تهران امروز به عنوان پایتخت کشور دیگر قابل مقایسه نیست با شهری که در حدود 220 سال پیش به عنوان دارالخلافه و مرکز سیاسی و اداری ایران انتخاب شد، زیرا در گذشته حکومت‌های مختلف با توجه به شرایط مورد نظر پادشاهان، شهرهاي مختلفی از جمله شوش، اصفهان، شیراز، تبریز و... را به عنوان پايتخت برای استقرار حکومت در نظر می‌گرفتند اما پس از پادشاهی قاجاریان تاکنون تهران مرکز سیاسی، اداری و اقتصادی کشور باقی مانده است و همین نکته موجب شده تا این شهر با گذشت زمان به کلانشهری تبدیل شود که كم‌كم از کنترل خارج شده و ناهنجاری‌های متفاوتی را به‌وجود آورده است.
تمرکز امور اقتصادی و اداری موجب شد تا جمعیت زیادی از گوشه و کنار کشور به تهران سرازیر و با این تفکر که در تهران می‌توان از زندگی راحتی برخوردار بود پایتخت نشین شوند.
پس از انقلاب اسلامی، دولتمردان نیز با کم‌توجهی به گسترش تهران و ریشه‌یابی نکردن دلایل مهاجرت موجب شدند تا مشکلات پیچیده‌ای گریبان‌گیر این شهر شده و شهروندان تهرانی را با مشكلات گوناگوني روبه‌رو کند.
با این وجود پس از آنکه موضوع انتقال پایتخت در سال 64 و همزمان با دویستمین سال پایتختی تهران مطرح و پس از جنگ تحمیلی در سال 68 به طور جدی پیگیری شد، اما سرانجام با تصمیم دولتمردان وقت مبنی بر ارجحیت ساماندهی تهران کنار گذاشته شد. سال‌ها گذشت تا در دولت نهم این بحث با رویکرد تمرکز زدایی از تهران به پیشنهاد جابجایی پایتخت بدل گشت و پس از آن در نیمه‌های دی‌ماه سال‌جاری بود که خبری به عنوان«انتقال بخشی از پایتخت ایران به سمنان» توجه یکباره شهروندان تهرانی را به خود جلب کرد.
ماجرا این بود که کاظم دلخوش، نماینده مردم
صومعه سرا در مجلس در نامه‌ای از مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی درخواست کرد تا با عنایت به وضعیت شهر تهران از نظر جمعیت ثابت و سیار و روند رو به رشد تعداد خودروها، نظر کارشناسی درباره تقسیم پایتخت به دو مرکز «تجاری- اقتصادی» و «سیاسی-اداری» در 2 نقطه از کشور را اعلام کند اما در انتشار خبر، نام سمنان به طور عجیبی وارد شد که پس از چند روز مرکز پژوهش‌های مجلس آن را تکذیب کرد. اگرچه این مرکز هنوز نظر قطعی وکارشناسی خود را در این باره عنوان نکرده اما کارشناسان اقتصادی انجمن مفاخر ایران و کارشناسان شهری در گفت و‌گوهای جداگانه با «وطن امروز» در این باره معتقدند نتیجه انتقال پایتخت با تمام حواشی آن مثبت‌تر از باقی ماندن بر وضع موجود است.
باقر میلانی کارشناس اقتصادی انجمن مفاخر معماری ایران با اشاره به اینکه در گذشته انتقال مرکز حکومت به‌دلیل مسائل سیاسی و امنیتی صورت می‌گرفته، اظهار داشت: امروز به نظر می‌رسد که مسائل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ضرورت انتقال پایتخت را پر رنگ‌تر کرده است.
تمرکز بیش از حد جمعیت که موجب گره‌های ترافیکی می‌شود به همراه اتلاف انرژی غیر متعارف، افزایش هزینه‌های شهری، اتلاف ساعت‌ها وقت منابع انسانی و خطر‌های بالقوه ناشی از زلزله و آلودگی هوا و محیط‌زیست و... از مهم‌ترین عواملی است که انتقال پایتخت را به عنوان راه‌حل موجود مطرح می‌کند.
این کارشناس اقتصادی انجمن مفاخر معماری ایران با اشاره به این شرط که پایتخت مورد نظر نباید حداقل تا 50 سال آینده جمعیتی بیش از 250 هزار نفر را داشته باشد یادآور شد: دولتمردان باید بیش از آنکه برای انتقال مرکز سیاسی کشور برنامه ریزی کنند به فکر انتقال ظرفیت‌های اقتصادی و تجاری تهران به جای دیگری باشند زیرا اکنون تمرکززدایی بیش از آنکه از پایتخت مطرح باشد از تهران بزرگ مطرح است.
