مردم و جشنواره
سی و یکمین جشنواره فیلم فجر نیز گذشت و داستان همچنان باقی است. داستان کمی بالا گرفته اما تکراری است. داستان تکراری منازعات تکراری، بین اهالی همیشه شاکی سینما و اهالی همیشه ساده ارگان‌های سینمایی دولتی که از جیب می‌گذارند، توسری می‌خورند و دست آخر هم می‌شود همان که باید نمی‌شد. البته از جیب گذاشتن ارگان‌های دولتی همانا از جیب ملت رفتن است که بین این کشمکش‌ها و لجاجت‌ها گم شده‌اند و کلا گویی سینما را از یاد برده‌اند، آن هم از یاد بردنی مصلحتی. خلاصه این اختلافات در بیانیه هیات داوران جشنواره فیلم فجر هویدا بود. جناب آقای فخیم‌زاده پشت تریبون قرار گرفت و نالید از ممیزی‌های بی‌مورد و کارشکنی‌های بی‌اندازه مسؤولان مربوط و... هر چه کاسه و کوزه بود و نبود را بر سر آنان شکست البته با آمار و ارقام دقیق، آمار و ارقامی که برمی‌گشت به همان مردمی که بین دعواها گم شده بودند. اینکه این مردم 90 درصدشان در سال گذشته حتی یکبار هم به سینما نرفته‌اند و تنها شاید 10 درصد بوده‌اند که پا در سالن سینما گذاشته‌اند.
جناب آقای فخیم‌زاده، سینماگران فخیم ایرانی، ارگان‌های به هر نحو مسؤول سینمایی! باور بفرمایید با یک مخاطب‌پژوهی ساده عیان است که همین 10 درصد از سر سینمای امروز زیاد است. می‌گویید نه! عرض می‌کنم. فرض محال بفرمایید عنوان‌ها، جو و دغدغه‌های فیلم‌های ساخته شده برای صددرصد مردم موضوعیت داشته باشد. در واقع منظورم این است که تصور کنید همه مردم از روستاییان و شهرستانیان پاک و زحمتکش گرفته تا شهرنشینان محترم با هزاران نوع نگرش و عقیده، دغدغه‌هایشان حول چند موضوع مشخص مثل خیانت، عشق‌های مثلثی، مشکلات اخلاقی- جنسی و البته ازدواج به سبک و سیاق متنوع باشد. با چنین فرض محالی اعضای نوجوان و جوان به سبب محتویات بعضا نامربوط به سنشان از طیف مشتریان حذف می‌شوند. این مهم را می‌توان از استقبال کم‌نظیر از فیلم‌های ویژه این طیف سنی حس کرد بنابراین مخاطبان عملا از سینما رفتن به صورت خانوادگی و دسته‌جمعی بازداشته می‌شوند و سینما از اقلام دائمی سبد تفریحات خانوار حذف می‌شود. خب این درصد را از صددرصد کم کنید.
حالا فرض محال را کنار می‌گذاریم و محتوا را واقع‌بینانه وسط می‌کشیم. آیا واقعا منکر این هستید که فیلم‌های سینمایی منحصرا برخاسته از نوع زندگی و طرز تفکر حتی 10 درصد از مردم هم نیست.
جالب اینجاست که اگر فیلم‌هایی در روستا هم فیلمبرداری شده‌اند همان نگاه حاکم بر فیلم‌های سوپردولوکس در آنها بیداد می‌کند. اگر فرضا طبقات محروم‌تر چه از نظر اجتماعی چه اقتصادی به تصویر کشیده می‌شود باز همان نگاه غربزده شبه‌روشنفکر در آن عیان است و اگر احیانا افرادی در فیلم‌ها قرار است شبیه فردی مسلمان و معتقد رفتار کنند آنقدر دور از ذهن و مصنوعی است که اگر نقض غرض نشود باید خدا را شاکر بود.
ریشه این تناقضات اینجاست که اگر همه خانواده حال حاضر سینمای ایران را گردآورید و بستر فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی‌شان را بررسی کنید با قشری یکدست و همگن روبه‌رو خواهید شد. بدیهی است از کوزه همان برون تراود که در اوست و سینما می‌شود دغدغه‌های روزمره و مبتلابه گروهی ویژه بنابراین می‌توان این آمار 90 درصدی و 10 درصدی را قابل قبول توصیف کرد. این قشر خاص بارها نشان داده پذیرای هیچ طرز تفکر و مسلکی غیر از این دایره تنگ نیست، حال چه به عمد، چه غیرش.
مسؤولان دلسوز بدانند این دیکتاتوری پنهان حاکم بر این عرصه فرهنگی مسلما با سفارش دادن و ممیزی کردن و حتی تشویق کردن از بین نخواهد رفت بلکه نتیجه‌اش همین خواهد شد که هست. اینکه بشوید مصداق بارز چوب دوسر طلا، اینکه بشوید از اینجا مانده و از آنجا رانده. اینکه فرهنگ، ملیت و غیرت به مسلخ برده شوند و دعواهای زرگری بی‌وقفه ادامه یابد. به نظر می‌رسد تنها راه برون‌رفت از این دور باطل، تنها و تنها تربیت نیروهایی هنرمند و متعهد است که مسلما با صرف تنها 10 درصد از هزینه این جشنواره کذایی که به نظر نمی‌رسد بدون اعمال ممیزی هم بد‌تر از این می‌شد که هست، نقاط امیدی پیش روی سینما و فرهنگ خواهد گشود.