گروه سیاسی
: شاید پیشبینی محتوای تماس تلفنی اشمیت با باقری آن هم در شرایطی که توجه رسانهها به میزبانی مذاکرات ایران و 1+5 جلب شده بود؛ هر چیزی بود جز لغو مذاکرات ژانویه! اکنون جنجال منابع غربی و برخی چهرههای نزدیک به کاترین اشتون درباره نهایی نشدن زمان و مکان مذاکرات ایران و گروه 1+5 و بویژه اصرار آنها به انتشار خبرهای غیرواقعی در این باره، در تهران با تفاسیر بدبینانهای مواجه شده است. جمعهشب گذشته و پس از هفتهها مذاکره، هلگا اشمیت، معاون کاترین اشتون به علی باقری، معاون دبیر شورایعالی امنیت ملی ایران اعلام کرد گروه 1+5 آماده از سرگیری مذاکرات با ایران در تاریخ توافق شده در ماه ژانویه نیست. این خبر تقریبا بلافاصله از سوی طرف ایرانی علنی شد چرا که این موضع غیرمنتظره دفتر کاترین اشتون در واقع به این معنا بود که چند هفته رایزنی فشرده برای بازگرداندن گروه 1+5 پای میز مذاکره بیثمر بوده است. یک دیپلمات در تهران به «ایران هستهای» گفت: «در واقع قضیه از چند هفته بسیار فراتر میرود. ایران از حدود 7ماه پیش یعنی از زمان پایان نشست مسکو آماده برگزاری دور جدید مذاکرات بود اما طرف غربی به دلایلی که هنوز هم برای ایران روشن نیست دائما از میز مذاکره فرار کرده است». این دیپلمات ادامه داد: «تماس تلفنی جمعهشب اشمیت برای ما که خودمان را برای مذاکرات انتهای ژانویه آماده کرده بودیم کاملا غیرمنتظره و ناامیدکننده بود». برخی اطلاعات دریافتی «ایران هستهای» نشان میدهد تاریخ توافق شده در انتهای ژانویه برای مذاکرات، برای گروه 1+5 غیرمنتظره بوده است چراکه این گروه انتظار نداشته که ایران بتواند به سرعت خود را برای ورود به مذاکرات آماده کند. دیپلمات گفتوگوکننده در این باره تاکید کرد: «ما هنوز هم آمادهایم که آخر ژانویه مذاکرات را آغاز کنیم اگرچه به نظر میرسد برای این کار دیر شده باشد». تحلیلگران میگویند تبدیل کردن مساله مکان مذاکرات به یک معضل و انعطافناپذیری سرسختانه در این باره از سوی 1+5 حاوی این پیام صریح برای ایران بوده است که این گروه برای آغاز مذاکرات جدی نیست. این تحلیلگران میگویند ایجاد تاخیر در زمان مذاکرات آن هم برای مدتی حدود یک ماه نشاندهنده آن است که گروه 1+5 به دلایلی آماده مذاکره نبوده و به دنبال بهانهای برای تاخیر میگشته است. دیپلمات یادشده گفت: «1+5 درباره مکان مذاکرات به نحو غیرمنتظرهای سرسختی نشان داد. تعیین پیشاپیش یک مکان برای مذاکرات و اصرار بر برگزاری مذاکرات در آن بدون هیچگونه امکان چانهزنی در واقع روی دیگر سکه مذاکره نکردن است. این در حالی است که ایران انتخابهای متعددی را پیش پای این گروه قرار داد و عملا بسیار منعطف با موضوع برخورد کرد اما گروه 1+5 حتی حاضر نشد به گزینههای جایگزین فکر کند». برخی تحلیلگران در تهران عقیده دارند مساله اصلی در واقع نه زمان مذاکرات است نه مکان آن بلکه مساله اصلی این است که گروه 1+5 آماده مذاکره نیست. این موضوع چند دلیل مهم دارد: 1- گروه 1+5 همچنان ناامیدانه منتظر است تا تاثیر تحریمها در داخل ایران را به شکل آغاز ناآرامیهای اجتماعی مشاهده کند. این اتفاقی است که رخ نداده و امکان