور جدیدی از تحریمها علیه ملت ایران آغاز شود. برخی کارشناسان درباره این پروژه معتقدند: «ظاهرا غربیها فهمیدهاند ظرفیت ابزاری به نام پرونده هستهای ایران برای اعمال فشار اقتصادی رو به کاهش است و لذا میخواهند مسیرهای جدیدی برای تداوم پروژه تحریمها ایجاد کنند».
ایرانی که آمریکاییها نمیشناسند
پروژه تحریم ایران در حالی در فاز اول خود با موفقیت دلخواه مقامات آمریکایی همراه نبوده است که کارشناسان علت این عدم موفقیت را عدم شناخت سران ایالات متحده از ساختارهای جمهوری اسلامی عنوان کردند. رابرت جرویس، استاد سیاست بینالملل دانشگاه کلمبیا و عضو موسسه مطالعات جنگ و صلح سالتزمن در مقالهای در نشریه فارن افیرز در این باره گفته است: سیاستگذاران آمریکایی آگاهی محدودی از تصورات ایران و سیاستهای داخلیاش دارند. به طور کلی اجماع نظر بر این است که سیاست هستهای ایران در دست رهبری قرار دارد اما اهداف تهران در این زمینه برای آنها مشخص نیست و آمریکاییها نمیدانند کدام یک از پیامهایشان برای ایران جذاب بوده یا میتواند مجابکننده باشد. از سوی دیگر تشخیص دادن آنچه برای فعالان سیاسی مختلف در ایران به عنوان یک پاداش قلمداد میشود، نیز آسان نیست. برای مثال برخی مقامات تهران از تحریمهای اعمالی راضی به نظر میرسند و تحریمها را مفید و سودآور میدانند. آنها میگویند این ارزشمندترین هدیهای بود که غرب به جمهوری اسلامی داده است. این گروه نفعی در مذاکره و از سرگیری رابطه با آمریکا نمیبینند. این فقدان اطلاعات و اعتماد موجب میشود آمریکا نتواند تعهدهای معتبری را نسبت به تهران داشته باشد، مگر اینکه اقدامات اعتمادساز حداقلی انجام شود. در محتملترین توافقی که میتوان با تهران متصور شد، بحث غنیسازی اورانیوم مطرح است. به اینترتیب که جمهوری اسلامی در مقابل دریافت برخی امتیازها مانند لغو تحریمها و پرهیز از گزینه تغییر رژیم، غنیسازی با خلوص بالا را متوقف کرده، ذخایر موجود را به خارج از کشور انتقال دهد و سایت غنیسازی فردو در نزدیکی قم را نیز تعطیل کند.
نشستن پای میز مذاکره
استاد سیاست بینالملل دانشگاه کلمبیا در ادامه با اشاره به مذاکرات ایران و 1+5 آورده است: باوجود اینکه آمریکا و متحدان اروپاییاش، در حال مذاکره با ایران هستند، به نظر میرسد این مذاکرات چیزی فراتر از تکرار مواضع بیحاصل نیست. بیاعتمادی معمولا در آغاز روند مذاکره در اوج خود قرار دارد چرا که هر یک از طرفها گمان میکنند، مصالحه به معنی ضعف نشان دادن در مقابل طرف دیگر و قویتر کردن آن است. وی راهکار خود را برای حل این مشکل اینگونه بیان میکند: برای حل این مشکل، راههای استانداردی وجود دارد. مانند استفاده از طرفهای سوم برای بیان دیدگاهها بدون پافشاری بر مواضع مذاکرهای واقعی اما بیاعتمادی بین ایران و آمریکا عمیقتر از آن است که بتوان از یک دستور کار معمولی برای آن استفاده کرد. نفوذ در مقامات تهران و ترغیب آنها برای مذاکره، بسیار سخت است. درخواست شخصی و مستقیم به صورت علنی و محرمانه از رهبران تهران برای مذاکره، میتواند موثر باشد. به گزارش «دیپلماسی ایرانی»، رابرت جرویس در ادامه از مقامات آمریکایی میخواهد به تهران نشان دهند که به دنبال به نتیجه رسیدن مذاکرات هستند: «یک رویکرد دراماتیک برای آمریکا که غیرمحتمل است، این است که ایالات متحده برخی تحریمها علیه ایران را لغو کرده و از آمادهباش نظامی علیه تهران دست بکشد اما سناریوی عملیتر این است که واشنگتن به تهران نشان دهد برای توافقی آمادگی دارد که در آن شانس بررسی لغو تحریمها و ارائه تضمینهای امنیتی وجود دارد».