حجت‌الاسلام و المسلمين سيد سعيد لواساني
در شماره گذشته 2 ثمره تقوا را بيان كرديم و در اين شماره سومين ثمره تقوا را به گفت‌وگو مي‌نشينيم. تقوا به انسان توانایی حل مشکلات و خروج از مضایق و شداید را مي‌بخشد:
«وَ مَنْ يَتَّقِ اللهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً» [طلاق: 2] متقي به دليل اينكه متصل به عنايت ويژه الهي است، اولا خداوند براي او راههایی میگذارد که در هیچ تنگنایی گرفتار نیاید و ثانيا هرگاه تنگنایی در جلوی راه او پدید آمد، توان گذر از آن را به او عنایت میفرماید. امیرالمومنین در نهج‌البلاغه خطبه 181در تفسیر این آیه می‌فرمایند: «وَ اعْلَموا انَّهُ مَنْ يَتَّقِ اللهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً مِنَ الْفِتَنِ وَ نوراً مِنَ الظُّلَمِ» «بدانيد كه هركه تقواى الهى داشته باشد، خداوند براى او راه بيرون شدن از فتنه‌ها و نورى به جاى تاريكى قرار مىدهد». منشأ بيشتر گرفتاري‌هاى هركسى خود اوست كه در درون اوست: «اعْدى عَدُوِّكَ نَفْسُكَ الَّتى بَيْنَ جَنْبَيْكَ» در اينجا نقش تقوا روشن مي‌شود كه انسان را از فتنه‌ها دور نگه مىدارد و به فرض واقع‌شدن در فتنه‌ها او را نجات مي‌بخشد: «انَّ الَّذينَ اتَّقَوْا اذا مَسَّهُمْ طائِفٌ مِنَ الشَّيْطانِ تَذَكَّروا فَاذا هُمْ مُبْصِرونَ» [آل‌عمران: 102] «مردمان باتقوا اگر هم احيانا خيالى از شيطان بر آنها بگذرد و جان آنها را لمس كند و روح آنها را تاريك نمايد تذكر پيدا كرده و به ياد خدا مىافتند و بصيرت خود را باز مىيابند». [استاد شهيد علامه مطهري؛ مجموعه آثار؛ 23/723 ـ 724] آري تقوا نجات از هر مهلکه و بدبختی است: «نَجاه.. مِنْ كُلِّ هَلَكَه..» [نهج‌البلاغه؛ خطبه 230؛ ص 351] و «دَواءُ داءِ قُلوبِكُمْ وَ شِفاءُ مَرَضِ اجْسادِكُمْ وَ صَلاحُ فَسادِ صُدورِكُمْ وَ طَهورُ دَنَسِ انْفُسِكُمْ» [همان؛ خطبه 198؛ ص 312] ...
«تقوا دواى بيمارى دل‌هاى شما و شفاى مرض بدن‌هاى شما، درستى خرابى سينههاى شما و مايه پاك شدن نفوس شماست». آري تقوا داروي همه دردها و ابتلائات بشر است و به اين دليل يكي از اركان زندگی- فردي و اجتماعی- بشر است كه بدون آن اساس زندگى متزلزل است». [مجموعه آثار؛ 23/702] نمونه عینی آن بحث استحکام خانواده در درون جامعه و مساله طلاق است که الان می‌بینیم در چه وضعی است و چقدر با تقوا فاصله دارد. همين گونه است بقیه مفاسد اجتماعی و بلایای محیطی كه اگر تقوا باشد، راه خروج از همگی فراهم است. اگر تقوا نباشد، یقیناً هرج و مرج اخلاقی در جامعه رواج می‌یابد که با هیچ قانونی نمی‌شود جلوی آن را گرفت. قوم بنی‌اسرائیل نمونه عینی چنین جامعه‌ای است که از عنصر تقوا به‌دور شد و به‌رغم قوانین سختگیرانه راه به جایی نبرد، بلکه روز به روز بدتر و فاسدتر هم شد. اما اگر تقوا در انسان و جامعه نهادینه شد، نیروی اراده انسان و جامعه هدر و هرز نمی‌رود و در راه‌های لغو و بیهوده و حرام به کار گرفته نمی‌شود. الان چقدر از نیروی فکری و توان علمی و عملی بشریت در جهت خلاف انسانیت و بشریت و حرام و کارهای بیهوده صرف می‌شود؟ تقوا جلوی این هرز عظیم نیرو و اراده و کار را می‌گیرد.