۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۶:۵۶
نگاهی به فیلم «روز روشن» ساخته حسين شهابی

سیلی حقیقت بر بناگوش عشق

آزاده صالحی

 

درهای بسته را که می‌کوبی همیشه کسی به انتظار در آن سوی در نایستاده است. این درها ممکن است در یک بازه زمانی بالاخره گشوده شوند اما معلوم نیست نویدبخش روزهای روشن باشند. حتی نمی‌شود حدس زد کسی که آن سوی در ایستاده و این تلاش و کشمکش برای گشایش را نگاه می‌کند تا ابد به انتظار بماند! «روز روشن» حکایت آدم‌هایی است که به در بسته می‌کوبند در حالی که از تبعات باز شدن در بی‌خبر هستند. خانم «فرهودی» (پانته‌آ بهرام) و آقای «کیانی» (مهران احمدی) کاراکترهای اصلی فیلم «روز روشن» هستند؛ «روز روشن» سعی در تبیین مسائل روز اجتماع دارد؛ مسائلی که بعد از سوار شدن خانم فرهودی به تاکسی آقای کیانی به تدریج مثل یک دمل چرکی سر باز می‌کند و مخاطب را با خود در این گره‌گشایی همراه می‌کند. این فیلم را باید در ردیف معدود فیلم‌های جشنواره قلمداد کرد که توانسته به مدد درونمایه‌ای یکدست و روان و ساختاری نه‌چندان پیچیده آنچه قصد دارد را به مخاطب منتقل کند. خانم فرهودی در مدت زمانی محدود فرصت دارد از فهرست آدم‌هایی که در دست دارد رضایت بگیرد و «پویان» که متهم به قتل شده را از مهلکه قصاص برهاند. او با آقای کیانی در ابتدای فیلم همراه می‌شود و به دنبال این آدم‌ها که در واقع قطعات گمشده پازل فیلمساز هستند می‌گردد. شاید دیالوگ‌های معمولی که در ابتدا میان 2 شخصیت اصلی رد و بدل می‌شود برای تماشاگر خسته‌کننده بیاید اما دیالوگ‌هایی از این دست به نوعی زیرساخت اصلی فیلم را تشکیل می‌دهند. فیلمساز در سکانس‌های ابتدایی فیلم می‌کوشد از زبان این 2 کاراکتر به ارائه کدهایی هرچند به ظاهر مجهول بپردازد تا از رهگذر وجود این کدها، مخاطب خود برای یافتن حقیقت دست به جست‌وجو و کنکاش بزند. به شهادت طلبیدن آدم‌هایی که از خانواده مقتول به واسطه شغل و موقعیت اجتماعی‌شان هراس دارند نخستین بارقه‌های شبهه‌برانگیز فیلم به شمار می‌رود، از این رو است که هرچه فیلم پیش می‌رود مخاطب برای کشف ماجرا دلهره بیشتری می‌گیرد. خانم فرهودی می‌کوشد آدم‌هایی که می‌شناسد را برای شهادت صحیح پای میز محکمه بکشاند؛ آدم‌هایی که گاه از زیر بار این مسؤولیت شانه خالی می‌کنند و گاه برای انجام ندادنش دست به فحاشی و حتی توجیهات غیرقابل باور می‌زنند. بازی پانته‌آ بهرام در «روز روشن» چندان دلنشین و باورپذیر است که مخاطب انتهای داستان را حدس نمی‌زند و از فیلم به عنوان اثری یاد می‌کند که آدم‌ها را در شرایط بغرنج قرار می‌دهد تا از آنها جوابی سرراست بشنود اما این همه ماجرا نیست! داستان فیلم در واقع از جایی رنگ می‌گیرد که منشی شرکتی که پویان در آنجا کار می‌کرده وارد می‌شود. حضور «ذاکری» (امیررضا دلاوری) به عنوان فردی که نامش در ردیف آخرین افراد فهرست خانم فرهودی قرار دارد نیز از فرازهای جذاب فیلم به شمار می‌رود. خانم فرهودی بعد از کشمکش‌ها و دوندگی کردن‌ها دست خالی و بی‌نتیجه در ماشین آقای کیانی به نقطه صفر می‌رسد و اعتراف می‌کند در همسو کردن شاهدان شرکت در نزاع پیش آمده برای اثبات بی‌گناهی پویان ناموفق بوده است، غافل از اینکه نقطه صفر خانم فرهودی هنوز فرانرسیده است! از آنجایی که جز یک نفر بقیه افراد حاضر در فهرست راضی به شرح آنچه در این نزاع دیده‌اند نمی‌شوند خانم فرهودی به پیشنهاد راننده‌ای که یک صبح تا ظهر او را در این مسیر انسان‌دوستانه همراهی می‌کند «ذاکری» را به کمک می‌طلبد. مخاطب تنها خانم فرهودی را می‌بیند که از پای تلفن به ذاکری پیشنهاد 2 میلیون تومان پول در برابر ارائه شهادت در دادگاه به نفع پویان می‌دهد. اما رفتن خانم فرهودی به منزل «ذاکری» و مطول شدن انتظار آقای کیانی برای بازگشت او حاصل پیام‌های تلخی است که آه از نهاد مخاطب برمی‌آورد. شاید وجود چنین سکانسی در فیلم مخاطب را چون نگارنده به یاد فیلم «سگ‌کشی» بیندازد، اگرچه فیلم به لحاظ تمی که دنبال می‌کند از «سگ‌کشی» فاصله بسیاری دارد. فیلم با مقابل هم قرار دادن منشی شرکت و خانم فرهودی و دیالوگ‌هایی که به شکل مقطع و در نهایت محافظه‌کاری میان آن دو رد و بدل می‌شود تا جایی که هویت اصلی این دو کاراکتر نزد مخاطب عیان می‌شود (خانم فرهودی پرستار فرزند پویان است) و رابطه‌شان به خاطر وجود یک مرد به نقطه‌ای مشترک تلاقی می‌کند مخاطب را با تصویری مواجه می‌سازد که با برملا شدن حقایق فیلم وامی‌خورد و آن روی دیگر را به تماشاچی نشان می‌دهد. از این رو است که حسادت زنانه بر مساله اثبات بی‌گناهی پویان سرپوش می‌گذارد و خانم فرهودی بعد از پی بردن به رابطه عاشقانه منشی شرکت و پویان، منکوب و سرخورده از پرونده کنار می‌رود؛ پرونده‌ای که از قضا برای برنده شدن آن تاوان سختی را پرداخته است! بازی پشت دیوارهای بلند ندامتگاه مرکزی سرانجام پایان می‌یابد، وقتی که فقط مرزی نامرئی بین بازنده و برنده وجود دارد و غزل حافظ که معلوم نیست وصل یار را بعد از تحمل انتظاری سخت و طولانی در قالب تفأل بشارت می‌دهد یا نوشیدن جام تلخ حقیقت را پیشنهاد می‌کند!

ارسال نظر
captcha
پربیننده