علیرضا پورصباغ
در این 4 ساله در 4 دوره جشنواره با فیلمهای سطحی نهچندان دلچسبی سر خود را شیره مالیدیم که جشنواره فیلم فجر است و فلان فیلم بد نبود، بضاعتمان همین است و با چه تصوری خود را گول میزدیم که نمیشود فیلم خوب ساخت اما بعد از گذشت
4 سال از حماسه فیلم «بیپولی» (حمید نعمتالله) روز پنجم جشنواره با دلخوری از کلی فیلم بد و مبتذل در سئانس سوم به برج میلاد رفتیم، پیش خودم میگفتم فیلمی که محصول صدا و سیمای استان بوشهر است چیزی نخواهد داشت و در نهایت یک تلهفیلم خواهد بود. اما
15 دقیقه که از فیلم گذشت تمام معادلات ذهنی نگارنده به هم ریخت؛ فیلم «تنهای تنهای تنها» پیش میرفت و جلو رفتن قصه فیلم ستونهای برج میلاد را به لرزه درمیآورد. تنهای تنهای تنها فیلمی سرپا بود که هر چه بیشتر داستانش پیش میریخت تواما اهالی رسانه را به خنده وامیداشت. آنهایی که با فیلم یک دل سیر خندیده بودند با چشمی گریان سالن سینما را ترک کردند؛ فیلمی که شگفتی جشنواره سی و یکم به شمار میرود و همه اهالی رسانه شوقزده بودند و شاید یکی از شعفانگیزترین فیلمهای 4 سال اخیر جشنواره به شمار میرود. با نمایش فیلم تنهای تنهای تنها برگهای کسل و کرخت جشنواره ورق خورد و شور و اشتیاق دوباره به جشنواره فجر پس از
چند سال بازگشت.
شاید باور نکنید در برج میلاد اشتیاقی وصفناپذیر جاری بود، عده زیادی از اهالی رسانه و سینما با تصور اینکه فیلم اثری درخور نباشد وارد سالن نمایش نشدند اما بعد از نمایش فیلم اشتیاق برای تماشای فیلم چندین برابر شد و قرار شد اهالی رسانه در درخواستی جمعی خواهان نمایش دوباره فیلم در برج میلاد شوند. عدهای به سالنهای مردمی که در سئانسهای متوالی این فیلم را نمایش میداد روانه شدند. در هر صورت فیلم اثری شاخص با انگارههای ملی- میهنی به شمار میرود و روایت کودکانه فیلم طنز گیرای خاصی دارد که میل دوباره دیدن در آدمی برمیانگیزد؛ فیلمی که برخلاف سینمای زمخت و کرخت سینمای ایران قصهای سرراست و گیرا دارد. داستان فیلم علاقه نوجوانی روس که پدرش در نیروگاه هستهای فعالیت میکند و نوجوانی بوشهری را روایت میکند که در اثر فشار سازمان ملل «اولگ» (نوجوان روس) همراه پدرش مجبور به ترک بوشهر و نیروگاه اتمی میشوند. «رنجرو»، نوجوان بوشهری برای اعتراض به این تصمیمات به صورت قاچاقی روانه سازمان ملل میشود که به این امر و تصمیمات کلان جهانی معترض شود. روایت دردمندانه دوستی و رفاقت این
2 نوجوان دستمایه فیلمی انسانی قرار میگیرد که ارزشهای سیاسی– اجتماعی رایج را از زوایه شرافتمندانهای مورد تحلیل و ارزیابی قرار میدهد. حال تصور کنید چنین داستانی با آن رگههای کمدی جذابش برج میلاد تهران را در مقیاس 100ریشتر لرزاند. دیگر کسی حاضر نبود فیلم سئانس بعدی را تماشا کند و عمده اهالی رسانه به دنبال تماشای فیلم روانه سالنهای مردمی شده و تقریبا برج میلاد خالی از جمعیت شد. باید به مدیران مرکز صدا و سیمای بوشهر به دلیل حمایت از ساخت چنین اثری بیتعارف تبریک گفت و از آنانی که چنین فضایی را برای ساخت فیلم فراهم کردند تقدیر و تشکر کرد. تنهای تنهای تنها، فیلمی ساده و روان است که در برج میلاد قلوب اهالی رسانه را با دیدگاههای سیاسی خاص تسخیر کرد.
