اگرچه نشست سران اتحادیه اروپا در بروکسل با توافق نسبی بر سر بودجه جدید به پایان رسید اما نباید فراموش کرد که نکاستن از این بودجه معنایی جز ایجاد شکاف بین اعضای فقیر و غنی اتحادیه و همچنین ناراضیانی مثل بریتانیا نخواهد داشت. چنانکه حتی کارشناسان خود اتحادیه، سازش به دست آمده را یک توازن تنگاتنگ بین طرفهای درگیر میدانند و حتی اگر سران کشورها بر سر طرحی که اکنون روی میز است به توافق نهایی برسند، هنوز تصویب پارلمان اروپا پیش رو است که قبلا عدم توافق خود با صرفهجوییهای ریاضتی مربوط به خانواده را اعلام کرده است اما اگر نمایندگان پارلمان تا آنجا پیش روند که تلاش بیوقفه بر سر این توافق به خطر افتد، شکاف در اروپا کاملا آشکار خواهد شد.
سران اتحادیه اروپا پس از مذاکرات طولانی 15 ساعته، بامداد دیروز بر سر رئوس کلی یک طرح بودجه 960 میلیارد یورویی به عنوان بودجه 7 ساله این اتحادیه به توافق رسیدند.
گفته میشود بیشتر این بودجه صرف بهبود کشاورزی، اقلام کمکی و پژوهشهای علمی خواهد شد اما هوگو برادی، پژوهشگر ارشد مرکز اصلاح اروپایی در لندن معتقد است: «فکر میکنم بزرگترین بازنده در این توافق، هزینههای بلندپروازانه برای آینده اروپاست. آنها بودجههای ساختاری مربوط به کشورهای فقیرتر را به همان اندازه قبلی نگاه داشتند اما بودجه طرح جدید کمیسیون اروپا برای بهبود زیرساختهای اروپایی به میزان زیادی کاهش خواهد یافت».
چالش بر سر کاهش یا افزایش بودجه 7 سال آینده اتحادیه اروپا، نخستین جنگ قدرت علنی میان 2 قطب مخالف آن یعنی آلمان به عنوان رهبر فعلی و حقیقی قاره سبز در غیاب فرانسه درگیر بحران مالی و بریتانیاست که با دریافتن اینکه جایی در مناسبات درونقارهای ندارد، رفتهرفته ساز جدایی میزند.
در آخرین چالش، دیوید کامرون، نخستوزیر انگلیس نشست سران اتحادیه اروپا را تهدید به وتو کرده بود. وی تهدید کرد در صورتی که بودجه جاری اتحادیه اروپا کاهش نیابد، با سران این اتحادیه موافقت نمیکند که البته تهدیدش پوشالی از آب درآمد.
در مقابل مارتین شولتز، رئیس آلمانی پارلمان اروپا در مخالفت با هرنوع کسری بودجه گفت: «من و اکثریت همکارانم در پارلمان اروپا آماده پذیرفتن خطای شرمآوری که دولتهای عضو در کشور خودشان درگیر آن شدند، یعنی کسری بودجه، در سطح اتحادیه اروپا نیستیم. من با صراحت گفتهام که هیچگونه کسری بودجه را امضا نخواهم کرد».
اما اگر اختلاف بین 2 طرف اصلی همچنان بالا باشد چه اتفاقی خواهد افتاد؟
رئیس کمیته بودجه پارلمان اروپا دیروز در این باره گفت: «اگر امروز توافقی حاصل نشود، میتوان به چند ماه آینده امید داشت اما اگر زمینه هیچگونه توافقی نباشد، دیگر جدی نیست، زیرا ما روش تصویب بودجه سالانه را داریم. یعنی برای سالهای 2014 و تا آخر و این چارچوبی برای تداوم بودجه 7 ساله خواهد بود».
ماندن یا نماندن، مسأله اين است
سالها پیش شکسپیر نمایشنامهنویس بزرگ انگلیسی نوشت: بودن یا نبودن،مساله این است!
