مجتبی شاعری:
حسین شهابی در حالی اولین فیلم سینماییاش را ساخته که پیش از این چند تجربه در سینمای خانگی داشته است. سن حسین شهابی از دیگر فیلم اولیها بیشتر است، با این وجود سالهای حضورش در سینما محلی از کسب تجربه بوده است. «روز روشن» با بازی مهران احمدی و پانتهآ بهرام فیلم شسته و رفتهای است؛ فیلمی به دور از کلیشههای سینمای روشنفکری یا اداهای مفاخرهآمیز سینمای شبهکلاسیک در سینمای ایران. این فیلم تلاشی انسانی را نمایش میدهد تا شاید در این وانفسای بیتفاوتی، ضربهای به نبضهای کمنوسان بزند. «روز روشن» یک جامعهشناسی خودمانی است اما قصد کارگردان در همین
جامعه شناسی خودمانی و هدف قرار دادن مآلاندیشی بشر امروز خلاصه نمیشود. بیشترین زمان اتفاقهای فیلم «روز روشن» در یک روز رخ میدهد و طبیعتا در نگاه دراماتیک، اسلوبهای شخصیتپردازی هم در قالب یک داستان کوتاه تعریف میشود. نمودار متغیرها نباید در شخصیتپردازی نوسان زیادی داشته باشد و اگر نوسانی هم در رای و فعل یکی از پرسوناژها دیده شود، باید منطبق بر رویدادها باشد؛ وابسته به تغییری که در معرض یک توفان ویرانکننده باشد. آنچه در «روز روشن» که سقف و ظرفیت ابتداییاش نیز ادعای ذخیره یک شاهکار را ندارد بیش از هر رکن دیگری از ارکان شکلدهنده درام به چشم میآید همین واقعیتگرایی در ترسیم شخصیتهاست. کنشها و واکنشها بر اساس زندگی واقعی اما سادهای است که در درک شرایط اش مراجعه به سطح خاطرات شخصی هرکسي، آن را قابل استناد و باورپذیر کند. در «روز روشن» با آدمهایی سر و کار داریم که توجیه را خوب بلدند. منطق سوفسطاییشان بدون تعلیمات ویژهای بینقص است و اگر تماشاچی مقابلشان قرار میگیرد، به طور موازی این حس را هم لمس میکند که با وجود نقد به شخصیتها، بارها خودش نیز از همین تکنیک برای شانه خالی کردن از ادای دین و وظیفه اجتماعی استفاده کرده است. به استثنای صحنههای دادگاه، بقیه سکانسهای فیلم خارجی هستند. در فضایی جادهای یا روستایی هم اتفاق نمیافتند که زیباشناسی بصری در جذب تماشاچی کمک کند. فارغ از اینکه قضاوتی درباره موفقیت کارگردان در ایجاد فضای واقعگرایانه داشته باشیم، قصد کارگردان از تعریف بیلکنت داستان در بهرهمندی از این روش قابل اشاره است. حتی در صحنههایی که از کلانشهری مثل تهران دیده میشود، جز 3- 2 پلان نهایی، از نماهای گسترده و عریض استفاده نشده است. اصلا قرار نیست در «روز روشن» تعلیقی فراداستانی به مدد تصویر ایجاد شود. تعلیق در جریان داستان و قضاوتی است که تماشاچی در چند جنبه با آن شریک میشود. حسین شهابی در «روز روشن» از درگیرکردن تماشاچی با بسیاری از وقایع یا حقیقت رخدادها اجتناب میکند و تجربهای شبیه به پایان باز در داستان یا فیلمهای دیگر را در رخدادهای در جریان فیلم هم تسری میدهد. زمانی که قهرمان زن داستان برای دادن پول به یکی از شاهدان همراه راننده آژانس میرود، راننده در خودرو میماند، موسیقی گوش میکند و ساندویچی میخورد، قرار نیست با نشانهشناسیهای توأمان استعاری و کنایی، به شهودی ضمنی برسیم. هرچند تعبیرهای این بخش از فیلم تا انتها نیز مخاطب را رها نمیکند، مثل شکی که در قهرمان زن از کمک به پویان ایجاد میشود.