گروه سیاسی: «متاسفانه آن زمان که ما به این آقا (میرحسین) التماس می‌کردیم که بیاید وارد عرصه شود، اهمیت نمی‌داد، الآن که به هر زحمتی شده خاتمی را راضی کردیم، او هم می‌خواهد کاندیدا شود و برنامه‌های ما را به هم بریزد.» شاید پذیرش این موضوع که جمله فوق از سوی عضو ارشد احزاب اصلاح‌طلب و یکی از مدیران سیاسی دولت گذشته و از طرفداران سرسخت کاندیداتوری خاتمی بیان شده باشد پیش از این کمی سخت به نظر می‌رسید اما تکاپوی انتخاباتی اصلاح‌طلبان برای انتخابات ریاست جمهوری دهم، نه تنها موجب پیدایش چنین موضع‌گیری‌هایی می‌شود که حتی موجبات برخی تغییرات در محدوده اردوگاه اصلاح‌طلبی را نیز فراهم می‌آورد. اینک ارزیابی تصمیم‌گیری‌ها و تحولات در جریان دوم خرداد، برجسته شدن بسیاری تناقضات را با جهت‌گیری‌های پیشین این قبیله سیاست‌ورزان ایرانی موجب می‌شود که شاید مهم‌ترین آن، جابجایی جایگاه میرحسین موسوی در نقش‌آفرینی‌های این اردوگاه باشد. اگر میرحسین موسوی در زمانی نه‌چندان دور، نقطه اشتراک مجموعه اصلاح‌طلبی در هنگامه انتخابات بود و شهرتش در عدم پذیرش تمنای اصلاح‌طلبان در موعد هر انتخابات ریاست جمهوری رو به فزونی می‌نهاد، اما گویا آزمون انتخابات دهم ریاست جمهوری حداقل تاکنون ره‌آوردی همچون گذشته برای «میر اصلاح‌طلبان» به همراه نداشته است.
مصائب کاندیداتوری آخرین نخست وزیر
انتخابات ریاست جمهوری دهم قطعا متفاوت و بسیار پراهمیت‌تر از انتخابات گذشته ریاست جمهوری است.این انتخابات، هدف غایی مهدی کروبی پس از انتخابات سوم تیر است و به تعبیر برخی اصلاح‌طلبان تنها راز بقای حامیان کاندیداتوری خاتمی. به همین جهت رفتار سیاسی سیاست‌ورزان اصلاح‌طلب متاثر از چنین فضایی است. در این میانه که حامیان شیخ به دنبال زهرچشم از حامیان خاتمی هستند و حامیان رئیس‌جمهور سابق چشم‌انداز سیاست‌ورزی خود را جز با کاندیداتوری خاتمی محقق نمی‌بینند، به ناگهان میرحسین موسوی نیز پس از 20 سال تصمیم به نامزدی در انتخابات می‌گیرد و از آنجا که وی همچنان جایگاه ممتازی در میان اهالی سیاست دارد به سرعت این خبر منعکس می‌شود.
بررسی رفتار اصلاح‌طلبان در قبال کاندیداتوری میرحسین نیازمند مجالی گسترده است اما به طور کلی می‌توان گفت، بر خلاف تمامی ارزیابی‌ها، آنگونه که می‌بایست از کاندیداتوری موسوی استقبال نشد و رفتارها در برابر رغبت وی به کاندیداتوری نیز تا حدودی مناسب نبود. تحلیل‌های فراوانی در این‌باره می‌توان داشت. نخستین و قریب به واقع‌ترین آن ناراحتی از کاندیداتوری میرحسین است که نه از سوی همه اصلاح‌طلبان ولی از سوی اکثریت تاثیرگذار این جریان سیاسی رخ داد. اما ارزیابی دیگری نیز وجود دارد و آن زنده و اضافه کردن سبد رای میرحسین به سبد خاتمی بود؛ با مطرح کردن «محدود» میرحسین درصددند بخشی از آرای جامعه از سوی او برانگیخته شود و در نهایت این آرا به صندوق خاتمی منتقل شود. اما جدی شدن بحث کاندیداتوری میرحسین موسوی، این طراحی را به هم زد.
