حسین قدیانی
یک:
جز این پیام آخرین، بارها حضرت آقا درباره مرحوم حسن حبیبی سخن به رضایت و نیکی گفته‌اند. به کدام مناسبت یادم نیست اما باری پیش از این، رهبر انقلاب، ضمن تجلیل از مسؤولانی که بی‌سر و صدا به خدمت مشغولند، دکتر حبیبی را در زمره این دسته از افراد خدوم قرار دادند؛ در زمره بهترین‌هایشان. برای یک سرباز قدیمی انقلاب اسلامی وقت سفر چه توشه‌ای بهتر از رضایت ولی امر؟!
دو:
دکتر حبیبی با آنکه معاون اول 2 رئیس‌جمهور سازندگی و اصلاحات بود اما در برابر همه تمناهای ریز و درشت و فشارهای عیان و نهان ایستاد و هرگز به احزاب کارگزاران و مشارکت نپیوست. منتها بعضی با حزبی‌شدن‌شان کاسبی می‌کنند، بعضی با حزبی‌نشدنشان، لیکن حسن حبیبی اهل داد و بیداد و جار و جنجال نبود. بی‌سر و صدا و آرام به خدمت فکر می‌کرد. منیت نداشت. سازندگی و اصلاحات و این و آن را هرگز بزرگ‌تر از انقلاب اسلامی و ولایت فقیه نمی‌دید. معاون اول فلان و بهمان شد اما آدم ایشان نشد. احترام‌ها را نگه می‌داشت، لیکن زیر بلیت‌شان نمی‌رفت. آدم خودش بود. آدم آرمان‌های انقلاب اسلامی. آدم خدمت بی‌سر و صدا و بی‌مزد و منت. آدم مردم اما بی‌ادا و ادعا.
سه:
مرحوم حبیبی «سیاست» را پررنگ‌تر از «فرهنگ» نمی‌دید. با این همه در مسند خدمت حرف‌های روشنفکرانه نمی‌زد. به قواره‌اش می‌خورد اما نمی‌زد! این حرف‌ها را گذاشت بعد از معاون اولی، لیکن حتی بعد از معاون اولی با اینکه رئیس بنیاد ایرانشناسی شد، حرف از «مکتب ایران» نمی‌زد. بی‌اساس حرف نمی‌زد.
چهار:
دکتر حبیبی الحق والانصاف، از محسنات معدود ادوار سازندگی و اصلاحات بود. در این 2 دولت، گاهی خیانت بر خدمت غلبه داشت اما در کارنامه پرفراز و نشیب سازندگی و اصلاحات، نام حسن حبیبی با «بلندی خدمت» عجین شده بود، نه «پستی خیانت». در دولت‌هایی که گاه روسای‌جمهورشان با وجود امثال مهاجرانی، افتضاح می‌کردند، یادش بخیر! حسن حبیبی همیشه «مرد افتتاح» بود. هر دولتی، سايه/ روشن‌هایی دارد؛ حسن حبیبی در هر 2 دولت سازندگی و اصلاحات از جنس روشنایی کار بود.
پنج:
حسن حبیبی نشان داد آدمی می‌تواند در متن سیاست باشد اما بیش از سیاست‌بازی عطر فرهنگ دهد. حسن حبیبی نشان داد آدمی می‌تواند معاون اول رئیس‌جمهور باشد اما نه به این و آن بلکه به اصل انقلاب اسلامی شناخته شده باشد. حسن حبیبی نشان داد آدمی می‌تواند در کابینه، مرد‌تر از اولی باشد اما نه در «پست اختلاس» که در «صندلی اخلاص». حسن حبیبی نشان داد آدمی می‌تواند سوژه شبانه‌روز طنز گل‌آقا باشد اما با حلم و درایت و انتقادپذیری، معضلات اقتصادی را متاثر از پیامک اصحاب رسانه نداند. حسن حبیبی نشان داد آدمی می‌تواند عضو برجسته هیات دولت باشد اما زیر بار امر و نهی احزاب دولت‌ساخته نرود. حسن حبیبی نشان داد آدمی می‌تواند درجات بالای علمی را مانع قبول مسؤولیت اجرایی برای حل مشکلات مردم نداند. حسن حبیبی نشان داد آدمی می‌تواند از اصل و نسب و سابقه برخوردار باشد اما گذشته‌اش را بر فرق دیگران چماق نکند. حسن حبیبی نشان داد آدمی می‌تواند متمکن باشد اما بر رای توده‌ها شورش نکند. حسن حبیبی نشان داد آدمی می‌تواند بیماری قلبی داشته باشد اما «فی قلوبهم مرض» نباشد. حسن حبیبی نشان داد آدمی می‌تواند متاثر از بیماری، سکوت ناگزیر اختیار کرده باشد، لیکن به دشمن اجازه سوء‌استفاده از سکوتش را ندهد... و حسن حبیبی نشان داد آدمی می‌تواند بی‌سر و صدا و ادا و ادعا نیز اهل خدمت‌رسانی و ولایت‌پذیری باشد.
شش:
کتمان نمی‌کنم مقولاتی از جنس خدمت و ولایت، گاهی سر و صدا و شعار هم می‌خواهد اما «گاهی» نه همیشه. مرحوم دکتر حبیبی نشان داد سربازی برای انقلاب اسلامی، فقط و فقط تابع یک روش ثابت نیست. همچنان که ما به «سرباز ناآرام» احتیاج داریم، «سرباز آرام» نیز مدنظر جبهه انقلاب اسلامی است. حسن حبیبی نشان داد سرباز آرام، آن سربازی نیست که با سکوتش، سربار انقلاب اسلامی شود، بل آن سربازی است که به نفع بهتر شنیده شدن امر ولی‌امر به سود وحدت، به کام دوست و به ضرر دشمن حتی‌المقدور فضا را آرام نگه می‌دارد. حسن حبیبی نشان داد سرباز آرام جبهه دوست بودن، یک مقوله است و سرباز رام کلیدواژه فتنه‌آفرینی دشمن شدن، مقوله دیگری.
هفت:
حسن حبیبی نشان داد راز اینکه پس از رحلت آدمی، همگان بگویند «مرد خوبی بود... خدا رحمتش کند»، اتفاقا از مسیر ایمان، صداقت، پارسایی و خدمت می‌گذرد، نه یکی به نعل و یکی به میخ زدن! با این همه، شرط، حرف همگان نیست! «ایمان، صداقت، پارسایی و خدمت» است. همان که «آقا» گفتند در پیام قشنگشان.
«دکتر حسن حبیبی در تدوین پیش‌نویس قانون اساسی از پیشتازان بود». این جمله را روز تدفین، حضرات زیادی بیان داشتند؛ هاشمی‌رفسنجانی، ناطق‌نوری، این... آن... فلان... بهمان... لابد محمد خاتمی. عالیجنابان! لااقل به پاس زحمات دیرینه معاون اولتان در تدوین پیش‌نویس فتنه علیه همین قانون اساسی پیشتازی نکنید. قانون اساسی‌شکنی‌های 88 را تکرار نکنید. عالیجنابان! ما مردم، دکتر حبیبی را به خوبی در خاطر داریم؛ روبان قرمز و قیچی افتتاح سد، کارخانه، راه و آرامش، خدمت، کار، زبان فارسی، فرهنگ، قانون اساسی، ایرانشناسی و... البته هر هفته روی جلد «گل‌آقا». پس لطفا به آقازاده‌های دوربینی‌تان بگویید؛ «دکتر حسن حبیبی در تدوین پیش‌نویس قانون اساسی از پیشتازان بود».