۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۵:۵۸

بازی در نقش مدرس هم سخت بود و هم آسان!

یکی از سختی‌های بازی در نقش افراد شناخته شده میزان تلاشی است که بازیگر برای باورپذیر کردن آن در ذهن مخاطب می‌کند. برای اینکه شخصیت شهید مدرس را برای بیننده قابل باور کنید چه اتفاقاتی رخ داد؟ به طور کل مردم از خصوصیات فیزیکی شهید مدرس آگاهی زیادی ندارند. من هم از این قاعده مستثنا نیستم به همین دلیل خیلی دوست داشتم قبل از بازی فیلمی از ایشان ببینم و یا حداقل صدایش را بشنوم که متاسفانه این امکان وجود نداشت. تنها چیزهایی که می‌شد به آنها اکتفا کرد عکس‌های موجود در آرشیو بود و خصوصیاتی که از طریق صحبت‌هایش در مجلس منتقل می‌شد و در اسناد وجود داشت و به طور طبیعی بهترین چیزهایی بود که می‌شد اساس کار قرار بدهم. اولین چیزی که بشدت برای من حائز اهمیت بود، تشابه صورت این آدم با خودم بود. هر چند که تا آخر کار هم از گریم صورتم راضی نبودم ولی خیلی دوست داشتم که این شباهت بیشتر از این چیزی که هست نشان داده می‌شد. چون فکر می‌کنم تشابه آناتومی صورت من به مدرس نسبت به سایر دوستانی که قبل از من این نقش را بازی کرده‌اند، با وجود کسانی که راجع به این قضیه صحبت می‌کردند بیشتر بود. به هر حال به خواندن کتاب‌هایی که راجع به مرحوم مدرس نوشته شده بود و متن‌هایی که در مجلس صحبت کرده بود، استناد کرده و کوشش کردم تا ارتباطی ماورایی بین من و مدرس به وجود بیاید. حالا اینکه نتیجه چقدر موثر بوده را نمی‌شود بیان کنم، تا آخر سریال را ببینید و راجع به این قضیه نظر بدهید، چون اگر من حرفی بزنم گزافه‌گویی است. در هر حال نسبت به عملکرد خودتان که می‌توانید نظر بدهید! بخش عمده‌ای که به آن اشاره می‌کنید به کل کار برمی‌گردد، البته باید این را هم یادآور شوم که کارهای قبلی با محوریت شخصیت مرحوم مدرس ساخته شده‌اند، در حالی که عمارت فرنگی تمامی اتفاقات سال‌های 1300 تا 1320 را نشان می‌دهد. در این مجموعه رضاخان، فروغی و اردشیر ریپورتر هستند و در واقع بخشی از این ماجرا به مرحوم مدرس مربوط می‌شود و همه اینها به یک اندازه در سریال دیده می‌شوند، در هر حال ترجیح می دهم قضاوت درباره میزان تاثیرگذاری شخصیت مدرس را به مخاطب واگذار کنم. با توجه به اینکه قبل از شما نیز مرحوم شکیبایی و مرحوم اسلامی هم نقش مدرس را ایفا کرده بودند چقدر از بازی این دو هنرمند در ایفای نقش مدرس الهام گرفتید؟ من کارهای قبلی را به صورت جسته و گریخته دیده‌ام و اساسا تلاش کردم که هیچ شباهتی بین نقشی که من ایفا می‌کنم با آنچه که قبلا بازی شده وجود نداشته باشد چرا که احساس می‌کنم اگر نقش آفرینی‌های قبلی جلوه کنند دوگانگی‌هایی به وجود می‌آید که کار من را نامطلوب می‌کند. یکسری ویژگی‌های غریزی بوده‌اند که به آنها بها داده استناد کردم و با توجه به چیزهایی که از مرحوم مدرس خواندم و عکس‌هایی که دیدم آنها را مبنای کار قرار دادم. بازی در نقش مدرس چگونه به شما پیشنهاد شد؟ ورزی بشدت مصر بود که این نقش را من بازی کنم و من هم با پیشنهاد ایشان موافقت کردم. جذابیت خاصی در این پیشنهاد بود که آن را قبول کردید؟ چیزی که به‌طور‌ کل مرا برای این کار جذب کرد قصه‌ای بود که می‌تواند برای مردم جذاب باشد، اینکه پشت پرده چه اتفاقاتی رخ داده که ما از آن بی‌اطلاع بوده‌ایم. البته راجع به متن کار با محمدرضا ورزی هم صحبت کردم و به او گفتم که متن، متن بدی نیست و می‌تواند بستری باشد برای انتقال اطلاعاتی که شاید برای مردم حائز اهمیت باشد اما اینکه دارای چه کیفیتی باشد به نوع ساخت شما بستگی دارد. به هر حال برای من خیلی مهم است که سریال بتواند تاثیر خودش را داشته باشد و جدای از سرگرمی بتواند چیزهایی را نیز به مردم منتقل کند، خب البته این خصوصیات در سناریو هست و این عاملی شد تا من جذب این کار شوم و پیشنهاد بازی در نقش شهید مدرس و کار با محمدرضا ورزی را بپذیرم. مهم‌ترین ویژگی این نوع سریال‌ها، روایت تاریخ است! روایتی که مخاطب را همیشه با این دوگانگی مواجه می‌کند که چقدر از این روایت مستند و حقیقی است و کدام بخش‌ها از تخیلات کارگردان سرچشمه گرفته‌اند. به‌عنوان بازیگر این سریال فکر می‌کنید که این روایت چقدر به اصل تاریخ وفادار بوده است؟ در وهله اول وظیفه ما این است که تاریخ را برای خودمان توجیه کنیم، اینکه به چه معناست و توسط چه کسانی نوشته شده است. تاریخ در گذشته البته نه در گذشته نزدیک مثل سال‌های 1300 تا 1320 چراکه اسناد و مدارک زیادی برایش در اختیار داریم. هم اسنادی هست و هم نویسندگانی که شاهد آن ماجراها بوده‌اند و چیزهای زیادی راجع به آن نوشته‌اند. منظور من کمی قبل‌تر است، اگر دقت کنیم می‌بینیم که تاریخ را آدم‌های دولتی و نویسندگانی که برای دولتی‌ها می‌نوشته‌اند ثبت کرده‌اند به همین دلیل قضاوت راجع به تاریخ بسیار سخت است؛ اینکه چقدر صحت دارد و چقدر غلط است و از تخیل نویسنده سرچشمه گرفته. ولی راجع به سریال عمارت فرنگی لازم می‌دانم تا مطلبی را بگویم؛ سریال یک آغازی داشت که نمی‌دانم آن را حذف کرده‌اند یا اصلا گرفته نشده ولی در هر حال در سناریو وجود داشت، ماجرا از این قرار بود که همسر احمدشاه در خانه‌اش حوالی میدان انقلاب نشسته که دخترش می‌آید و خبر می‌دهد که اتفاقاتی رخ داده و پرده‌ها کنار می‌رود و ما شاهد این قضیه هستیم که مجسمه رضاشاه در میدان انقلاب در حال پایین کشیده شدن است. این مطلب خیلی برای من جالب بود که بدانم ماجرا حقیقت دارد یا نه؟ به همین خاطر از ورزی سوال کردم که این مستند است یا تخیل ذهن خودت؟ ورزی گفت که عین واقعیت است و مرا روی میز کارش که پر از کتاب و مجلات قدیمی بود، برد و از لای آن همه سند تاریخی، عین مطلب که همسر احمدشاه در تهران شاهد این ماجرا بوده را به من نشان داد. وقتی راجع به آن صحبت می‌کردیم ورزی می‌گفت که خیلی کوشش کرده تا مستندها را در سریال بیاورد و از تخیل خودش خیلی کم استفاده کند. در هر حال آنچه در سریال به نمایش گذاشته شده اتفاقاتی است که رخ داده و محمدرضا ورزی در مقام کارگردان پایبندی به مستندات را تا حد زیادی رعایت کرده است، اما مساله مهم‌تر که به من به‌عنوان بازیگر مربوط می‌شود این است که در هر حال هرچند که تمام سعی خودم را برای نشان دادن واقعیت بکنم اما قطعا نمی‌توانم تمام آنچه را که بوده مو به مو نشان دهم ولی می‌توانم طوری بازی کنم که هر چه