پس از آن، تنزل جایگاه میرحسین با مطرح کردن موضوع «معاون اولی»، تاکید فراوان بر کاندیداتوری خاتمی و بیان صریح اولویت کاندیداتوری خاتمی، تاکید بر برخی نقاط کارنامه مدیریتی میرحسین و نیز ارتقای ناکارآمدی میرحسین موسوی و رسانه‌ای کردن ناآشنایی مردم بویژه قشر جوان با اندیشه‌های میرحسین، تشبیه میرحسین به هندوانه سربسته و ... از جمله مواردی است که در روزهای اخیر در دستور کار سه‌گانه مشارکت، مجاهدین و مجمع روحانیون قرار گرفت. دستور کار بازی « مار وپله» هنگامی مطرح شد که حامیان کاندیداتوری خاتمی متوجه اشتباه خود در میزان‌سنجی تمایل میرحسین به کاندیداتوری شدند. در این هنگام پروسه «تلاش برای کناره‌گیری میرحسین» با هدف قرارگیری سبد رای وی در سبد رای خاتمی ناامیدانه دنبال شد. طراحان این استراتژی هنگامی بر پیگیری آن اصرار دوباره ورزیدند که با آغاز گفت‌وگوهای انتخاباتی میرحسین موسوی پس از سال‌های متمادی مواجه شدند. محتوای اظهارنظرهای میرحسین به خوبی میزان تمایل وی به کاندیداتوری را نمایان ساخت و همین موضوع سبب آن شد تا حامیان خاتمی بر تلاش خود برای «دلسرد» کردن میرحسین بیفزایند. البته غضب آنان از تمایل میرحسین به کاندیداتوری در مقطعی موجب انتقاد شدید آنان به خاتمی نیز شد. پس از آنکه خاتمی در اظهار نظری اعلام کرد که «یا من می‌آیم یا میرحسین» بسیاری از طرفداران کاندیداتوری وی برآشفتند و در محافل خود انتقادات تندی علیه وی مطرح کردند. این اظهار نظر خاتمی حتی موجب شد تا برخی از اعضای «بنیاد باران» هم با وی با عتاب برخورد کرده و خواستار «دقت و هماهنگی» وی در اظهار نظرهایش شوند و به او گوشزد کنند که مرزهای بسیار پررنگی با میرحسین دارند. این همان موضوعی است که محمد عطریانفر، اخیراً در گفت‌وگو با ویژه‌نامه روزنامه اعتماد ملی به آن اذعان کرد و در پاسخ به سوالی درباره مطرح کردن نام میرحسین توسط خاتمی گفت: «این از جمله مواردی است که در آن آقای خاتمی بسیار مورد نقد قرار گرفت و من هم با این نقد موافقم». به هر حال پس از جلسات متعددی که تصمیم‌گیران اصلی مشارکت، مجاهدین، مجمع روحانیون و برخی اعضای کارگزاران با خاتمی داشتند، نهایتاً تحرکات خاتمی به‌گونه‌ای طراحی شد که وی در همان جهت مطلوب آنان یعنی قانع کردن میرحسین به کناره‌گیری گام بردارد. موضوعی که در روزهای گذشته و در جلسات خاتمی و موسوی به‌طور جدی دنبال شد. البته از این نکته نیز نباید غافل ماند که طرح اعلام کاندیداتوری سیدمحمد خاتمی که به صورت مداوم از سوی برخی اصلاح‌طلبان حامی وی مطرح می‌شد در همین راستا و برای تقویت این موضع صورت گرفت تا فضای انتخاباتی از میرحسین به سمت خاتمی تغییر یابد. شاید به همین خاطر است که در روزهای گذشته، دهه فجر به عنوان زمان اعلام کاندیداتوری خاتمی آدرس داده می‌شد. این موضوع اما در جلسه نهایی میرحسین و خاتمی تاثیرگذار بود.
جلسه فرجامین خاتمی و میرحسین
صبح روز شنبه آخرین دیدار خاتمی و میرحسین صورت گرفت تا به‌رغم آنچه که در رسانه‌ها منتشر می‌شد، خاتمی در راستای استراتژی حامیانش، میرحسین را در «منگنه زمانی» قرار دهد و جواب دلخواه را از زبان وی بشنود. اما در این جلسه چه گذشت؟ روایت‌های گوناگونی از جلسه میرحسین و خاتمی بیان شده است. اما به نظر می‌رسد واقع‌بینانه‌ترین روایت مربوط به خبر سایت اصلاحات (نزدیک به میرحسین موسوی) باشد. گویا در این جلسه میرحسین موسوی در پاسخ به سیدمحمد خاتمی که مصر به اعلام کاندیداتوری در همان جلسه بوده است گفته که «اگر قرار باشد بیایم اواخر فروردین اعلام می‌کنم». میرحسین ادامه داد: «از من انتظار نداشته باشید که همین فردا اعلام نظر کنم. من اگر بخواهم بیایم بعد از نوروز و نزدیک ایام ثبت‌نام این موضوع را اعلام خواهم کرد». آنگونه که این پایگاه خبری اعلام کرده، میرحسین موسوی خطاب به خاتمی گفته؛ «من اگر بخواهم بیایم نیازی به تشکیل ستادهای انتخاباتی از هم‌اکنون نیست». این جملات میرحسین خطاب به خاتمی است. هدایت آقایی، عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران و از حامیان کاندیداتوری خاتمی نیز روایتی مشابه بیان کرده و گفت: «میرحسین در جلسه خود با خاتمی اعلام کرد که تا اردیبهشت ماه فرصت زیادی باقی است اما خاتمی نپذیرفت».