رخ دادن آن هم بسیار بعید است. تحریمها به جای اینکه مردم را در مقابل نظام قرار بدهد، تنفر از غرب را تشدید کرده است. 2- مساله بعدی این است که آمریکا هنوز نتوانسته از دستورکارهای داخلی خود از جمله نهایی کردن ترکیب کابینه فارغ شود. تازه این اتفاق هم که بیفتد برای دستگاه سیاست خارجی و امنیتی آمریکا موضوع چگونگی خروج آرام از افغانستان مهمترین مساله خواهد بود. بنابراین اولا برخلاف آنچه در لفاظیهای رسانهای گفته میشود، مساله ایران یک اولویت نیست و ثانیا آمریکا هنوز نتوانسته یک راهبرد مذاکراتی موثر برای گفتوگو با ایران طراحی کند. یک کارشناسارشد در اینباره گفت: «از اوباما این توقع به طور گسترده وجود دارد که یک راهبرد جدید در مقابل ایران در پیش بگیرد اما او به وضوح در این باره فاقد یک جمعبندی اجماعی درون سیستم خود برای در پیش گرفتن یک راهبرد جدید مذاکراتی با ایران است». 3- سومین موضوع به عمیقتر شدن شکافها میان اسرائیل و آمریکا مربوط است. کارشناسان عقیده دارند اکنون عملا وضع در حال میل کردن به سمتی است که گروه 1+5 به 2 گروه تجزیه شود. گروه اول آمریکا، روسیه و چین که علاقهمند هستند از دل مذاکرات فشرده با ایران یک راهحل بیرون بیاید و گروه دوم اتحادیه اروپا با لابی پشت پرده اسرائیل که موضعی رادیکال در پیش گرفته و خواهان حل مساله نیست. یک دیپلماتارشد در اینباره گفت: «مساله این است که هر وقت راهحل نزدیک میشود اسرائیلیها خرابکاری را شروع میکنند و این بار کانال آنها اروپاست چون ظاهرا حرفشنوی اوباما پایین آمده و او در حال علنی کردن مرزبندیهایش با تلآویو است». 4- آخرین مساله این است که برخی کارشناسان راهبردی در تهران میگویند اساسا در موقعیت فعلی مذاکره با ایران برای 1+5 اصالت ندارد بلکه آنچه برای این گروه اصالت دارد به هم ریختن فضای درونی بویژه فضای اقتصادی به هر قیمت ممکن است. به همین دلیل غربیها سعی میکنند با مانورهای رسانهای اینگونه القا کنند که ایران آماده مذاکره با غرب نیست تا نظام به عنوان مقصر مشکلات اقتصادی در ذهن مردم جلوهگر شود. در واقع ظاهرا مذاکرات اهمیت خود را برای 1+5 از دست داده و دوباره در آستانه انتخابات ایران، مسائل داخلی ایران اولویت پیدا کرده است.
انتقاد لاوروف از «بچهبازی» غربیها
وزیر خارجه روسیه گفت ایران و قدرتهای جهانی باید دست از «بچهبازی» بکشند و درباره تاریخ و مکان دور جدید مذاکرات درباره موضوع هستهای ایران به توافق برسند. به گزارش ایسنا به نقل از رویترز، لاوروف روز دوشنبه پس از گفتوگو با دیدیر ریندرز، وزیر خارجه بلژیک در یک کنفرانس خبری گفت: برخی شرکای ما در گروه 1+5 و طرف ایرانی نمیتوانند به توافقی درباره مکان ملاقات دست یابند. ما آمادهایم هرچه زودتر در هر مکانی با یکدیگر دیدار کنیم. لاوروف افزود: ما معتقدیم که ماهیت مذاکراتمان مهمتر (از مکان) است و امیدواریم که عقل سلیم حاکم شود و دست از بچهبازی برداریم. 3 دور مذاکرات در نیمه اول سال میلادی گذشته بین ایران و گروه 1+5 دستاورد خاصی به همراه نداشت. انتظار میرفت پس از انتخابات ریاستجمهوری آمریکا مذاکرات اوایل ماه میلادی گذشته از سر گرفته شود.