طلوع تازه نارنجی‌رنگ

علی شعبانی:

پس از پایان قرارداد برت فان‌مارویک، مسؤولان فوتبال هلند، لوییز فان‌خال را برای بار دوم عهده‌دار هدایت لاله‌های نارنجی کردند. از ابتدای قبول مسؤولیت، فان‌خال تاکید کرد روی 3 بخش تمرکز خواهد کرد: معرفی تدریجی استعداد‌های جدید، به‌کارگیری «مدل هلندی» به عنوان سیستم بازی و بازگرداندن نظم به اردو (تا حوادثی مانند یورو اتفاق نیفتد). تاکنون همه چیز مطابق برنامه پیش رفته است. فان‌خال می‌دانست تغییرات گسترده از روز اول جواب نخواهد داد و در بلند‌مدت هم کمکی به تیم ملی نخواهد کرد. بنابراین در بازی اول مقابل بلژیک با دعوت مجدد از بسیاری از قدیمی‌های تیم ترکیب اولیه را تا حدی حفظ کرد. وی ترتیبی اتخاذ کرد تا با کسانی که از جام ملت‌ها در تیم باقی‌مانده‌اند، از جمله کاپیتان جدید وسلی ‌اشنایدر صحبت شود و بسیاری از سوءتفاهم‌ها حل شود. شایعات زیادی در حین یورو در جریان بود که محیط اردو بسیار متشنج و گسسته است. این اقدام به نظر موثر رسید و بازیکنان نقطه‌نظرات خود بابت اینکه چه چیزی باعث عدم‌نتیجه‌گیری شد را با فان‌خال در میان گذاشتند. بعد از این صحبت‌ها اتفاقی افتاد که حتی باعث تعجب فان‌خال شد؛ بازیکنان مانند سربازان رومی سوگند خوردند که متحد بمانند و از فان‌خال اطاعت کنند؛ یا از راه وی اطاعت کنید یا بیرون روید. اصطکاک درون اردو، هیچگاه از هلند دور نبوده است اما خروج تحقیرآمیز این تیم در یورو باعث شد بازیکنانی که از ترکیب بیرون مانده‌اند، به جای اینکه حرف بزنند، تلاش ساق‌هایشان را بیشتر کنند. آنها مانند فان‌خال می‌دانستند که هلند در دوره ‌گذار است، رتبه کنونی آنها در فهرست فیفا 8 است اما دیری نبود که آنان تیم شماره یک جهان بودند. فان‌خال این وضع را می‌پذیرد و آن را در حال بهبود می‌بیند. آنها در کنار روسیه، تنها تیم‌هایی هستند که در رقابت‌های مقدماتی جام‌جهانی رکورد صددرصد برد را حفظ کرده‌اند؛ 4 برد، 13 گل زده و تنها 2 گل خورده. فان‌خال درباره اهدافش در صورت کسب جواز جام‌جهانی برزیل می‌گوید: «ممکن است کاملا واقع‌گرایانه نباشد اما هدف ما این است تا نیمه‌نهایی جام‌جهانی برسیم. این قطعا غیر‌ممکن نیست. ما می‌توانیم بهترین تیم جهان باشیم اگر با هم اتحاد داشته باشیم. ممکن است بهترین بازیکنان جهان را نداشته باشیم اما می‌توانیم تا مراحل بالا صعود کنیم اگر مثل یک واحد منسجم عمل کنیم.» این سخن فان‌خال به طور خلاصه عصاره فلسفه وی در فوتبال است؛ کالکتیویسم. فان‌خال اعتقاد دارد 11 فرد می‌توانند واحدی قوی را تشکیل دهند بنابراین هر جلسه تمرین، معمولا نظامی‌وار، طوری طراحی می‌شود که در راستای برآورده کردن این هدف باشد. یکی دیگر از خصلت‌های بارز او بازی دادن به جوانان است که وی را در آژاکس بسیار موفق کرد. پس از نخستین بازی هلند زیر نظر فان‌خال مقابل بلژیک، 14 بازیکن نخستین بازی ملی‌شان برای تیم ملی را انجام دادند که 11 نفر از آنان زیر 23 سال سن داشتند اما مهم‌تر اینکه آنها فوتبالیست‌هایی بودند که در سیستم می‌گنجند. فان‌خال شیوه‌ای که دوست دارد فوتبال بدان نحو بازی شود را هیچگاه پنهان نکرده است، مانند شاگرد اسبقش فرانک دی‌بوئر که اکنون سکاند‌ار آژاکس است و پپ گوآردیولا که بسیاری از سیستم بازی تیمش را از روی دست مربی سابقش در بارسلون گرته‌برداری کرد، تکیه زیادی روی بازی مالکیت‌محور دارد با یک 3-3-4 منعطف. بازیکنان این سیستم باید هوش فوتبالی خوبی داشته باشند تا هنگام حرکات منطقه‌ای حرکت تیمی را مختل نکنند. همچنین تاکید شدیدی روی پرس سنگین از جلو هنگام از دست رفتن توپ وجود دارد. خط هافبک جایی بود که فان‌خال بیشترین تاکیدش را روی آن داشت. با غیبت فان درفارت، نایجل دی‌یونگ و اشنایدر، فضا برای یوردی ‌کلازی، مارکو فان‌خینکل، آدام ماهر و جاناتان دی‌گوزمان فراهم شد تا خودی نشان دهند. لروی‌فر پس از اینکه انتقالش به اورتون ناکام ماند از ترکیب خط خورد تا از نظر روانی به آرامش برسد. در دوره هدایت آژاکس و گاه در بارسا، آرایش تیم او 3-4-3، الماس (لوزی) بود، بعید به نظر می‌رسد این آرایش در هلند تکرار شود اما مطمئنا در حین بازی شاهد این آرایش در فاز هجومی خواهیم بود. در این سیستم آگاهی از فضا سرلوحه اصلی کار است. خط هافبکی که بسیاری آینده تیم ملی را در آن تصور می‌کنند و برای نخستین‌بار و احتمالا نه آخرین بار مقابل ایتالیا صف‌آرایی کرد از کوین استروتمن، آدام ماهر و یوردی کلازی تشکیل شده است. سن این بازیکنان بین 19 تا 22 سال متغیر است و طبعا زیر نظر فان‌خال که پرورش‌دهنده ماهری است در بازی‌های آتی به کیفیت بهتری کنار هم خواهند رسید.

2جوان، یک پیر

هر بازیکن کیفیت متفاوتی برای عرضه دارد. کلازی گرچه تنها یک نیمه مقابل ایتالیا بازی کرد اما به نظر می‌رسید به عنوان «کنترل‌کننده» یا عقب‌ترین هافبک بین 3هافبک عمل کرد که در ترکیب 3نفره فان‌خال برای هافبک، مهم‌ترین پست است. وظیفه این پست گرداندن توپ و بازیابی مالکیت است. ماهر که سبکی شبیه به اشنایدر دارد، می‌توانست آن شب 2 گل به ثمر برساند و نمایش قابل‌قبولی در پست بازیساز شناور داشت که به خوبی با لقبش «پروانه رقصان» در تناسب است. استروتمن که برای بار دوم کاپیتان تیم ملی کشورش بود، بازی محکم و قوی‌ای در پست هافبک باکس تو باکس ارائه داد. این 3 بازیکن جوان، پیشرفت خوبی از بازی‌های قبل تاکنون نشان داده‌اند اما نکته مهم‌تر اینکه هوش لازم برای بازی در سیستم دلخواه فان‌خال را دارا هستند.