۱۹/آبان/۱۴۰۵
|
۲۳:۳۷

گزارش

پیشنهاد راس برای جلوگیری از تحکیم موضع احمدی‌نژاد از طریق کانال محرمانه با ایران مذاکره کنیم در طول هفته گذشته باراک اوباما، رئیس‌جمهور و هیلاری کلینتون، وزیر خارجه آمریکا بارها سیگنال‌هایی درباره «باز بودن باب مذاکره با تهران» پس از گذشت سه دهه از انقلاب ایران ارسال کرده‌اند، اما در این میان دنیس راس که احتمالاً مشاور ارشد وزیر خارجه آمریکا در امور ایران خواهد بود، پیشنهاد مذاکره با تهران از طریق «یک کانال مستقیم و محرمانه» را مطرح کرده تا به زعم خود از یک سو مانع تحکیم موضع احمدی نژاد و از سوی دیگر، مانع تغییر علنی موضع کشورهای 1+5 در مذاکرات هسته‌ای شوند. راس در مقاله‌ای تحت عنوان «استراتژی دیپلماتیک برای تعامل با ایران» که توسط «مرکز امنیت آمریکای نوین» منتشر شد، توصیه کرده محرمانه ماندن گفت‌وگوها، مانع از تماس‌های زودهنگام دو طرف می‌شود و به علاوه آنها مجبور نیستند پیش از آماده شدن طرح مذاکرات، درباره آن علنا توضیح دهند. در عین حال به گفته وی، این مذاکرات برای ایرانی‌ها مهم‌تر از اقدام از طریق اروپایی‌ها یا کانال‌های غیررسمی است. راس در ادامه تصریح می‌کند که آمریکا باید در طول این گفت‌وگوهای خصوصی از نمایندگان ایرانی درباره دیدگاه دولت ایران درباره اهداف آمریکا در قبال این کشور توضیح بخواهد چراکه هدف از این مذاکرات یافتن راهی است تا به ایرانی‌ها نشان داده شود واشنگتن آماده گوش کردن به صحبت‌های آنها و تلاش برای درک نگرانی‌های این کشور و رفع آنهاست اما اگر متقابلاً نگرانی‌های آمریکا درک و در جهت رفع آن اقدام نشود، پیشرفتی حاصل نخواهد شد. دیدگاه دنیس راس درباره مذاکره با ایران از طریق یک کانال مستقیم و محرمانه در حالی بیان شده است که یک مقام آمریکایی در گفت‌وگو با روزنامه الشرق الاوسط از بروز اختلاف در دولت واشنگتن بر سر احتمال انتصاب راس به عنوان نماینده و فرستاده ویژه آمریکا به ایران در مقطع حاضر خبر داد و افزود: گروهی از مقامات دولت اوباما تصور می‌کنند که انتصاب راس در مقطع کنونی باعث تقویت جریان افراط‌گرایی در ایران شود و از این رو بهتر است این امر به بعد از انتخابات ریاست‌جمهوری ایران موکول شود و پس از آن نسبت به این موضوع اقدام کرد. نکته جالب توجه درباره راس اینکه وی پیش از این در مقاله‌ای در هفته نامه نیوزویک با استناد به نامه دولت اصلاحات در سال 2003 به آمریکا یعنی زمان حمله این کشور به عراق تاکید کرد که تاریخ نشان داده دولت ایران به «فشار بیرونی» پاسخ می‌دهد و در صورت «تهدید شدن» اقدامات خود را محدود می‌کند؛ نامه‌ای که در آن طرف ایرانی متعهد به همکاری کامل با آژانس در زمینه هسته‌ای و قطع هرگونه کمک مادی به فلسطینی‌ها و تلاش برای تبدیل حزب الله به گروهی سیاسی – اجتماعی در لبنان در ازای به رسمیت شناخته شدن از سوی آمریکا به عنوان قدرت منطقه‌ای شده بود. وی در ادامه با اشاره به واکنش احمدی‌نژاد در محکوم کردن آمریکا پس از انتشار گزارش 16 نهاد امنیتی درباره توقف برنامه تسلیحات هسته‌ای در ایران، رویکرد متفاوت دولت کنونی ایران در قبال واشنگتن را متذکر شد. گری سیمور، یکی دیگر از مشاوران اوباما نیز خواستار رویکردی شده که در آن بدون درخواست از تهران برای تعلیق غنی سازی اورانیوم، مذاکرات مستقیم دوجانبه‌ای میان دو طرف، ترجیحاً با نماینده رهبر ایران برگزار شود که در آن طیف گسترده‌ای از مسائل نظیر برنامه هسته‌ای، روابط ایران و‌ آمریکا و روند صلح اسرائیل و فلسطین مورد بحث و بررسی قرار گیرد. به اعتقاد وی،‌ دولت آمریکا باید «محتاطانه» عمل کند و از طریق رایزنی‌های سطح بالای دوجانبه و چند جانبه با دولت‌هایی که به دنبال مذاکره با ایران هستند نظیر انگلیس، فرانسه، آلمان، چین و روسیه و نیز متحدان خود در خاورمیانه استراتژی مذاکره با ایران را تدوین کند چراکه بسیار حائز اهمیت است آمریکا به عنوان مانعی در چارچوب مذاکرات هسته‌ای قلمداد نشود. در واقع گشودن کانال دوجانبه با ایران می‌تواند به تقویت گفت‌وگوهای چندجانبه کمک کند. جان برنان، مدیر ضد تروریسم کاخ سفید نیز در مقاله‌ای که چندی پیش منتشر شد، خواستار کاهش لفاظی‌ها علیه ایران و سخنان ضد آمریکایی مقامات آمریکایی شده و بر لزوم انتصاب نماینده‌ای از سوی رئیس‌جمهور آمریکا برای مدیریت مذاکرات با ایران تاکید کرده است. وی همچنین داشتن «شجاعت سیاسی» برای پذیرفتن این موضوع که ایران در یک دهه گذشته از تروریسم استفاده نکرده است را لازمه شروع گفت‌وگو با ایران ذکر کرده است. با این حال مقامات آمریکایی بر این باورند که هنوز شیوه، نحوه و زمان پرداختن به دیپلماسی با ایران مشخص نشده است زیرا یکی از مسائلی که موضوع را پیچیده می‌کند به انتخابات ماه ژوئن ریاست‌جمهوری در ایران باز می‌گردد، به نحوی که مقامات آمریکایی درصددند از هر نوع اقدامی که احتمال دارد به تقویت موضع رئیس‌جمهور کنونی ایران بینجامد، خودداری کنند. بنابر این گزارش، مساله دیگر مربوط به درخواست آمریکا و 5 قدرت دیگر از ایران درباره تعلیق برنامه هسته‌ای و مشروط کردن مذاکرات به تحقق این درخواست است به نحوی که آمریکا نمی‌خواهد ناگهان رویکرد خود را از طریق مذاکرات مستقیم با تهران تغییر دهد. از طرفی، به عقیده مقامات آمریکایی، دولت ایران از نگاه مقامات آمریکایی به حدی مبهم است که آنها نمی‌دانند مراکز اصلی قدرت در ایران کجاست و طرف مذاکره آنها در این کشور چه مقامی است به نحوی که رابرت گیبس، سخنگوی کاخ سفید به تازگی گفته است: «مشخص نیست دقیقاً باید با چه کسی در ایران گفت‌وگو کرد».
ارسال نظر
captcha
پربیننده