باقر میلانی ادامه داد: 2 میلیون و 500 هزار خودرو در تهران در حالی تردد دارند که حداکثر ظرفیت عبوری 750 هزار دستگاه است و طبق تحقیقات، زمانی که موتور ماشینی روشن می‌شود تنها 44 درصد آن واقعا صرف رفت و آمد ضروری شده و 56 درصد زمان در ترافیک و یا در جست‌وجوی محل پارک هدر می‌رود.
وی تاکید کرد: اگرچه برخی از کارشناسان انتقال پایتخت را در حد پاک کردن صورت مساله می‌دانند اما نقاط قوت این طرح در قبال محدودیت‌های تهران مانند کمبود منابع آبی به‌قدری است که مسؤولان را به‌طور جد به این مهم مشغول سازد.
همچنین سهراب مشهودی، کارشناس و مدرس شهرسازی در این باره با اشاره به اینکه اغلب شاخص‌های سکونت شهری، خطوط قرمز را پشت‌سر گذاشته است، افزود: چهار عامل اصلی در تهران روند فاجعه‌آمیزی دارند که می‌توان از افزایش آلاینده‌های هوا که حداقل 5 سال عمر تهرانی‌ها را کوتاه می‌کند، تلف شدن وقت
تهرانی‌ها، جمعیت زیاد که مشکل فاضلاب و عوارض محیطی به همراه دارد و واقع شدن تهران روی 2 گسل که هر لحظه ممکن است فاجعه‌ای را به بار آورد، نام برد.
وی افزود: راه‌حل‌های مختلفی همچون طرح تثبیت جمعیت تهران در حد 7 میلیون و 650 هزار نفر مطرح شده است که منطقی به نظر می‌آید؛ اما این امر با ابلاغ یک مصوبه نمی‌تواند صورت گیرد؛ مشکل تهران مشکلی ملی است و تنها وقتی می‌تواند حل شود که دولت بار آن را به دوش بکشد.
مشهودی یادآور شد: با این وجود راه‌حل اصلی‌تر توجه به علت توسعه شدید تهران یعنی مرکزیت سیاسی- اداری است که با حذف این مرکزیت و انتقال آن به مکانی دیگر ضمن کاهش جمعیت تهران، مشکلات آن نيز کاهش می‌یابد. بنابراین فرصتی پیش می‌آید تا با برنامه‌ریزی‌های صورت‌گرفته، خدمات دهی به جمعیت ثابت تهران بهتر انجام گیرد. تهران جديد كجاست؟
تهران امروز به عنوان پایتخت کشور دیگر قابل مقایسه نیست با شهری که در حدود 220 سال پیش به عنوان دارالخلافه و مرکز سیاسی و اداری ایران انتخاب شد، زیرا در گذشته حکومت‌های مختلف با توجه به شرایط مورد نظر پادشاهان، شهرهاي مختلفی از جمله شوش، اصفهان، شیراز، تبریز و... را به عنوان پايتخت برای استقرار حکومت در نظر می‌گرفتند اما پس از پادشاهی قاجاریان تاکنون تهران مرکز سیاسی، اداری و اقتصادی کشور باقی مانده است و همین نکته موجب شده تا این شهر با گذشت زمان به کلانشهری تبدیل شود که كم‌كم از کنترل خارج شده و ناهنجاری‌های متفاوتی را به‌وجود آورده است.
تمرکز امور اقتصادی و اداری موجب شد تا جمعیت زیادی از گوشه و کنار کشور به تهران سرازیر و با این تفکر که در تهران می‌توان از زندگی راحتی برخوردار بود پایتخت نشین شوند.
پس از انقلاب اسلامی، دولتمردان نیز با کم‌توجهی به گسترش تهران و ریشه‌یابی نکردن دلایل مهاجرت موجب شدند تا مشکلات پیچیده‌ای گریبان‌گیر این شهر شده و شهروندان تهرانی را با مشكلات گوناگوني روبه‌رو کند.
با این وجود پس از آنکه موضوع انتقال پایتخت در سال 64 و همزمان با دویستمین سال پایتختی تهران مطرح و پس از جنگ تحمیلی در سال 68 به طور جدی پیگیری شد، اما سرانجام با تصمیم دولتمردان وقت مبنی بر ارجحیت ساماندهی تهران کنار گذاشته شد. سال‌ها گذشت تا در دولت نهم این بحث با رویکرد تمرکز زدایی از تهران به پیشنهاد جابجایی پایتخت بدل گشت و پس از آن در نیمه‌های دی‌ماه سال‌جاری بود که خبری به عنوان«انتقال بخشی از پایتخت ایران به سمنان» توجه یکباره شهروندان تهرانی را به خود جلب کرد.