آقایی در ادامه از قطعیت کاندیداتوری خاتمی سخن گفت و افزود: «نامزدی خاتمی قطعیت پیدا کرده و در این میان خاتمی خود غیررسمی نامزدی‌اش را روز سه‌شنبه طی مصاحبه‌ای اعلام خواهد کرد».
به هرحال خاتمی بعد از این جلسه و پس از ناکامی در جلب رضایت میرحسین در جمع برخی از اصلاح‌طلبان استان قم حاضر شده و تلویحاً از این اظهار نظر میرحسین انتقاد کرده و آن را موجب ایجاد هزینه و «معطلی» مردم دانست. خاتمی در ادامه البته تلویحا کاندیداتوری خود را اعلام کرد و گفت: « اگر مهندس موسوی نیاید، دل به خدا می‌سپارم و می‌آیم». این در حالی است که محمدعلی ابطحی، همو که در اظهارنظری بی‌سابقه، میرحسین را به «هندوانه سربسته» تشبیه کرد، بلافاصله پس از دیدار خاتمی و میرحسین در وبلاگ شخصی خود اینچنین نوشت: «بنا به اطلاعاتی که من دارم، آقای خاتمی بعد از دیدارش با آقای مهندس موسوی، بیش از همیشه به اعلام سریع کاندیداتوری ریاست‌جمهوری نزدیک شده و شاید این روزها چنانکه از قبل گفته شده بود، به مناسبت دهه فجر بهترین زمان اعلام کاندیداتوری‌اش باشد». ولع حامیان خاتمی برای اعلام کاندیداتوری سریع وی در انتخابات از این جملات هویداست اما به نظر می‌رسد اظهارات و رفتار سیدمحمد خاتمی با میرحسین نیز دچار بسیاری تعارضات باشد. سیدمحمد خاتمی در حالی عدم اعلام موضع صریح میرحسین درباره کاندیداتوری را موجب هزینه و معطلی مردم می‌داند که این انتقادات در 2 ماه اخیر به خود وی وارد بوده است و از سوی دیگر میرحسین موسوی برخلاف خاتمی در یک ماه اخیر به کاندیداتوری رغبت نشان داده و قطعاً می‌بایست به عدم اعلام کاندیداتوری وی خرده گرفت. به نظر نمی‌رسد این رفتار خاتمی با اظهارات گذشته وی مبنی بر «یا من می‌آیم یا میرحسین» یا «ترجیحم بر این است میرحسین بیاید» همخوانی داشته باشد. طبیعی است اگر خاتمی متمایل به کاندیداتوری میرحسین باشد، نمی‌بایست وی را در منگنه زمانی قرار داده و خواستار اعلام هرچه سریع‌تر کاندیداتوری وی باشد. این موضوع حکایت از آن دارد که جلسات اخیر برخی سران اصلاح‌طلب با وی و فشارهای خردکننده منتج به نتیجه شده است و خاتمی اکنون در همان مسیری گام برمی‌دارد که تصمیم‌گیران اصلی اصلاحات خواستار آنند.