هست به واقعیت نزدیک باشد. باز هم می‌گویم که خیلی دوست داشتم جزئیات صورتم بیشتر شبیه به مرحوم مدرس می‌شد تا چهره ایشان- آن چیزی که در اذهان بینندگان است- بیشتر برای مخاطب تداعی شود اما با همین امکانات سعی کرده‌ام به اصل ماجرا وفادار بوده و خودم، حرکات و نوع بیانم را هر چه بیشتر به واقعیت نزدیک کنم. آنطور که از صحبت‌هایتان متوجه شدم زیاد از گریم صورت‌تان راضی نیستید!... نمی‌خواهم بگویم نارضایتی، چون طراح گریم قطعا تمام تلاش خود را کرده تا آنچه واقعیت است را ارائه دهد، شاید بهتر است بگویم انتظار من این نبود. همه می‌گفتند که خیلی شبیه شده‌ام ولی من با سختگیری‌هایی که دارم انتظار داشتم گریم صورتم خیلی بیشتر از این به مرحوم مدرس شباهت داشته باشد. می‌خواهم کمی از سختی‌ها و تفاوت‌هایی که بین بازی در یک نقش عادی و یک نقش تاریخی و شناخته شده وجود دارد صحبت کنید! هم سخت هست و هم نیست. آدم‌ها به جزئیات کمتر توجه می‌کنند ولی ما به نوع کاری که داریم جزئیات را از زاویه‌ای که به کارمان بیشتر مربوط می‌شود مدنظر قرار می‌دهیم. خودتان را در نظر بگیرید، در هر کجا که باشید یک شکل معین از رفتار را نشان می‌دهید و شخصیت شما لایه‌های متفاوتی دارد. بازیگر تنها کاری که می‌کند این است که به لایه‌های متفاوت هر شخصیت بیشتر توجه می‌کند. خب وقتی در موقعیت بروز این جزئیات قرار می‌گیریم شبیه به آن موقعیت می‌شویم، حالا کمتر یا بیشتر. یعنی تفاوت عمده‌ای بین بازی در نقش مدرس با مثلا یک شخصیت عادی وجود ندارد؟ ببینید همه ما در زندگی روزمره نقش‌های متفاوتی را ایفا می‌کنیم، نقش‌هایی که ضمن یکپارچه بودن،‌تفکیک شدگی‌هایی هم دارند. ما در موقعیت‌های متفاوت شکل‌های متفاوتی از خودمان بروز می‌دهیم که گاهی اوقات مخاطب انتظار ندارد. این چیزی است که درون همه ما وجود دارد ولی عده‌اي نسبت به این بازی‌ آگاهی بیشتری دارند و عده‌اي ناآگاه‌ترند. وقتی جلوی دوربین قرار می‌گیری خیلی از جزئیات را می‌بینی که به طور معمول دیده نمی‌شود، یعنی لحظات نامکشوف‌تری برای ما معلوم می‌شود. بین بازی در این 2 نقش تفاوت زیادی وجود ندارد، یک بخش قضیه به استنباط‌هایی که در اذهان مردم وجود دارد برمی‌گردد که اگر به این پایبندی‌ها خیلی بها بدهیم یک جاهایی آزاردهنده می‌شوند. ما نباید فراموش کنیم که در نهایت در تبدیلی که دارد اتفاق می‌افتد همه چیز به طور کامل مشابه چیزهایی که وجود داشته رخ نمی‌دهد. مثلا یک تعداد می‌گویند خیلی شبیه بود و بعضی‌ها هم می‌گویند که شبیه نبوده، بازی در نقش یک آدم شناخته شده به همان اندازه یک آدم عادی مشکل است، هر دوی اینها به واقع جزئیات خاص خودش را دارد که ما نسبت به آن بیگانه هستیم. به نظر من ظاهر بازیگر برای باورپذیرتر شدن نقش خیلی موثر است ولی بخش عمده مطلب در ذهن مخاطب اتفاق می‌افتد. پلانی هست که از آن ناراضی باشید یا اینکه بیشتر از بقیه دوست داشته باشید؟ نداشتن رضایت برای من یک مورد عام است. اگر در پلان‌ها احساس کنم به هدفی که داشته‌ام نرسیدم حتی اگر کارگردان هم راضی باشد تقاضای تجدید برداشت می‌کنم و به طور کل هیچ لحظه نامطلوب یا مطلوبی در ذهن من باقی نمی‌ماند.
ارسال نظر
captcha