گروه سیاسی:
کنفرانس سران کشورهای اسلامی در حالی روز شنبه در قاهره به کار خود پایان داد که بسیاری از مقامهای حاضر در این نشست از خود میپرسیدند که آیا این نشست دستاوردهای مورد انتظار آنها را داشته است یا خیر؟ در این میان سوالی که بیش از همه برجسته و برای ناظران و تحلیلگران از اهمیت بسیاری برخوردار است، این است که آیا ایران با حضور پررنگش در کنفرانس کشورهای اسلامی قاهره که حضوری بینظیر در این کشور بزرگ عربی محسوب میشد، توانست آنچه انتظار داشت را به دست آورد؟ به گزارش روزنامه العرب، چاپ لندن، رهبران کشورهای اسلامی در جلسه اختتامیه خود در قاهره خواستار انجام گفتوگوهای جدید میان مخالفان اسد با حکومت وی با هدف پایان دادن به خشونتها و درگیریهای جاری در سوریه شدند. اتفاقی که در عرصه سیاسی جدید سوریه که دائما صحبت از کنار رفتن اسد میشد، رویکردی جدید محسوب میشود. برای همین بسیاری از حاضران در این نشست از جمله مخالفان سوری اذعان کردند که این نشست به روشنی نشان داد که تا چه اندازه دستورالعمل ایران برای پایان دادن به بحران سوریه با حفظ اسد در قدرت پیش رفته است.از نکات برجسته این نشست در بیانیه اختتامیه این بود که 57 عضو شورای همکاری کشورهای اسلامی طرح ارائه شده توسط مصر، ترکیه، ایران و عربستان را تایید کردند. طرحی که به پیشنهاد محمد مرسی، رئیس جمهوری مصر ارائه شده و در آن بر تشکیل کمیتهای 4 جانبه متشکل از 4 کشور یاد شده با هدف حل بحران سوریه تاکید شده است. اگر چه در این نشست بر تشکیل دولت انتقالی که نماینده همه طرفها و طایفههای مردمی سوریه بدون هیچگونه تبعیضی باشد، تاکید شد و اعضا خواستار پایان دادن به عملیات نظامی که امنیت و ثبات سوریه را به خطر انداخته، شدند اما بسیاری از ناظران بر این اعتقادند که در این نشست تغییری قابل ملاحظه در مواضع برخی کشورها در قبال بحران سوریه به وجود آمد بهگونهای که به صراحت از مخالفان اسد میخواستند بیدرنگ پای میز مذاکره با اسد بنشینند و راهحلی برای پایان دادن به خشونتهای جاری در این کشور بیابند. در حاشیه نشست شورای همکاری کشورهای اسلامی نشستی ویژه میان روسایجمهور مصر، ترکیه و ایران برگزار شد که گفته میشود در این نشست محمود احمدینژاد، رئیسجمهوری ایران ضمن دفاع از سیاستهای تهران در قبال همپیمانیاش با دمشق تلاش کرد تا محمد مرسی، رئیسجمهوری مصر را نیز به قبول سیاستهای ایران در قبال سوریه وادار کند که گفته میشود با مخالفت نمایندگان ارتش مصر که گویا در آن نشست حضور داشتند، مواجه شد. با این حال بسیاری از ناظران و تحلیلگران معتقدند ایران موفق شد سیاست خود را در این نشست پیش برده و دیدگاه خود را بر دیگر دیدگاههای جاری در آن نشست پیش بیندازد. بهگونهای که در بیانیه اختتامیه از تغییر لحن صریح اعضا که پیش از این در کنفرانسهای متعدد از جمله کنفرانس مکه بر تغییر نظام حاکم بر سوریه و کنارهگیری بشار اسد از قدرت تاکید داشتند به لزوم گفتوگوی مخالفان با حکومت دمشق برای پایان دادن به بحران جاری در کشورشان، سیاستی که ایران قویا از آن حمایت میکند، تاکید شد. به اعتقاد ناظران، ایران نهتنها توانست از جایگاه متزلزل اخوانالمسلمین در مصر که این روزها با مخالفتهای بسیار داخلی روبهرو است به نفع سیاستهای خود نهایت استفاده را ببرد بلکه موفق شد از مواضع تغییریافته آمریکا در قبال مخالفان اسد نیز بهره ببرد و دستورالعمل خود را با قدرت پیش بیندازد. اخیرا آمریکا و متحدان اروپاییاش در تغییر موضعی روشن از مواضع سابق خود در قبال بحران سوریه دست کشیده و از مخالفان اسد خواستهاند برای پایان دادن به خشونتها در سوریه با حکومت اسد به مذاکره بنشینند. آمریکاییها علاوه بر مخالفت با مسلح کردن مخالفان اسد در جنگ جاری در سوریه اخیرا از کشورهای حامی مخالفان یعنی قطر، ترکیه و عربستان نیز خواستهاند از حمایت تسلیحاتی خود از مخالفان اسد دست بردارند. آمریکاییها