ماجرا این بود که کاظم دلخوش، نماینده مردم
صومعه سرا در مجلس در نامه‌ای از مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی درخواست کرد تا با عنایت به وضعیت شهر تهران از نظر جمعیت ثابت و سیار و روند رو به رشد تعداد خودروها، نظر کارشناسی درباره تقسیم پایتخت به دو مرکز «تجاری- اقتصادی» و «سیاسی-اداری» در 2 نقطه از کشور را اعلام کند اما در انتشار خبر، نام سمنان به طور عجیبی وارد شد که پس از چند روز مرکز پژوهش‌های مجلس آن را تکذیب کرد. اگرچه این مرکز هنوز نظر قطعی وکارشناسی خود را در این باره عنوان نکرده اما کارشناسان اقتصادی انجمن مفاخر ایران و کارشناسان شهری در گفت و‌گوهای جداگانه با «وطن امروز» در این باره معتقدند نتیجه انتقال پایتخت با تمام حواشی آن مثبت‌تر از باقی ماندن بر وضع موجود است.
باقر میلانی کارشناس اقتصادی انجمن مفاخر معماری ایران با اشاره به اینکه در گذشته انتقال مرکز حکومت به‌دلیل مسائل سیاسی و امنیتی صورت می‌گرفته، اظهار داشت: امروز به نظر می‌رسد که مسائل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ضرورت انتقال پایتخت را پر رنگ‌تر کرده است.
تمرکز بیش از حد جمعیت که موجب گره‌های ترافیکی می‌شود به همراه اتلاف انرژی غیر متعارف، افزایش هزینه‌های شهری، اتلاف ساعت‌ها وقت منابع انسانی و خطر‌های بالقوه ناشی از زلزله و آلودگی هوا و محیط‌زیست و... از مهم‌ترین عواملی است که انتقال پایتخت را به عنوان راه‌حل موجود مطرح می‌کند.
این کارشناس اقتصادی انجمن مفاخر معماری ایران با اشاره به این شرط که پایتخت مورد نظر نباید حداقل تا 50 سال آینده جمعیتی بیش از 250 هزار نفر را داشته باشد یادآور شد: دولتمردان باید بیش از آنکه برای انتقال مرکز سیاسی کشور برنامه ریزی کنند به فکر انتقال ظرفیت‌های اقتصادی و تجاری تهران به جای دیگری باشند زیرا اکنون تمرکززدایی بیش از آنکه از پایتخت مطرح باشد از تهران بزرگ مطرح است.
باقر میلانی ادامه داد: 2 میلیون و 500 هزار خودرو در تهران در حالی تردد دارند که حداکثر ظرفیت عبوری 750 هزار دستگاه است و طبق تحقیقات، زمانی که موتور ماشینی روشن می‌شود تنها 44 درصد آن واقعا صرف رفت و آمد ضروری شده و 56 درصد زمان در ترافیک و یا در جست‌وجوی محل پارک هدر می‌رود.
وی تاکید کرد: اگرچه برخی از کارشناسان انتقال پایتخت را در حد پاک کردن صورت مساله می‌دانند اما نقاط قوت این طرح در قبال محدودیت‌های تهران مانند کمبود منابع آبی به‌قدری است که مسؤولان را به‌طور جد به این مهم مشغول سازد.
همچنین سهراب مشهودی، کارشناس و مدرس شهرسازی در این باره با اشاره به اینکه اغلب شاخص‌های سکونت شهری، خطوط قرمز را پشت‌سر گذاشته است، افزود: چهار عامل اصلی در تهران روند فاجعه‌آمیزی دارند که می‌توان از افزایش آلاینده‌های هوا که حداقل 5 سال عمر تهرانی‌ها را کوتاه می‌کند، تلف شدن وقت
تهرانی‌ها، جمعیت زیاد که مشکل فاضلاب و عوارض محیطی به همراه دارد و واقع شدن تهران روی 2 گسل که هر لحظه ممکن است فاجعه‌ای را به بار آورد، نام برد.
وی افزود: راه‌حل‌های مختلفی همچون طرح تثبیت جمعیت تهران در حد 7 میلیون و 650 هزار نفر مطرح شده است که منطقی به نظر می‌آید؛ اما این امر با ابلاغ یک مصوبه نمی‌تواند صورت گیرد؛ مشکل تهران مشکلی ملی است و تنها وقتی می‌تواند حل شود که دولت بار آن را به دوش بکشد.
مشهودی یادآور شد: با این وجود راه‌حل اصلی‌تر توجه به علت توسعه شدید تهران یعنی مرکزیت سیاسی- اداری است که با حذف این مرکزیت و انتقال آن به مکانی دیگر ضمن کاهش جمعیت تهران، مشکلات آن نيز کاهش می‌یابد. بنابراین فرصتی پیش می‌آید تا با برنامه‌ریزی‌های صورت‌گرفته، خدمات دهی به جمعیت ثابت تهران بهتر انجام گیرد. ارسال نظر
پربیننده