دانش پورشفیعی:
براستی سقف ارزش‌هایمان تا این اندازه کوتاه شده است؟ آیا ما انسان‌ها تا این اندازه در برابر پول ضعیف هستیم؟ آیا نیاز در هر اندازه که باشد انسان‌ها را وامی‌دارد ارزش‌هایشان را زیر پا بگذارند؟ قدرت تحمل ما در برابر آزمایش‌های روزگار چقدر است؟ آیا واقعیت همین است که در فیلم «پذیرایی ساده» به نمایش گذاشته شد یا هدف فیلمساز تحقیر، پست و بی‌ارزش نشان‌دادن ارزش‌هایی است که همه برای به دست آوردن و حفظ‌اش تلاش کرده‌اند؟ آیا تقسیم پول صرفنظر از اینکه منبع و دلیلش چه باشد در میان افراد مختلف که هرکدام نماینده گروهی از جامعه ما هستند، می‌تواند آنها را به ضلالت و ذلالت بکشاند؟ یادم است در دوران ابتدایی از میان کتاب‌هایی که از کتابخانه مدرسه می‌گرفتم، کتاب داستانی بود درباره نان حلوا و نان خشک؛ نام آن کتاب را به یاد ندارم اما خلاصه داستان این بود که یکی از بچه‌های مدرسه به دلیل توانگر بودن هر روز برای نیم‌چاشت خود نان و حلوا به مدرسه می‌آورد. از آن جمع پسربچه‌ای بود که نان خشک می‌خورد و دلش نان و حلوا می‌خواست. پس به خواهش نزد پسربچه توانگر رفت و از او درخواست نان و حلوا کرد. پسرک هم از او خواست به شکل سگ درآید و واق‌واق کند تا به او نان و حلوا بدهد. پسربچه هم چنین کرد و در ازایش نان و حلوا گرفت و خورد. در اینجا به‌دنبال نتیجه اخلاقی آن داستان نیستم اما فیلم پذیرایی ساده هم بی‌شباهت به داستان نان و حلوا نیست.
پاسخ و واکنش آقا معلم، برادران کرندی، قاچاقچی مشروبات الکلی، جوان راه‌بلد و مرد نگهبان به درخواست‌های کاوه فیلم (مانی حقیقی) برای دریافت پول تا آن اندازه رذیلانه است که اینان حاضر می‌شوند برای تصاحب مقداری پول، ارزش‌های انسانی خویش را زیر پا بگذارند. برادران کرندی انسان‌های زحمتکشی هستند که سال‌هاست در یک مسیر مشخص رفت و آمد کرده و با کامیون فرسوده خویش امرار معاش می‌کنند. شهرت آنها در منطقه به‌حدی است که مرتضی کرندی هراسی از همراه نداشتن مدارک رانندگی و خودرو خود ندارد. او به کار و حرفه خود افتخار می‌کند و از نان حلالی که به دست می‌آورد، راضی است. او حاضر نیست وعده خود به کارفرمایش برای رساندن آهک به کارگاه ساختمانی را زیر پا بگذارد و باز هم نمی‌خواهد کارش را تحت هیچ شرایطی رها کند چرا که آن را آتیه و آبروی خود می‌داند اما زمانی که پای پول بی‌زبان به ماجرا باز می‌شود تمام آن ارزشها از جمله تلاش، کار، نان حلال، وفای به عهد، راستگویی و... رنگ می‌بازد و شما با انسان‌های بیکار و بی‌عاری روبه‌رو می‌شوید که حاضرند به همه داشته‌هایشان لگد بزنند و پشت کنند. از راننده‌ها که عبور کنیم به کسی می‌رسیم که وظیفه‌اش هدایت انسان‌ها و تربیت نسلی از جامعه است. افسوس که تحقیر آقامعلم در این فیلم و به سخره گرفتن میزان حقوق او (البته این موضوع واقعیت تلخی است و متاسفانه حقوق معلمان کشور در شأن آنها نیست) به‌عنوان کسی که نماینده فرهنگی جامعه بوده و باید مدرس ارزشها حداقل به شاگردانش باشد، مساله‌ای نیست که به سادگی بتوان از کنارش گذشت. معلم «پذیرایی ساده» آنجا که سخن از حقوقش به‌میان می‌آید و او در ذهن خویش رقم خالص دریافتی ناچیز ماهانه خود را تجسم می‌کند به این تصمیم می‌رسد که بچه مرده، کلنگ و زمین یخ‌زده را رها کند و با پول‌ها برود. شاید بیننده از هر شخصیت دیگری در فیلم، این تصمیم نابجا را می‌دید، می‌پسندید اما این عمل از یک معلم غیرممکن است. چطور یک انسان و مهم‌تر از آن یک معلم که وظیفه آموزش و پرورش برعهده‌اش است حاضر می‌شود از خاکسپاری جگرگوشه‌اش صرفنظر کند و وظیفه انسانی و اسلامی خود را برای تصاحب پولی که معادل چندین ماه حقوق او است زیرپا له کند... جنازه را بگذارد تا به قول کاوه خوراک گرگ‌ها و سگ‌های گرسنه شود. آیا براستی سقف ارزشها تا این اندازه کوتاه شده که تحصیلکردگان جامعه، آن‌هم در مقام معلم ارزشی برای منزلت خویش قائل نباشند؟ پس چطور از آنها می‌توان توقع داشت فرزندان ما را تربیت کنند و به آنها ارزش‌های پاک انسانی را بیاموزند؟ براستی فقر و نداری انسان را تا این اندازه حقیر می‌کند یا طمع و بی‌اعتقادی به ارزشها؛ فیلمساز به دنبال نشان دادن کدام‌یک از اینهاست؟ مرد نگهبان نیز امانتدار خوبی نیست؛ او که حاضر می‌شود برای نگه‌داشتن و پس ندادن پولی که پیدا کرده دروغ بگوید، آیا می‌توان به او اعتماد کرد تا به کارفرمایش نیز راست بگوید؟ شاید داستان مرد قاچاقچی کمی متفاوت باشد. او سال‌هاست مشروبات الکلی و سیگار قاچاق می‌کند و از این کار هم ابایی ندارد. پولی را هم که از کاوه و لیلا می‌گیرد بابت قاطر و بار قاچاقش است و به‌طور قطع با آن پول بازهم قاطر دیگری می‌خرد و کار گذشته‌اش را انجام می‌دهد. پس، دادن کیسه‌های پول به او جلوگیری از انجام یک کار غیرقانونی نیست که اگر اینگونه بود، کاوه شیشه‌های مشروب را از بین می‌برد نه اینکه آنها را همراه ببرد. جوانان موتورسوار فیلم هم که نوع پوششان حکایت از بی‌نام و نشان بودنشان دارد و فیلمساز نیز در پی معرفی کسانی است که در تلاش برای به‌دست آوردن پول‌های بادآورده هستند، نماینده گروهی از جامعه‌اند که کارشان شکار آدم‌هاست و برای آنها آدمکشی کار سختی نیست. آنها جوانان ساکن در مناطق مرزی کشورند و اینگونه روایت می‌شوند که به‌دلیل بیکاری و نداری، انتقال آدم‌ها از مرز شغل‌شان شده و از این راه کسب درآمد می‌کنند.
در این میان شاید تنها وفاداران به داشته‌های شخصیتی خویش در فیلم، پیرمرد قصه و مرد قهوه‌چی باشند که اولی پول را به رسم امانت نزد خود نگه‌می‌دارد و دیگری آن را قبول نمی‌کند. پیرمرد قرآن را واسطه می‌کند و کتاب آسمانی را مایه آرامش می‌خواند و می‌خواهد با هدیه‌اش به کاوه فیلم، او را از خطا دور کند و مرد قهوه‌چی نیز با گفته‌هایش به آنها (کاوه و لیلا) ثابت می‌کند رمز ماندگاری در درستی و راستی و دلیل سرپاماندن قهوه‌خانه او در دل کوه، دوری از هرگونه خلاف است. آنها طالب پول حلالند و جالب آنکه منشأ پولی که در فیلم در حال توزیع است را نمی‌توان سالم و حلال دانست، چه این پول در مسیر درست تقسیم نمی‌شد. قضاوت درباره عملکرد نیروی انتظامی هم که فیلم با آنها آغاز و به پایان می‌رسد، بماند برعهده خوانندگان.
در نهایت آنکه بیایید نیکوتر بیندیشیم و جواب پرسش‌های خیمه‌زده بر ذهن خویش را بیابیم؛ آیا از خود خویش دور شده‌ایم؟ آیا فراموش کرده‌ایم که هستیم، برای چه آمده‌ایم و به کجا می‌رویم؟ آیا آنچه داریم صرفا برای نمایش است یا باور واقعی ماست؟ آیا فقیر شده‌ایم؟ آیا نداری خوارمان می‌کند یا اینقدر ندار شده‌ایم که چاره‌ای جز تن دادن به خواری نداریم؟ آیا ارزشها را نیاموخته‌ایم یا آموخته‌هایمان آبکی است؟ فیلمساز در پذیرایی ساده به دنبال نمایش دادن واقعیت‌های جامعه است یا تحقیر انسان‌ها؟ او می‌خواهد فقر را به تصویر بکشد یا آزمندی و بی‌ارزش‌شدن تمام ارزش‌های انسانی را؟ ما را چه شده؟ در برابر پول کوچکیم چون کوچکیم یا اینکه بزرگ شدن را به ما نیاموخته‌اند؟ این همه اما نتیجه کدام عملکرد است؛ تاوان اشتباهات یا رد شدن در امتحانات؟ خوب نیاموختیم تا عمل کنیم یا آماده‌ایم تا همه جوره تحقیر شویم؟ انسان‌ها پول را می‌سازند یا پول آنها را؛ کدام‌یک؟