گروه بین‌الملل:
پس از ناآرامی‌های خشونت‌بار روزهای اخیر در شهر پورت‌سعید که نزدیک به ۵۰ نفر کشته بر جای گذاشت، تنش میان محمد مرسی، رئیس‌جمهور اسلامگرای مصر و مخالفان او وارد دور تازه‌ای شده است. محمد مرسی یکشنبه‌شب طی سخنانی اعلام کرد: با توجه به قانون اساسی، در پورت‌سعید، سوئز و اسماعیلیه به مدت 30 روز حالت فوق‌العاده اعلام می‌کنم و از نیمه‌شب امشب در این مناطق حالت فوق‌العاده شروع خواهد شد. در پورت‌سعید، سوئز و اسماعیلیه طی مدت زمانی که حالت فوق‌العاده برقرار است، از 10 شب تا 6 صبح مقررات منع آمد و شد اجرا می‌شود. وی گفت: تکرار می‌کنم، چنانچه ببینم کشور یا ملت مصر یا اموال عمومی و خصوصی در معرض خطر قرار گرفته‌اند، مجبور خواهم شد تدابیری بیش از این را اجرا کنم و اقدام‌های بیشتری به عمل خواهم آورد. به‌خاطر منافع مصر این کار را خواهم کرد و این وظیفه من است و در انجام آن یک لحظه نیز تردید نخواهم کرد. مرسی تصریح کرد: گفتوگو میان فرزندان مصر هیچ جایگزینی ندارد. همچون گذشته، همه را به گفتوگو دعوت می‌کنم زیرا گفتوگو تنها راه عبور موفقیت‌آمیز به سوی ثبات و امنیت است، بنابراین تصمیم گرفتم از سران و شخصیت‌های برجسته سیاسی بخواهم در گفت‌وگوی فردا که جهت بررسی وضع کنونی مصر برگزار می‌شود، شرکت کنند و محورها و ابزارهای مذاکره را مشخص کنند. رئیس‌جمهوری مصر اعلام کرد: بزودی نهاد ریاست‌جمهوری بیانیه‌ای صادر خواهد کرد که به جزئیات این مساله می‌پردازد. وی ادامه داد: از آزادی، دموکراسی، حقوق شهروندی و اجرای قانون و برقراری عدالت اجتماعی دست نخواهیم کشید و عقب نمی‌نشینیم. با کمال اطمینان می‌گویم که آینده برای مصر و مصری‌ها پیشرفت و شکوفایی دربردارد. با این‌حال صدها تن از مخالفان دولت مصر بدون توجه به تصمیم محمد مرسی در اجرای مقررات منع رفت و آمد به تظاهرات در شهرهای پورت‌سعید، اسماعیلیه و سوئز ادامه می‌دهند. تظاهرکنندگان مخالف دولت مصر دوشنبه‌شب با حضور در خیابان‌های شهرهای یادشده شعار دادند محمد مرسی باید برکنار و قانون فوق‌العاده در این شهرها لغو شود.
دفاع اسلامگرایان از حالت فوق‌العاده
یک سخنگوی حزب اسلامگرای «النور» گفته است، حزب متبوع او ضروری بودن تصمیم مرسی برای برقراری حالت فوق‌العاده را درک می‌کند و نسبت به آن تفاهم نشان می‌دهد. با این حال این مقام حزب النور تاکید کرد مقررات حالت فوق‌العاده فقط باید درباره کسانی اعمال شود که سلاح غیرمجاز حمل کرده و اقدام به ایجاد وحشت در میان مردم می‌کنند. گروه اسلامگرای جنبش جماعت اسلامی مصر نیز از اعلام حالت فوق‌العاده در شهرهای مصر حمایت کرده است. یک مقام وابسته به این گروه روز دوشنبه گفت: اعلام حالت فوق‌العاده برای جلوگیری از حملات بی‌هدف به مردم و اماکن عمومی و اموال دولتی ضروری است.
رد پیشنهاد مرسی برای مذاکره از سوی اپوزیسیون
به‌رغم درخواست محمد مرسی برای برگزاری نشست گفت‌وگوی ملی با مخالفان، احزاب و گروههای مخالف مصری ضمن اعلام مخالفت با این درخواست آن را اقدامی بیهوده توصیف کردند. جبهه نجات ملی که در آن طیف‌های گسترده‌ای از مخالفان محمد مرسی حضور دارند، دوشنبه پیش‌شرط‌هایی برای حضور در جلسات گفتوگو که مرسی خواهان برگزاری آن شد، مطرح کرده است. جبهه نجات ملی در بیانیه خود، پیش‌شرط‌ها برای پذیرش دعوت مرسی برای گفتوگو را اینگونه عنوان کرده است: تشکیل دولت نجات ملی یا وحدت ملی، از میان بردن آثار مترتب بر فرمان 2 ماه پیش محمد مرسی و برکناری دادستان کل کشور، تشکیل کمیته‌ای برای تعدیل قانون اساسی، تشکیل کمیته‌ای برای تحقیق در خشونت‌ها و کشته و زخمی شدن شهروندان و تمکین کردن گروه اخوان‌المسلمین به قانون پس از آنکه بدون هیچ سند قانونی، طیف اصلی در اداره امور کشور شده است.
