گروه اجتماعی:
بیکار نشوید که بیمه بیکاری دردی را دوا نمیکند! همهاش شعار است. چه اگر این طور نبود، زمانی که یک شرکت بیمه متعهد میشود در صورت بیکار شدن افراد با فراهم کردن شرایط، باری را از روی دوش آنها بردارد، کار به دست کارچاقکنها نمیافتاد!این یک اتفاق تلخ است که متاسفانه بدون هیچ نظارتی در حال رواج یافتن است و آنها که بیکار شدهاند برای اینکه سر، مقابل کس و ناکس خم نکنند، مجبورند پولی را بپردازند تا بیمه بیکاریشان برقرار شود. شکی وجود ندارد که برخی مسؤولان بالادستی خبری از اتفاقاتی که در شعب مختلف زیر نظرشان میافتد ندارند چرا که در این صورت نباید اجازه میدادند کارگری که به دلایلی بیکار شده برای استفاده کردن از بیمه بیکاریاش مبالغی در حدود 500 هزار تومان پول بپردازد. 500 هزار تومانی که میتواند امور یک ماه او و خانوادهاش را هرچند با سختی اما بگذراند و گرهی از مشکلاتش را باز کند.
پرده اول؛ ردصلاحیت
کارمند با قیافهای اخم کرده، طوری که وانمود میکند از کار کردن زیاد خسته شده نیمنگاهی به مدارک میاندازد و با خودکار آبیاش مینویسد: «نمیشود. پرونده شما ناقص است. باید تکلیف 6 روزی را که سر کار نبودهاید مشخص کنید.» همین و تمام. پرونده را ببرید و به بایگانی تحویل بدهید. این حرف را کسی زد که میگفتند همهکاره آن شعبه است. آنقدر بیکار در شعبه «ف» تهران جمع شده که به هر کس بیشتر از چند ثانیه وقت نمیرسد. راه زیادی تا رسیدن به دفتر بایگانی نیست. تقریبا درد همه کسانی که مقابل دفتر بایگانی جمع شدهاند یکی است. در آن همه هیاهو یک دفعه پیشنهادی از سوی یکی از کسانی که در جمع ایستاده است مطرح میشود که شاخک خیلیها را تیز میکند: «این شماره کسی است که میتواند کارهای شما را ردیف کند. او مشاور است. فقط به او زنگ بزنید تا کارتان را حل کند.» (در آن شلوغی کسی از آن شخص نپرسید که چه کسی است و این شماره را از کجا آورده است. فکر کردن به این نکته البته حالا خیلی دیر شده است.) چارهای نیست. مثل خیلی از افراد دیگر شماره را گرفتیم؛ برقراری تماس و پس از چند بار بوق خوردن، آقایی خوشبرخورد جوابمان را داد. تا مشکل را بیان کردیم اطمینان داد همه چیز حل خواهد شد و خودش پیگیر کارهایمان میشود!
پرده دوم؛ اطمینان برای حل مشکل
«شما نگران نباشید، من مشکلات شما را حل میکنم.» این نخستین حرف رد و بدل شده در دیدار حضوری با همان آقای خوشبرخورد بود. مدارک را که تحویل میگیرد وعده چند روز دیگر را میدهد. در نخستین تماس تلفنی پس از تحویل مدارک، پس از کلی مقدمهچینی یک ماه دیگر را برای به سرانجام رسیدن و برقرار شدن بیمه بیکاری تعیین میکند و میگوید: «500 هزار تومان!» کاملا قابل پیشبینی بود. ارسال شماره حساب با پیامک و یک تهدید نسبتا کوچک: «تا پول را نریزید، کار شما درست نمیشود.» تکان دادن سر و موافقت ما برای پرداخت پول همه چیز را حل میکند. چند تماس با کسانی که در شعبه «ف» حضور داشتند پایانی است بر یک پروسه نهچندان بلندمدت. «فردا بروید پیش آقای «ش» من مدارکتان را میفرستم آنجا. البته تا شب پول را بریزید تا مشکل دیگری وجود نداشته باشد».
تغییر برخورد؛ برقراری بیمه بیکاری
صبح زود و در شعبه «ف» دقیقا همان پروسه روز اول تکرار میشود با این تفاوت که این بار امضاها رنگ و بوی دیگری دارد و خبر از موافقت برای برقراری بیمه بیکاری میدهد. نگاههای تمسخرآمیز آنها بدجور روی آدم سنگینی میکند. انگار که حقشان را از آدم گرفتهاند! پول زور دادن برای کاری که وظیفهشان است و باید انجام بدهند یک طرف، نگاه پیروزمندانه آنها در طرف دیگر. چارهای نیست. خیلی از کارگران در آنجا بودند که حتی وسیلهای برای رفت و آمد نداشتند و با اتوبوس از تهران راهی این شعبه میشدند، به این امید که با برقراری بیمه بیکاری گرهی از مشکلاتشان را باز کنند؛ غافل از اینکه کارچاقکنها و کسانی که لقمههای اینچنینی را برمیدارند در آنجا به کمین نشستهاند و نهتنها کارت را راه نمیاندازند بلکه طوری با آدم برخورد میکنند که انگار از کیسه خودشان قرار است ببخشند. به این فکر نمیکنند که این پولها حق کسانی است که سالها زحمت کشیدهاند، خودشان پول دادهاند و حالا که بیکار شدهاند میخواهند از مزایای آن استفاده ببرند. نکته آخر اینکه خیلی از افراد برای اینکه کارشان بدون هیچ مشکلی جلو برود و درگیر اعتراض و پروسه طولانی بازرسی نشوند ناچار به پرداخت این هزینه میشوند.