خاک و مرجان
مسعود اطیابی از آن شیوه همیشگی فیلمسازیاش فاصله گرفته و سبک و گونهای متفاوت را در سینما تجربه میکند. فیلم سرشار از تصاویر و عکسهای زیبا و تصویری متفاوت از افغانستان است اما گرفتاری اصلی اطیابی گرایش به سینمای روشنفکری است و دلیلش کاملا مشخص است که کلیت اثر مبتنی بر یک داستان یکخطی است و محتوایی عمیق همچون دیگر آثار اطیابی در میان نیست.
حوض نقاشی
فیلم «حوض نقاشی» مازیار میری نسبت به دیگر آثار این کارگردان از پرداخت فرمی خوبی برخوردار نیست و متوسطترین اثر این کارگردان به شمار میرود. طبیعی است هر کارگردانی که با منوچهر محمدی کار میکند استقلال در تولید محتوا را از دست میدهد و باید در خدمت تهیهکنندهای باشد که عنوان مولف بودن را با خود یدک میکشد. اتفاقا فیلمنامه این اثر را حامد محمدی، فرزند منوچهر محمدی به نگارش درآورده و طبیعی است وجود چنین مولفههایی از استقلال کارگردان در پرداخت فرم و محتوا میکاهد. هر کارگردانی که مجبور میشود با منوچهر محمدی کار کند باید فیلمنامه مورد نظر تهیهکننده را دقیقا پیاده کند. متاسفانه حوض نقاشی از حیث فیلمنامه لطمه فراوانی دیده است. پوشیده بودن خط اصلی قصه صدمه بسیاری به متن اثر وارد کرده و دامنه این آسیبها گریبان فیلم را میگیرد. نگار جواهریان در این فیلم یکی از بدترین بازیهایش را ارائه میدهد و مشخص نیست برای پرسوناژی که مبتلا به سندروم خاصی است چرا راکورد گویشی جواهریان حفظ نمیشود. پرواضح است که فیلم از حیث فیلمنامه دچار خسران میشود؛ در قصه زندگی کوچک این زن و شوهر که هر دو به یک بیماری دچار هستند سرانجام مشکلات اقتصادی– معیشتی به چه سرانجامی میرسد و شیوه تغییر در احوال فرزند برای پذیرش پدر و مادر که به یک بیماری مشابه دچارند چه دلیلی دارد. اینها سوالاتی است که برایش جوابی پیدا نمیشود و احوال رنجور فیلم را رنجورتر میکند. در این میان شهاب حسینی بازی فوقالعادهای در قالب نقشی که به او واگذار شده ارائه میدهد و احتمال دریافت جایزه شهاب صدچندان میشود. شهاب، بازیگر فوقالعاده قدرتمندی است که در قالب این نقش اکتی متفاوت در کارنامهاش به جا گذاشته اما چالشهای اصلی اقتصادی و معیشتی این زن و شوهر با مشکلاتی که با عدمارتباط با «سهیل» (فرزندشان) ممزوج میشود بخش نتیجهگیری و جمعبندی فیلم را مخدوش میکند.
خاکستر و برف
باور کنید بزرگترین ارزشها و دستاوردهای ملی و انقلابی توسط برخی فیلمسازان پایمال میشود و قطعا با دیدن «خاکستر و برف» به این نتیجه خواهید رسید. حکایت خاکستر و برف با آن قصه نهچندان دندانگیرش و ژست انتلکتوئلی فیلمساز در جهت تخریب خانواده معظم شهدا گام برمیدارد و جالب اینجاست که این فیلم با حمایت بنیاد روایت ساخته شده و از این حیث لطمه فراوانی میبیند و عامل موثری است که ارزشها را بیارزش جلوه دهد. آسیبها و خسرانهای پساجنگ با ژستی روشنفکرمآبانه به صورت گلدرشتی به رخ کشیده میشود و فیلم از حیث محتوایی اثر بسیار نازل، ضعیف، شعاری و شعارزده است. داستان درباره شهیدی به نام «داوود» است که بعد از 25 سال پیکرش را یافتهاند اما دامادش بازگشت پیکر مطهر این شهید را از مادرش که در آستانه سفر به کربلاست پوشیده نگه میدارد و... .