پنهان‌کاری خاتمی
رفتار انتخاباتی خاتمی در 2 هفته اخیر بسیار جالب و در عین حال پراهمیت است. خاتمی در این برهه زمانی یک بازی فشرده با 2 لایه کاملا متفاوت را دنبال کرده است. در یک لایه تمایل شدید به عدم کاندیداتوری و ابراز علاقه به نامزدی میرحسین («ترجیحم بر این است که میرحسین بیاید») و لایه دیگر ابراز تمایل سریع به کاندیداتوری و فشار به میرحسین برای کناره‌گیری است. به نظر می‌رسد سیدمحمد خاتمی ناگفته‌های مهمی از برخی جلسات خود دارد. ناگفته‌هایی که نزدیکانش را از تحلیل اما و اگرهای او عاجز کرده است. ناگفته‌هایی که اگر برملا شود احتمالاً خاتمی در هیچ‌کدام از لایه‌های بازی خود عایدی نخواهد داشت چرا که تمایلش برای کاندیداتوری تحت‌الشعاع قرار می‌گیرد و قطعاً بسیاری از افراد اردوگاه اصلاح طلبی ترجیح می‌دهند به اعلام حمایت از وی نپردازند. از سوی دیگر فاش شدن ناگفته‌های خاتمی منجر به آن می‌شود که خاتمی در برابر میرحسین توجیه قانع‌کننده‌ای برای اظهارات گذشته‌اش مبنی بر تمایل به کاندیداتوری میرحسین نداشته باشد چه آنکه آنگاه این تمایل خاتمی در نظر میرحسین تبدیل به «تمایل از سر ناچاری» می‌شود. با پنهان‌کاری‌های موجود قطعاً دیگر عطریانفر نمی‌تواند سخن از نقل قول معروف هنری کیسینجر به میان آورد و از تبدیل بازی «پوکر» به «شطرنج» در عرصه سیاست بگوید؛ چه به نظر نمی‌رسد حامیان سیدمحمد خاتمی در حال بازی با مهره‌های شطرنج باشند، حداقل در مواجهه با میرحسین اینگونه نبوده است. حامیان خاتمی در حال تعویض و امتحان کارت‌های خود هستند. کارت‌هایی که رقیب از شمایل آن بی‌اطلاع است.
نخست‌وزیر و اصلاح‌طلبان
آیا میرحسین از رفتار برخی اصلاح‌طلبان در قبال کاندیداتوری خود آگاهی کامل دارد؟ این سوالی است که در پیشانی ارزیابی رفتار میرحسین در قبال برخی اصلاح‌طلبان قرار می‌گیرد. برخی شواهد از اطلاع میرحسین موسوی از این موضوع خبر می‌دهد. در همین راستا یکی از پایگاه‌های خبری اصلاح‌طلبان از ناخشنودی میرحسین از اقدامات اخیر خاتمی
خبر داده است. این سایت اصلاح‌طلب اینگونه خبر داده: «مهندس موسوی چندان از طرح نام خود به عنوان کاندیدای احتمالی انتخابات از سوی محمد خاتمی و قرار گرفتن نام خود در حاشیه نام خاتمی خشنود نبوده و حتی گفته است در صورت تمایل به کاندیداتوری، خودش این خبر را اعلام خواهد کرد و علاقه‌ای ندارد که با کارت فرد دیگری وارد انتخابات شود». شاید به همین خاطر بوده که میرحسین در جلسه اخیرش به خاتمی گفته که منتظر تصمیم او نباشد. موسوی که روزگاری مأمن آرزوهای اصلاح‌طلبان بود اینک شنوای اظهارات درشت افرادی است که روزگاری در زمره ملتمسین به کاندیداتوری وی به شمار می‌رفتند. میرحسین اکنون شاهد شمایل و ساختار واقعی تصمیم‌گیری
در جریان اصلاح‌طلبی است. میرحسین چپ‌گرایان را متفاوت از گذشته می بیند و شاید به همین خاطر است که از صحبت‌هایش با خاتمی، رایحه عدم اعتقاد به تصمیمات اصلاح‌طلبان به مشام می‌رسد و این بدان جهت است که آخرین نخست‌وزیر جمهوری اسلامی اکنون شاهد این واقعیت است که چپ‌گرایان ایرانی در ساختار تصمیم‌گیری خود حضور تاثیرگذار افرادی چون میرحسین موسوی را برنمی‌تابند و این رویکرد کاملا متفاوت از گذشته است. به نظر نمی‌رسد مهندس موسوی جلسه اخیر خود با مجمع روحانیون و رفتار تمسخرآمیز آنان با برنامه‌های سیاسی- انتخاباتی خود را فراموش کند. شاید این پرسش یکی از دغدغه‌های اخیر میرحسین موسوی باشد که «چپ‌گرایان اینک به دنبال چه هستند که تاب کاندیداتوری وی را ندارند». شاید طرح این موضوع بسیار زودهنگام باشد اما به نظر می‌رسد فاصله بسیاری میان باورها و اهداف اصلاح‌طلبی فعلی با تفکرات و آرای میرحسین موسوی وجود داشته باشد. در چنین شرایطی است که رفتار حامیان سیدمحمد خاتمی با میرحسین موسوی در راستای رفتار آنان با مهدی کروبی قابل تعریف است. گویا اینک گفتمان اصلاح‌طلبی صاحب فرزندانی جدید شده که حضور پدران را تاب نمی‌آورد. بازي «مار و پله» اصلاح طلبان با ميرحسين