ارتش وارد عمل می‌شود
از سوی دیگر، کابینه مصر به درخواست محمد مرسی پیش‌نویس لایحه‌ای را به پارلمان ارائه داده که به رئیس‌جمهور اجازه می‌دهد ارتش را در ناآرامی‌های داخلی کشور به خدمت بگیرد و در صورت لزوم معترضان را بازداشت کند. بنا بر گزارش خبرگزاری دولتی مصر، منا، سربازان ارتش مصر از این پس همراه با نیروهای پلیس این کشور دفاع از امنیت عمومی و حفاظت از تاسیسات و مراکز مهم را بر عهده خواهند داشت. اختیارات تازه‌ای که نیروهای مسلح براساس طرح لایحه جدید دولت به دست می‌آورند تا انتخابات پارلمانی آینده مصر به قوت خود باقی خواهد ماند. در پیش‌نویس لایحه جدید اختیارات ویژه‌ای به محمد مرسی داده می‌شود و او می‌تواند هر موقع لازم دانست از این اختیارات استفاده کند. این پیش‌نویس باید در پارلمان مصر که اکثریت آن در اختیار اسلامگرایان طرفدار مرسی است تصویب شود.
واکنش‌های جهانی
کاخ‌سفید ضمن محکوم کردن ادامه خشونت‌ها در مصر از برگزاری گفت‌وگوها میان گروههای مختلف سیاسی این کشور استقبال کرد. جی کارنی، سخنگوی کاخ‌سفید روز دوشنبه در واشنگتن گفت دستیابی به یک «راه‌حل بلند‌مدت» در مصر ضروری است. به گفته کارنی این راه‌حل باید متضمن «حقوق همه مصریان» باشد. سخنگوی کاخ‌سفید اعلام کرد: دولت باراک اوباما از دعوت جدی برای برگزاری گفت‌وگوی ملی میان گروههای مختلف مصر استقبال و پشتیبانی می‌کند. گیدو وستروله، وزیر خارجه آلمان نیز بر ضرورت برگزاری گفتوگو میان گروههای مختلف مصر تاکید کرد. وستروله گفت: «اشتباه بزرگی است اگر در نخستین گام‌ها سررشته مذاکرات از هم گسیخته شود». وزیر خارجه آلمان بر تثبیت و تعمیق مناسبات برلین با «رهبری جدید مصر» تاکید کرد.
مصر در آستانه انقلاب دوم؟
شبکه تلویزیونی اسکای‌نیوز در گزارشی نوشت: احتمال گسترش ناآرامی‌ها در مصر وجود دارد. در این گزارش آمده است: 2 سال از وقتی که نیروهای امنیتی و پلیس از خیابان‌های شهر قاهره عقب‌نشینی کردند و دولت حسنی مبارک سقوط کرد، می‌گذرد اما پس از گذشت این زمان تظاهرکنندگان مصری بار دیگر در مرکز قاهره گرد هم آمده‌اند و یکی دیگر از خودروهای پلیس را در یکی از گوشه‌های میدان التحریر به آتش کشیده‌اند. از این خودروی زره‌پوش برای حمله به تظاهرکنندگان و پرتاب گلوله‌های حاوی گاز اشک‌آور به طرف آنها استفاده می‌شد. گزارش‌هایی درباره تیراندازی بین نیروهای پلیس و تظاهرکنندگان از شهر پورت‌سعید دریافت شده است. از روز جمعه تاکنون شهرهای مختلف مصر شاهد تظاهرات ضددولتی بوده است. این همان دولتی است که 2 سال پیش با همین تظاهرات و ناآرامی‌ها روی کار آمد. این گزارش در ادامه می‌افزاید: نیروهای ارتش هم‌اکنون در خیابان‌های قاهره دیده می‌شوند اما حضور آنها در پورت‌سعید پررنگ‌تر بوده که به درگیری منجر شده است. برخی خشونت‌های چند روز اخیر را شدیدتر از آغاز انقلاب در 2 سال پیش ارزیابی می‌کنند. لحظه‌ای سمبلیک را شاهد هستیم و به نظر می‌رسد این افراد می‌خواهند به مرسی بگویند که مصر در آستانه انقلابی دوم قرار دارد. به نظر نمی‌رسد که بزودی شاهد پایان درگیری‌ها و تنش‌ها باشیم.