۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۱:۲۹

تقديس دروغ!

 

عماد حنیف:

«قاعده تصادف» به كارگردانی بهنام بهزادی روایت چند جوان دانشجو است كه در قالب گروه تئاتر دانشجویی گرد هم آمده و 5 ماه برای شركت در جشنواره‌ای خارجی تمرین می‌کنند. برای شركت در این جشنواره مشكلات مختلفی پیش رو است كه اهم آن رضایت خانواده‌هاست. هر كدام از اعضای گروه به نحوی خانواده خویش را راضی می‌کنند؛ با گفتن حقیقت، با دروغ یا با قطع رابطه با خانواده. در این میان پدر یكی از دخترهای گروه به نام «شهرزاد» كه دخترش با بیان صادقانه علت سفر خواسته بود رضایتش را جلب کند با سفر وی مخالفت می‌كند و همین مخالفت موجبات فرار دختر و در نهایت تصمیم همه اعضا برای لغو سفر و ناتمام ماندن زحمات چندین ماهه را در بر دارد. در حقیقت «قاعده تصادف» روایتگر زندگی نسل جوانان امروز است كه برای تحقق هدفی كه خود انتخاب كرده‌اند مصممانه در حال تلاشند و برای دستیابی به این هدف با مشكلاتی روبه‌رو هستند اما چون خود انتخاب کرده‌اند پای مشکلاتش هم ایستاده‌اند. در این میان چالش همیشگی و تكراری تفاوت و تقابل 2 نسل است که حل شدنی نیست؛ نسل جوانی كه می‌خواهد خودش انتخابگر باشد، پای انتخابش بایستد و اگر اشتباه هم كرد خودش تاوان آن را بدهد، نسلی كه از امر و نهی خسته شده، از اینكه دیگری جای وی تصمیم بگیرند كلافه شده و عزم خود را برای ایستادن روی پای خویش جزم كرده و در مقابل، نسلی خیرخواه و دلسوز كه به‌رغم تمام خوبی‌هایش، از جوانی و مقتضیاتش از دنیای امروز، از پیشرفت‌هایش و از جوانی و شور نشاط‌اش چیزی نمی‌داند و همه چیز را با نگاه خود می‌بیند. همین دلسوزی‌ها و مصلحت‌اندیشی‌های بجا و بیجاست كه نسل جوان را به ستوه آورده، جوانانی كه یا از فامیل بریده‌اند یا در حد چند كلمه در سال با آنها ارتباط دارند یا به كل حرف بزرگ‌ترهای خویش را نمی‌فهمند، نسل بزرگ‌ترهایی كه یا با دروغ باید با آنها مواجه شد یا باید آنها را همرنگ و همپای خود کرد یا از آنها برید یا در نهایت كم آورد و دست به خودكشی زد. فرار شهرزاد، انفعالی‌ترین واكنش به قلدری‌های این نسل است، شهرزاد چون دروغ نگفت كارش پیچ پیدا كرد و چون هنوز از خانواده نبریده بود، مجبور بود رضایت آنها را جلب كند و وقتی به بن بست می‌رسد دست به فرار می‌زند، این فرار دوستانش را بین 2 راهی کوچ و ماندن می‌گذارد؛ بروند و ایده‌آل‌هایشان را در آن سو به‌دست آورند یا بمانند همپای کسانی که نمی‌توانند بیایند. مهم‌ترین نکته غیر‌اخلاقی فیلم گذشته از نمایش روابط باز و بدون حدود دختر و پسر، رقص و آواز، مصرف سیگار، به جلوه کشیدن از هم‌گسستگی خانوادها و عدم حرمت بزرگ‌تر‌ها و تقدیس «دروغ» است که کلید همه مشکلات است؛ اگر شهرزاد هم مثل دیگر دوست خود که سفرش را برای خانواده سفری علمی همراه با دانشگاه جلوه داده بود به پدرش دروغ می‌گفت دیگر کارش بیخ پیدا نمی‌کرد، دیگر احتیاج به تقابل و دعوا با پدرش نبود، دیگر احتیاج نبود زحمات چندماهه گروه به هدر رود. مشکل شهرزاد این بود که نمی‌توانست یا نمی‌خواست دروغ بگوید. كارگردان «قاعده تصادف» سعی کرده با بازخوانی جدید اما به مراتب ضعیف‌تری از حرف‌های اصغر فرهادی در «جدایی نادر از سیمین» خفقانی را به تصویر بکشد ‌كه ماحصل مصلحت‌اندیشی‌های نسل گذشته است، ‌در طول فیلم همه گروه منتظر ورود «بهار» هستند! و «بهار» تا آخر فیلم همگان را چشم انتظار می‌گذارد و نمی‌آید، بهزادی برای القای مطلبش سعی کرده تمام هنر خویش را به کار ببرد؛ از انتخاب لوکیشن بسته یک منزل تا بهره‌گیری متعدد از صدای آژیر آمبولانس و پلیس. در نهایت فیلمساز می‌خواهد مخاطب را به این باور برساند که نسل امروز نسل متفاوتی است و تنها راه تعامل با آن کنار آمدن با تمام خواسته‌هایش است؛ جدا از اینکه تصمیماتش درست باشد یا غلط. بفهمند یا نفهمند باید برای تصمیماتشان ارزش قائل شد و تا حد توان شرایط را برای تحقق آنها فراهم کرد و الا با دروغ یا با عصیان، فرار، بريدن و نابودی یا با کوچ آنان مواجه خواهید شد.

 

ارسال نظر
captcha
پربیننده