گروه سیاسی: «متاسفانه آن زمان که ما به این آقا (میرحسین) التماس می‌کردیم که بیاید وارد عرصه شود، اهمیت نمی‌داد، الآن که به هر زحمتی شده خاتمی را راضی کردیم، او هم می‌خواهد کاندیدا شود و برنامه‌های ما را به هم بریزد.» شاید پذیرش این موضوع که جمله فوق از سوی عضو ارشد احزاب اصلاح‌طلب و یکی از مدیران سیاسی دولت گذشته و از طرفداران سرسخت کاندیداتوری خاتمی بیان شده باشد پیش از این کمی سخت به نظر می‌رسید اما تکاپوی انتخاباتی اصلاح‌طلبان برای انتخابات ریاست جمهوری دهم، نه تنها موجب پیدایش چنین موضع‌گیری‌هایی می‌شود که حتی موجبات برخی تغییرات در محدوده اردوگاه اصلاح‌طلبی را نیز فراهم می‌آورد. اینک ارزیابی تصمیم‌گیری‌ها و تحولات در جریان دوم خرداد، برجسته شدن بسیاری تناقضات را با جهت‌گیری‌های پیشین این قبیله سیاست‌ورزان ایرانی موجب می‌شود که شاید مهم‌ترین آن، جابجایی جایگاه میرحسین موسوی در نقش‌آفرینی‌های این اردوگاه باشد. اگر میرحسین موسوی در زمانی نه‌چندان دور، نقطه اشتراک مجموعه اصلاح‌طلبی در هنگامه انتخابات بود و شهرتش در عدم پذیرش تمنای اصلاح‌طلبان در موعد هر انتخابات ریاست جمهوری رو به فزونی می‌نهاد، اما گویا آزمون انتخابات دهم ریاست جمهوری حداقل تاکنون ره‌آوردی همچون گذشته برای «میر اصلاح‌طلبان» به همراه نداشته است.
مصائب کاندیداتوری آخرین نخست وزیر
انتخابات ریاست جمهوری دهم قطعا متفاوت و بسیار پراهمیت‌تر از انتخابات گذشته ریاست جمهوری است.این انتخابات، هدف غایی مهدی کروبی پس از انتخابات سوم تیر است و به تعبیر برخی اصلاح‌طلبان تنها راز بقای حامیان کاندیداتوری خاتمی. به همین جهت رفتار سیاسی سیاست‌ورزان اصلاح‌طلب متاثر از چنین فضایی است. در این میانه که حامیان شیخ به دنبال زهرچشم از حامیان خاتمی هستند و حامیان رئیس‌جمهور سابق چشم‌انداز سیاست‌ورزی خود را جز با کاندیداتوری خاتمی محقق نمی‌بینند، به ناگهان میرحسین موسوی نیز پس از 20 سال تصمیم به نامزدی در انتخابات می‌گیرد و از آنجا که وی همچنان جایگاه ممتازی در میان اهالی سیاست دارد به سرعت این خبر منعکس می‌شود.
بررسی رفتار اصلاح‌طلبان در قبال کاندیداتوری میرحسین نیازمند مجالی گسترده است اما به طور کلی می‌توان گفت، بر خلاف تمامی ارزیابی‌ها، آنگونه که می‌بایست از کاندیداتوری موسوی استقبال نشد و رفتارها در برابر رغبت وی به کاندیداتوری نیز تا حدودی مناسب نبود. تحلیل‌های فراوانی در این‌باره می‌توان داشت. نخستین و قریب به واقع‌ترین آن ناراحتی از کاندیداتوری میرحسین است که نه از سوی همه اصلاح‌طلبان ولی از سوی اکثریت تاثیرگذار این جریان سیاسی رخ داد. اما ارزیابی دیگری نیز وجود دارد و آن زنده و اضافه کردن سبد رای میرحسین به سبد خاتمی بود؛ با مطرح کردن «محدود» میرحسین درصددند بخشی از آرای جامعه از سوی او برانگیخته شود و در نهایت این آرا به صندوق خاتمی منتقل شود. اما جدی شدن بحث کاندیداتوری میرحسین موسوی، این طراحی را به هم زد.
