حسین قدیانی
از دار دنیا ۲ خواهر‌زاده دارم؛ یکی «فاطمه» ۱۱ ساله و یکی «صالحه» ۱۵ ماهه. گاهی در عالم بچگی، سر و کله هم می‌پرند اما سطح دعوای‌شان از سطح بی‌سطح دعوای بعضی حضرات بالاتر است. هم قهرشان حرمت دارد، هم آشتی‌شان. دیشب صالحه خانم از یک لحظه غفلت فاطمه خانم سوء‌استفاده کرد؛ هت‌تریک کرد! و رسما ۳ صفحه از دفتر مشق خواهر‌زاده بزرگ ما را به فنا داد. به فنا داد و بنا کرد خندیدن... می‌خواستم لپش را بکشم؛ شیرین شده بود. فاطمه را می‌گویی؟! به گریه افتاد و یکی زد توی سر صالحه اما نه آنقدر محکم که خنده بچه قطع شود. دفتر مشق پاره شده را نشان صالحه داد و گفت: «آخه صالی! تو فردا میای جواب خانوم ما رو بدی؟!» صالحه که از اوقات تلخ فاطمه فهمید چه دسته گل بزرگی به آب داده، خنده‌اش را قطع کرد و دستانش را گشود تا فاطمه بغلش کند. باهاش آشتی کند. یه جورایی منت‌کشی! چند دقیقه بعد، صالحه با ایما و اشاره، به فاطمه فهماند که باید دنبالش برود. فاطمه راه افتاد. صالحه جلو و فاطمه عقب. رفتند کنار میز تحریر فاطمه. صالحه دستش را گذاشت روی در کشوی میز تحریر. یعنی که؛ بازش کن! فاطمه باز کرد. صالحه اشاره کرد به وسایل داخل کشو. فاطمه مداد بیرون آورد. صالحه گفت: نه! فاطمه خودکار بیرون آورد. صالحه گفت: نه! فاطمه خط‌کش بیرون آورد. صالحه گفت: نه! فاطمه کیف وسایلش را بیرون آورد. صالحه گفت: نه! فاطمه گل سرش را بیرون آورد. صالحه گفت: نه! فاطمه چسب نواری را بیرون آورد. صالحه خندید و چسب را از فاطمه گرفت و دوباره با ایما و اشاره به فاطمه فهماند که باید دنبالش برود. فاطمه راه افتاد. صالحه جلو و فاطمه عقب. صالحه رفت و رفت و رفت تا اینکه به دفتر مشق فاطمه رسید. نشست روی زمین و چسب را گذاشت روی صفحات پاره شده و... .
***
بچه‌ها برخلاف بعضی‌ها، حتی دعوای‌شان هم «ناز» دارد؛ «آز» ندارد. توی خواننده! جان من، مقایسه کن سطح دعوای این مجلس را با آن مجلس. یک چیزی هست لابد که پیامبر، پیش‌دستی می‌کرد در سلام دادن به کودکان. با این حساب، آیا عیبی دارد فلانی و بهمانی، از فاطمه و صالحه یاد بگیرند قهر و آشتی را؟! آقایان! شما بخواهید هم نمی‌توانید شهید حاج حسین خرازی را الگوی خود کنید. یک دکمه پیراهن خاکی سردار کربلای ۵ از همه عرض و طول زندگی شما بزرگ‌تر است. خرازی و همت و باکری و احمدی‌روشن و رضایی‌نژاد، پیشکش! از فاطمه و صالحه اخلاق بیاموزید. اخلاق که ندارید؛ لااقل چگونه سر و کله هم زدن را...
امروز فاطمه با ۱۱ سال سن، همه‌اش با ۱۱ سال سن، می‌گفت: در آستانه ۲۲ بهمن، آیا مجبوریم به جای سران استکبار، مشت محکم بزنیم دهان سران اختلاف؟!... مگر «آقا» نگفت؛ اختلاف‌افکنی خیانت است؟!... چرا اینها به حرف «آقا» گوش نمی‌کنند؟!... اگر «آقا» امروز قلب‌شان درد گرفته باشد، اینها جواب ما را می‌دهند؟!... اینها از ملت، خجالت نمی‌کشند؟!... دایی! بنویس اینها را...
***
یک:
چند شب پیش برای رفتن به مجلس عروسی یکی از خویشان، شال و کلاه کرده بودیم. قبل از سوار شدن ماشین، رفتم مشمع زباله را درون سطل بیندازم که ناگهان، گربه‌ای از درون سطل پرید روی صورتم. جیغی کشیدم که نگو! به عمرم این همه نترسیده بودم. بگذار کمی فکر کنم… آری! به عمرم این همه نترسیده بودم.