حال مساله روابط بریتانیا و اتحادیه اروپا نیز چیزی شبیه آن جمله معروف است: ماندن یا نماندن انگلیسیها. روابط 2 سوی کانال مانش با مشکلات زیادی روبهرو بوده است. بسیاری از بریتانیاییهای بدبین به اروپا، خواستار پس گرفتن پول و قدرت خود از اتحادیه اروپا هستند و ادغام بیشتر در اروپا را کاملا رد میکنند. آنها معتقدند تا همین جا هم سرشان کلاه رفته است.
«دیوید کامرون» نخستوزیر انگلیس بار دیگر مقامات اتحادیه اروپا را به چالش میکشد. وی تهدید کرده بود در نشست دیروز سران این اتحادیه که به منظور تعیین بودجه جاری تشکیل شد اگر میزان بودجه کاهش نیابد، معاملهای در کار نخواهد بود. گرچه در نهایت شیر بییال و کوپال بریتانیا زورش به بقیه قاره نرسید و تهدید کامرون پوشالی از آب درآمد. وی نه تنها مجبور شد بودجه جدید را بپذیرد بلکه حتی شاید در بازگشت به لندن متهم به معامله
هم شود.
به گفته کامرون، اتحادیه اروپا نباید از فشارهایی که به ملتهای عضو وارد میشود، مصون میماند، از این رو باید هزینههایش را کاهش داده، بر کارآییاش افزوده و بودجهاش را با دقت بیشتری خرج میکرد.
این در حالی است که اظهارات پیشین نخستوزیر انگلیس درباره ناکارآمدی اتحادیه اروپا، انتقادهای شدیدی را متوجه وی کرده است. کامرون قصد دارد در صورت پیروزی در انتخابات بعدی انگلیس، همهپرسی خروج از اتحادیه اروپا را به اجرا بگذارد.
«فرانسوا اولاند» رئیسجمهوری فرانسه از جمله کسانی است که به سخنان کامرون واکنش نشان داده و گفته است: اگر برخیها نمیخواهند عاقل باشند، ما میکوشیم آنها را بر سر عقل بیاوریم.
تاکنون بریتانیا، در برخی مسائل از معافیتهای قانونی برخوردار بوده است، از جمله اخیرا درباره ۱۳۰ قانون و سیاست مشترک درباره عدالت و امنیت. هر سال بریتانیا چندین میلیارد یورو برای پرداخت سهم خود به بودجه اتحادیه اروپا، تخفیف میگیرد. پایین بودن سطح یارانههایی که از سوی اتحادیه اروپا به کشاورزی بریتانیا تعلق گرفته، ناشی از تاکید مارگارت تاچر، نخستوزیر وقت بریتانیا روی این مساله بود.
درحالی که دیوید کامرون، نخستوزیر بریتانیا تهدید کرده بودجه رو به افزایش اتحادیه اروپا را وتو خواهد کرد، پارلمان بریتانیا هم خواهان کاهش این بودجه است. دیوید کامرون از طرح همهپرسی درباره عضویت در اتحادیه اروپا پشتیبانی میکند. تندروهایی که در حزب او هستند، خواهان خروج کامل از اتحادیه اروپا هستند اما جدایی از اتحادیه اروپا، بزرگترین شریک تجاری بریتانیا،چه پیامدهایی برای جزیرهنشینان به دنبال خواهد داشت و چه صدماتی بر هفتمین اقتصاد جهان وارد خواهد کرد؟
بحران مالی به ناتو هم سرایت کرد
آمریکا با هدف کاهش هزینههای نظامی، بخشی از وظایف پیمان آتلانتیک شمالی را به اعضای اروپایی واگذار میکند. پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) به دلیل درگیر شدن در جنگهای مختلف در سراسر جهان دچار کسری مالی شده است. بر این اساس بهوجود آمدن مشکل در تامین هزینههای مالی فعالیت نظامی ناتو موجب شده تا اصلیترین عضو آن یعنی ایالات متحده به دنبال کاهش هزینهها باشد. از این رو دولت آمریکا قصد دارد اعضای اروپایی این پیمان را وادارد بخشی از تامین هزینههای مالی آن را خودشان به عهده بگیرند. به این منظور آمریکا با تمرکز بر اقیانوس آرام، مناطق دیگر را به اروپاییها میسپارد. طبق این گزارش، کشورهای اروپایی باید با همکاری یکدیگر هزینه حضور نظامی ناتو در مناطقی جز اقیانوس آرام را متقبل شوند.