پس از آن، تنزل جایگاه میرحسین با مطرح کردن موضوع «معاون اولی»، تاکید فراوان بر کاندیداتوری خاتمی و بیان صریح اولویت کاندیداتوری خاتمی، تاکید بر برخی نقاط کارنامه مدیریتی میرحسین و نیز ارتقای ناکارآمدی میرحسین موسوی و رسانه‌ای کردن ناآشنایی مردم بویژه قشر جوان با اندیشه‌های میرحسین، تشبیه میرحسین به هندوانه سربسته و ... از جمله مواردی است که در روزهای اخیر در دستور کار سه‌گانه مشارکت، مجاهدین و مجمع روحانیون قرار گرفت. دستور کار بازی « مار وپله» هنگامی مطرح شد که حامیان کاندیداتوری خاتمی متوجه اشتباه خود در میزان‌سنجی تمایل میرحسین به کاندیداتوری شدند. در این هنگام پروسه «تلاش برای کناره‌گیری میرحسین» با هدف قرارگیری سبد رای وی در سبد رای خاتمی ناامیدانه دنبال شد. طراحان این استراتژی هنگامی بر پیگیری آن اصرار دوباره ورزیدند که با آغاز گفت‌وگوهای انتخاباتی میرحسین موسوی پس از سال‌های متمادی مواجه شدند. محتوای اظهارنظرهای میرحسین به خوبی میزان تمایل وی به کاندیداتوری را نمایان ساخت و همین موضوع سبب آن شد تا حامیان خاتمی بر تلاش خود برای «دلسرد» کردن میرحسین بیفزایند. البته غضب آنان از تمایل میرحسین به کاندیداتوری در مقطعی موجب انتقاد شدید آنان به خاتمی نیز شد. پس از آنکه خاتمی در اظهار نظری اعلام کرد که «یا من می‌آیم یا میرحسین» بسیاری از طرفداران کاندیداتوری وی برآشفتند و در محافل خود انتقادات تندی علیه وی مطرح کردند. این اظهار نظر خاتمی حتی موجب شد تا برخی از اعضای «بنیاد باران» هم با وی با عتاب برخورد کرده و خواستار «دقت و هماهنگی» وی در اظهار نظرهایش شوند و به او گوشزد کنند که مرزهای بسیار پررنگی با میرحسین دارند. این همان موضوعی است که محمد عطریانفر، اخیراً در گفت‌وگو با ویژه‌نامه روزنامه اعتماد ملی به آن اذعان کرد و در پاسخ به سوالی درباره مطرح کردن نام میرحسین توسط خاتمی گفت: «این از جمله مواردی است که در آن آقای خاتمی بسیار مورد نقد قرار گرفت و من هم با این نقد موافقم». به هر حال پس از جلسات متعددی که تصمیم‌گیران اصلی مشارکت، مجاهدین، مجمع روحانیون و برخی اعضای کارگزاران با خاتمی داشتند، نهایتاً تحرکات خاتمی به‌گونه‌ای طراحی شد که وی در همان جهت مطلوب آنان یعنی قانع کردن میرحسین به کناره‌گیری گام بردارد. موضوعی که در روزهای گذشته و در جلسات خاتمی و موسوی به‌طور جدی دنبال شد. البته از این نکته نیز نباید غافل ماند که طرح اعلام کاندیداتوری سیدمحمد خاتمی که به صورت مداوم از سوی برخی اصلاح‌طلبان حامی وی مطرح می‌شد در همین راستا و برای تقویت این موضع صورت گرفت تا فضای انتخاباتی از میرحسین به سمت خاتمی تغییر یابد. شاید به همین خاطر است که در روزهای گذشته، دهه فجر به عنوان زمان اعلام کاندیداتوری خاتمی آدرس داده می‌شد. این موضوع اما در جلسه نهایی میرحسین و خاتمی تاثیرگذار بود.
جلسه فرجامین خاتمی و میرحسین
صبح روز شنبه آخرین دیدار خاتمی و میرحسین صورت گرفت تا به‌رغم آنچه که در رسانه‌ها منتشر می‌شد، خاتمی در راستای استراتژی حامیانش، میرحسین را در «منگنه زمانی» قرار دهد و جواب دلخواه را از زبان وی بشنود. اما در این جلسه چه گذشت؟ روایت‌های گوناگونی از جلسه میرحسین و خاتمی بیان شده است. اما به نظر می‌رسد واقع‌بینانه‌ترین روایت مربوط به خبر سایت اصلاحات (نزدیک به میرحسین موسوی) باشد. گویا در این جلسه میرحسین موسوی در پاسخ به سیدمحمد خاتمی که مصر به اعلام کاندیداتوری در همان جلسه بوده است گفته که «اگر قرار باشد بیایم اواخر فروردین اعلام می‌کنم». میرحسین ادامه داد: «از من انتظار نداشته باشید که همین فردا اعلام نظر کنم. من اگر بخواهم بیایم بعد از نوروز و نزدیک ایام ثبت‌نام این موضوع را اعلام خواهم کرد». آنگونه که این پایگاه خبری اعلام کرده، میرحسین موسوی خطاب به خاتمی گفته؛ «من اگر بخواهم بیایم نیازی به تشکیل ستادهای انتخاباتی از هم‌اکنون نیست». این جملات میرحسین خطاب به خاتمی است. هدایت آقایی، عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران و از حامیان کاندیداتوری خاتمی نیز روایتی مشابه بیان کرده و گفت: «میرحسین در جلسه خود با خاتمی اعلام کرد که تا اردیبهشت ماه فرصت زیادی باقی است اما خاتمی نپذیرفت».