از اینکه جریانهای اسلامی تندرو جایگاه برتر را در میان مخالفان به دست آوردهاند بشدت ترسیدهاند و از این نگران هستند که آنها در سوریه قدرت را به دست بگیرند و علیه غرب وارد عمل شوند. گزارشهای منتشر شده از کاخسفید نشان میدهد که آمریکاییها از تکرار تجربه عراق پس از سقوط رژیم صدام و تجربه لیبی پس از سقوط رژیم معمر قذافی برای سوریه بشدت بیمناک هستند و معتقدند تکرار چنین سناریوهایی منافع آنها را در کل خاورمیانه به خطر میاندازد. منابع نزدیک به نشست قاهره میگویند مواضع تهران در نشست قاهره بسیار مستحکم بود و توانست بر فضای نشست حاکم شود در حالی که دیگر طرفهای عربی بویژه ریاض برخلاف گذشته هیچ پافشاریای بر مداخله نظامی در سوریه نداشتند و حتی به صراحت تاکید میکردند که از تکرار تجربه مصر، تونس و لیبی برای دیگر کشورهایی که متاثر از انقلابهای عربی هستند، بیمناکند. در همین باره تحلیلگران میگویند که تهران به سادگی توانست مواضع آنکارا را تغییر داده و آن را وادار کند که از گفتوگوی میان مخالفان اسد با دمشق حمایت کند. دیپلماتهای حاضر در نشست قاهره میگویند ترکیه آمادگی داشت تا وساطت ایران برای کاهش تنش با دمشق را بپذیرد و این مساله باعث نزدیکی بیش از پیش تهران و آنکارا شد.
تکذیب درخواست محمود عباس از احمدینژاد
یکی از همراهان رئیسجمهور در سفر به مصر ادعای روزنامه اسرائیلی «هاآرتص» را درباره درخواست محمود عباس از رئیسجمهور کشورمان مبنی بر اینکه «کمتر درباره نابودی اسرائیل صحبت کنید» کذب محض دانست. «حسن هانیزاده» کارشناس مسائل بینالمللی و یکی از همراهان رئیسجمهور در سفر به مصر در گفتوگو با خبرگزاری فارس با اشاره به سفر رئیسجمهور کشورمان به مصر و در تشریح دستاوردهای این سفر گفت: سفر احمدینژاد به مصر با توجه به اینکه نخستین سفر یک مقام بلندپایه ایرانی در سطح رئیسجمهور پس از انقلاب به این کشور بوده است و بهرغم فضای سیاسی سنگینی که در طول 3 دهه گذشته علیه جمهوری اسلامی ایران در مصر شکل گرفته در میان نخبگان مصری بازتاب وسیع و چشمگیری داشته است و واقعیتهای جدیدی را از ایران به مردم و نخبگان مصری منتقل کرد. وی با اشاره به موفقیتهای دیپلماسی رسمی و عمومی رئیسجمهور در حاشیه اجلاس قاهره اظهار داشت: دیدار با «محمد مرسی» رئیسجمهور مصر، شخصیتهای بلندپایه سیاسی از جمله «عمرو موسی» دبیر کل سابق اتحادیه عرب، دیدار با روزنامهنگاران، نخبگان و متفکران مصری از جمله «فهمی هویدی» تاثیر بسیار خوبی بر نگرش این شخصیتها و متفکران از ایران داشت و توانست باب تعاملات جدیدی را میان ایران و مصر ایجاد کند. وی با اشاره به حضور پررنگ رئیسجمهور در دوازدهمین اجلاس روسای عضو سازمان همکاریهای اسلامی گفت: 55 رهبر جهان در ردههای بالا و متوسط در اجلاس قاهره شرکت کرده بودند اما به دلیل نقش پررنگ احمدینژاد در حاشیه اجلاس، توجه بیشتر رسانههای مصری و عربی به حضور ایران در این نشست بود و همین امر میتواند موجب رشد تعاملات سیاسی و فرهنگی شود. هانیزاده همچنین با اشاره به حضور خود در جلسه دیدار دوجانبه احمدینژاد و محمود عباس ادعای روزنامه هاآرتص را بشدت تکذیب کرد و گفت: روزنامه هاآرتص در مطلبی مدعی شده بود که رئیس تشکیلات خودگردان فلسطینی از دکتر احمدینژاد خواسته در مواضع و اظهارنظرهای ضداسرائیلی خود تجدیدنظر کند و گفته است کمتر درباره نابودی اسرائیل صحبت کند اما من در آن دیدار حضور داشتم و صراحتا میگویم محمود عباس جسارت چنین درخواستی از رئیسجمهور را نداشت و چنین تقاضایی مطرح نشد. وی با تشریح درخواست رئیس تشکیلات خودگردان فلسطینی گفت: محمود عباس تنها از حمایت یکجانبه ایران از برخی گروههای اسلامگرا مانند فتح و حماس گلهمند بود و از کشورمان تقاضا کرد از «تشکیلات خودگردان فلسطین» با توجه به اینکه از سطح یک نهاد به دولت ارتقا یافته و به عنوان عضو ناظر سازمان ملل پذیرفته شده حمایت بیشتری داشته باشد.