دو:
از آن شب به بعد، هر وقت می‌خواهم مشمع زباله را درون سطل سر کوچه بیندازم، چند متر مانده به سطل زباله‌های مکانیزه، مثل این خل و چل‌ها، بنا می‌کنم آواز خواندن، طوری که احیانا اگر گربه‌ای، موشی، سگی، دیوی، بچه‌کوسه‌ای داخل سطل باشد، صدا را بشنود و زودتر بپرد بیرون! گاهی هم که به تناسب موقعیت، نمی‌توانم آواز بخوانم، قدم‌هایم را چنان محکم بر‌می‌دارم که احیانا اگر گربه‌ای، موشی، سگی، دیوی، بچه‌کوسه‌ای داخل سطل باشد، صدای گام‌هایم را بشنود و زودتر بپرد بیرون!
سه:
دیشب موقع خداحافظی از آبجی‌اینا، همین که در خانه را باز کردم، فهمیدم؛ خدا از قرار به واسطه گربه‌سانان، مشغول سخن گفتن با این حقیر کمترین است. القصه! در را که باز کردم، گربه‌ای میو محکمی کشید و رفت بیرون! ۲ متری جا به جا شدم! شاید هم بیشتر اما صالحه، انگار نه انگار! آبجی و علی آقا و فاطمه را نفهمیدم ترسیدند یا نترسیدند اما صالحه، انگار نه انگار! و بی‌آنکه از جای خود، تکان بخورد، گفت: پیشی!
چهار:
از خودم خجالت کشیدم! از خودم بدم آمد! خجالتم وقتی بیشتر شد که آبجی گفت: «صالحه اصلا از گربه نمی‌ترسه» اما وقتی دامادمان گفت: «کلا بچه‌ها از حیوانات نمی‌ترسند... و ترس و این جور چیزها، فقط مال ما آدم‌بزرگ‌هاست»، خب... خدا را شکر، خجالتم کمتر شد! البته اعتراف می‌کنم؛ حتی اگر آن صحنه دلخراش چند شب پیش هم برایم پیش نمی‌آمد، باز کم و بیش از گربه و سوسک و موش و... می‌ترسم.
پنج:
چند ساعت پیش داشتم برای یکی از رفقا، همین خزعبلات را تعریف می‌کردم که گفت: من البته از سوسک نمی‌ترسم بلکه سوسک فقط چندش‌آور است برایم! گفتم: قهرمان! یعنی اگر الان با اعلام قبلی (نمی‌گویم ناگهانی!) یک سوسک مرده (نمی‌گویم زنده!) گیر بیاورم و بیندازم روی لباست (نمی‌گویم صورتت!) نمی‌ترسی؟! خندید و گفت: مثل سگ می‌ترسم!
شش:
نهج‌البلاغه بود، کجا بود خدایا... که داشتم از زبان امیرالمومنین، توصیف شجاعت مالک اشتر را می‌خواندم؛ «اگر شیر نخع، در بیابانی تاریک و ظلمانی، ناگاه پای بر شکم ماده‌سگی گذارد و سگ زوزه‌کشد، مالک پلک برهم نخواهد زد و ذره‌ای نخواهد ترسید». نقل است؛ شبی امام خمینی به یکی از اصحاب انقلاب گفت: «شما وقتی می‌ترسید، چگونه می‌شوید؟!... می‌خواهم بدانم، چرا که من اصلا نمی‌ترسم».
هفت:
ترسوترین آدم‌ها کسانی‌اند که بر مبنای ترس، با این و آن دعوا می‌کنند. زور آدم‌های ضعیف، متاثر از قدرت‌شان نیست؛ اتفاقا ناشی از ترس‌شان است. دعوای بی‌دلیل می‌کنند؛ چون می‌ترسند! قدرت گوش دادن به امر ولی امر را ندارند؛ چون ترسو هستند! هر از چندی باید خودی نشان بدهند؛ چون ترس دارند! در فتنه ساکت بودند؛ چون ترسو بودند! الان با اختلاف‌افکنی، خیانت می‌کنند؛ چون ترسو هستند! دیروز «بگم بگم» گفتند و چیزی نگفتند؛ چون ترسو بودند! امروز «بگم بگم» گفتند و چیزی که می‌خواستند بگویند، آخر سر شق‌القمر کردند و گفتند؛ چون ترسو هستند! اگر گربه برای من ترس دارد، از دست دادن صندلی برای بعضی‌ها، ترس دارد. اگر من متاثر از ترس، فقط چند متر بالا و پایین می‌شوم، بعضی‌ها ناشی از ترس، کیلومترها سرسره‌بازی می‌کنند روی خون شهدا!... و آیا از کسانی که زورشان را به جای دشمن، به دوست، به مردم، به گرانی، به مشکلات معیشتی، به پراید هر لحظه فلان میلیونی، به پنیر هر دکان یک قیمت، به وحدت، به ولایت، و به «تولید ملی...» نشان می‌دهند، ترسوتر هم پیدا می‌شود؟!
***
امام عزیز! بیا به شما بگویم؛ من وقتی می‌ترسم، پیش یک الف بچه ۱۵ ماهه خجالت می‌کشم اما آقای فلانی و آقای بهمانی، وقتی می‌ترسند، نه از خون ۳۰۰ هزار شهید خجالت می‌کشند، نه از روی نازنین جانشین شما. تازه اول اسکی‌بازی‌شان است... .