آقایی در ادامه از قطعیت کاندیداتوری خاتمی سخن گفت و افزود: «نامزدی خاتمی قطعیت پیدا کرده و در این میان خاتمی خود غیررسمی نامزدی‌اش را روز سه‌شنبه طی مصاحبه‌ای اعلام خواهد کرد».
به هرحال خاتمی بعد از این جلسه و پس از ناکامی در جلب رضایت میرحسین در جمع برخی از اصلاح‌طلبان استان قم حاضر شده و تلویحاً از این اظهار نظر میرحسین انتقاد کرده و آن را موجب ایجاد هزینه و «معطلی» مردم دانست. خاتمی در ادامه البته تلویحا کاندیداتوری خود را اعلام کرد و گفت: « اگر مهندس موسوی نیاید، دل به خدا می‌سپارم و می‌آیم». این در حالی است که محمدعلی ابطحی، همو که در اظهارنظری بی‌سابقه، میرحسین را به «هندوانه سربسته» تشبیه کرد، بلافاصله پس از دیدار خاتمی و میرحسین در وبلاگ شخصی خود اینچنین نوشت: «بنا به اطلاعاتی که من دارم، آقای خاتمی بعد از دیدارش با آقای مهندس موسوی، بیش از همیشه به اعلام سریع کاندیداتوری ریاست‌جمهوری نزدیک شده و شاید این روزها چنانکه از قبل گفته شده بود، به مناسبت دهه فجر بهترین زمان اعلام کاندیداتوری‌اش باشد». ولع حامیان خاتمی برای اعلام کاندیداتوری سریع وی در انتخابات از این جملات هویداست اما به نظر می‌رسد اظهارات و رفتار سیدمحمد خاتمی با میرحسین نیز دچار بسیاری تعارضات باشد. سیدمحمد خاتمی در حالی عدم اعلام موضع صریح میرحسین درباره کاندیداتوری را موجب هزینه و معطلی مردم می‌داند که این انتقادات در 2 ماه اخیر به خود وی وارد بوده است و از سوی دیگر میرحسین موسوی برخلاف خاتمی در یک ماه اخیر به کاندیداتوری رغبت نشان داده و قطعاً می‌بایست به عدم اعلام کاندیداتوری وی خرده گرفت. به نظر نمی‌رسد این رفتار خاتمی با اظهارات گذشته وی مبنی بر «یا من می‌آیم یا میرحسین» یا «ترجیحم بر این است میرحسین بیاید» همخوانی داشته باشد. طبیعی است اگر خاتمی متمایل به کاندیداتوری میرحسین باشد، نمی‌بایست وی را در منگنه زمانی قرار داده و خواستار اعلام هرچه سریع‌تر کاندیداتوری وی باشد. این موضوع حکایت از آن دارد که جلسات اخیر برخی سران اصلاح‌طلب با وی و فشارهای خردکننده منتج به نتیجه شده است و خاتمی اکنون در همان مسیری گام برمی‌دارد که تصمیم‌گیران اصلی اصلاحات خواستار آنند.
پنهان‌کاری خاتمی
رفتار انتخاباتی خاتمی در 2 هفته اخیر بسیار جالب و در عین حال پراهمیت است. خاتمی در این برهه زمانی یک بازی فشرده با 2 لایه کاملا متفاوت را دنبال کرده است. در یک لایه تمایل شدید به عدم کاندیداتوری و ابراز علاقه به نامزدی میرحسین («ترجیحم بر این است که میرحسین بیاید») و لایه دیگر ابراز تمایل سریع به کاندیداتوری و فشار به میرحسین برای کناره‌گیری است. به نظر می‌رسد سیدمحمد خاتمی ناگفته‌های مهمی از برخی جلسات خود دارد. ناگفته‌هایی که نزدیکانش را از تحلیل اما و اگرهای او عاجز کرده است. ناگفته‌هایی که اگر برملا شود احتمالاً خاتمی در هیچ‌کدام از لایه‌های بازی خود عایدی نخواهد داشت چرا که تمایلش برای کاندیداتوری تحت‌الشعاع قرار می‌گیرد و قطعاً بسیاری از افراد اردوگاه اصلاح طلبی ترجیح می‌دهند به اعلام حمایت از وی نپردازند. از سوی دیگر فاش شدن ناگفته‌های خاتمی منجر به آن می‌شود که خاتمی در برابر میرحسین توجیه قانع‌کننده‌ای برای اظهارات گذشته‌اش مبنی بر تمایل به کاندیداتوری میرحسین نداشته باشد چه آنکه آنگاه این تمایل خاتمی در نظر میرحسین تبدیل به «تمایل از سر ناچاری» می‌شود. با پنهان‌کاری‌های موجود قطعاً دیگر عطریانفر نمی‌تواند سخن از نقل قول معروف هنری کیسینجر به میان آورد و از تبدیل بازی «پوکر» به «شطرنج» در عرصه سیاست بگوید؛ چه به نظر نمی‌رسد حامیان سیدمحمد خاتمی در حال بازی با مهره‌های شطرنج باشند، حداقل در مواجهه با میرحسین اینگونه نبوده است. حامیان خاتمی در حال تعویض و امتحان کارت‌های خود هستند. کارت‌هایی که رقیب از شمایل آن بی‌اطلاع است.
نخست‌وزیر و اصلاح‌طلبان
آیا میرحسین از رفتار برخی اصلاح‌طلبان در قبال کاندیداتوری خود آگاهی کامل دارد؟ این سوالی است که در پیشانی ارزیابی رفتار میرحسین در قبال برخی اصلاح‌طلبان قرار می‌گیرد. برخی شواهد از اطلاع میرحسین موسوی از این موضوع خبر می‌دهد. در همین راستا یکی از پایگاه‌های خبری اصلاح‌طلبان از ناخشنودی میرحسین از اقدامات اخیر خاتمی
خبر داده است. این سایت اصلاح‌طلب اینگونه خبر داده: «مهندس موسوی چندان از طرح نام خود به عنوان کاندیدای احتمالی انتخابات از سوی محمد خاتمی و قرار گرفتن نام خود در حاشیه نام خاتمی خشنود نبوده و حتی گفته است در صورت تمایل به کاندیداتوری، خودش این خبر را اعلام خواهد کرد و علاقه‌ای ندارد که با کارت فرد دیگری وارد انتخابات شود». شاید به همین خاطر بوده که میرحسین در جلسه اخیرش به خاتمی گفته که منتظر تصمیم او نباشد. موسوی که روزگاری مأمن آرزوهای اصلاح‌طلبان بود اینک شنوای اظهارات درشت افرادی است که روزگاری در زمره ملتمسین به کاندیداتوری وی به شمار می‌رفتند. میرحسین اکنون شاهد شمایل و ساختار واقعی تصمیم‌گیری
در جریان اصلاح‌طلبی است. میرحسین چپ‌گرایان را متفاوت از گذشته می بیند و شاید به همین خاطر است که از صحبت‌هایش با خاتمی، رایحه عدم اعتقاد به تصمیمات اصلاح‌طلبان به مشام می‌رسد و این بدان جهت است که آخرین نخست‌وزیر جمهوری اسلامی اکنون شاهد این واقعیت است که چپ‌گرایان ایرانی در ساختار تصمیم‌گیری خود حضور تاثیرگذار افرادی چون میرحسین موسوی را برنمی‌تابند و این رویکرد کاملا متفاوت از گذشته است. به نظر نمی‌رسد مهندس موسوی جلسه اخیر خود با مجمع روحانیون و رفتار تمسخرآمیز آنان با برنامه‌های سیاسی- انتخاباتی خود را فراموش کند. شاید این پرسش یکی از دغدغه‌های اخیر میرحسین موسوی باشد که «چپ‌گرایان اینک به دنبال چه هستند که تاب کاندیداتوری وی را ندارند». شاید طرح این موضوع بسیار زودهنگام باشد اما به نظر می‌رسد فاصله بسیاری میان باورها و اهداف اصلاح‌طلبی فعلی با تفکرات و آرای میرحسین موسوی وجود داشته باشد. در چنین شرایطی است که رفتار حامیان سیدمحمد خاتمی با میرحسین موسوی در راستای رفتار آنان با مهدی کروبی قابل تعریف است. گویا اینک گفتمان اصلاح‌طلبی صاحب فرزندانی جدید شده که حضور پدران را تاب نمی‌آورد. ارسال نظر
پربیننده