گروه سیاسی: مذاکرات ایران و گروه 1+5 ساعت ۱۳ امروز ـ سه‌شنبه ـ به وقت قزاقستان در آلماتی برگزار می‌شود و احتمال دارد این دور از مذاکرات در روز چهارشنبه نیز ادامه یابد. همزمان با ورود سعید جلیلی دبیر شورایعالی امنیت ملی و هیات ایرانی شرکت‌کننده در مذاکرات ایران و 1+5 به آلماتی، رسانه‌های غربی روز گذشته از احتمالات و پیش‌بینی‌هایی خبر داده‌اند که نشان می‌دهد اعضای گروه 1+5 هنوز به جمع‌بندی روشنی درباره سناریوی مذاکراتی خود دست نیافته‌اند.
پیش از مذاکرات برخی منابع غربی اعلام کردند که گروه 1+5 تصمیم دارد در این دور از گفت‌وگوها بسته جدیدی به ایران ارائه کند که کاهش آمادگی فردو را در ازای لغو تحریم تجارت طلا و فلزات گرانبها به ایران پیشنهاد می‌کند.
بلافاصله پس از این خبر، برخی دیگر از منابع غربی اعلام کردند که در واقع پیشنهاد جدیدی در کار نیست و گروه 1+5 تصمیم دارد بستهای با تاکید بر برخی عناصر خاص پیشنهاد 2008 به ایران ارائه کند.
قبلا هم برخی رسانه‌های غربی گفته بودند که پیشنهاد آلماتی همان پیشنهاد بغداد با اندکی اصلاحات است.
این در حالی است که ایران در مسکو پیشنهادی به گروه 1+5 ارائه داد که خواهان لغو همه تحریم‌ها در ازای همکاری بيشتر با آژانس و بحث درباره غنی‌سازی 20 درصد می‌شد. پیشنهاد مسکو هنوز پاسخی رسمی از سوی گروه 1+5 دریافت نکرده است.
با این حال، یک روز مانده به مذاکرات و در حالی که تیم‌های ایران و گروه 1+5 وارد شهر آلماتی شده‌اند، علائم متناقضی از سوی غرب ارسال می‌شود.
روزنامه واشنگتن پست صبح روز گذشته از قول یک دیپلمات آمریکایی نوشته است این گروه صرفا توقع دارد که درباره برخی اصول در مذاکرات آلماتی توافق شود. این اظهارات با سخنان قبلی منابع غربی که گفته بودند یک پیشنهاد دارای جزئیات و مهم به ایران داده خواهد شد، منافات دارد.
در همین حال سخنگوی وزارت خارجه آمریکا گفته است که این کشور قصد دارد در آلماتی نیز پیشنهاد خود درباره مذاکره مستقیم با ایران را تکرار کند. برخی کارشناسان اصرار آمریکا به این کار را در حالی که رهبر معظم انقلاب اسلامی در سخنرانی روز شنبه 28 بهمن خود تکلیف مساله مذاکره دوجانبه با آمریکا را کاملا روشن کرده‌اند، علامتی از تلاش آمریکا برای به راه انداختن بازی‌های رسانهای و ایجاد حاشیه در مذاکرات می‌دانند که خود به نوعی حاکی از عدم جدیت این کشور در مذاکرات است.
ایران و 1+5 در حالی برای دور جدید مذاکرات در هوای سرد و برفی آلماتی پس از 8 ماه تاخیر آماده می‌شوند که مواضع‌شان در این مدت با توجه به استمرار رویکرد‌های اتخاذ شده از سوی 2 طرف فاصله بیشتری از هم گرفته است. ایران اعلام کرده بهتر است پیشنهاد‌های طرف مقابل «معتبر» باشد و دچار اشتباهات محاسباتی قبلی نشوند.
ایران در مذاکرات استانبول- 2 با رویکرد مثبت و همکاری‌جویانه وارد شد و در آن مذاکرات مطرح کرد حالا که موضوع هسته‌ای پیچیده است 2 طرف پروسه‌ای را برای حل آن تعریف کنند که در آن شروع و پایان مذاکرات مشخص باشد.
اما 1+5 ورود به چنین پروسه‌ای را ناممکن و دشوار دانست و بیان کرد که برایش مشکل است یک‌دفعه و یکجا این پروسه را به انجام برساند چرا که تصمیم‌گیری 6 کشور و رسیدن به یک اتفاق نظر دشوار است، از این رو ایران پیشنهاد همکاری «گام به گام» و «متوازن» را مطرح کرد تا به این شکل کار از یک طرف برای 1+5 آسان شود و از طرف دیگر ایران مطمئن شود که 1+5 در مقابل یک گام برای رفع نگرانی‌ها، یک گام در برداشتن تحریم‌ها برخواهد داشت و اینگونه نیست که ایران 10 گام بردارد و طرف مقابل یک گام!
مذاکرات استانبول از آن جهت که 1+5 در بیانیه پایانی مذاکرات حق برخورداری ایران از تکنولوژی هسته‌ای و غنی‌سازی را به رسمیت شناخت مایه خرسندی و امیدواری طرف ایرانی بود. اما 1+5 خیلی زود از حرف خود در بغداد عقب نشست و بار دیگر به تکرار خواسته‌های غیرقانونی از ایران پرداخت.
1+5 در مذاکرات بغداد نه‌تنها به پیشنهاد ایران برای همکاری متقابل و گام به گام پاسخ نداد بلکه از گامی که در استانبول- 2 برای بهبود فضای گفت‌وگوی متقابل برداشته بود یعنی «پذیرش حق غنی‌سازی برای ایران» عقب نشست. این رویکرد موجب شد تا ایران نیز در بغداد سختگیرانه‌تر به آینده مذاکرات هسته‌ای نگاه کند. از همین‌جا بود که بحث بر سر تعیین زمان و مکان مذاکرات به موضوعی حاشیه‌ای اما مهم و تعیین‌کننده تبدیل شد.
در حالی که به نظر می‌آمد بعد از مذاکرات استانبول، یخ مذاکرات هسته‌ای پس از یک سال تاخیر و سخت شدن شرایط در حال آب شدن است، آسمان غبارآلود بغداد مانع از استمرار آن شد.
مذاکرات مسکو جز تکرار جدی و مستند مواضعی که در بغداد اتخاذ شده بود، نبود و باز هم 1+5 پاسخی مستدل به پیشنهاد‌های ایران نداد. بی‌تردید انتخابات ریاست جمهوری 2012 آمریکا در بی‌تصمیمی 1+5 در مسکو در برابر ایران سایه افکنده بود و همین کافی بود تا مذاکرات برای یک مدت طولانی 8 ماهه به تاخیر بیفتد. به گزارش ایسنا، رایزنی‌ها میان ایران و نماینده 1+5 برای رسیدن به چارچوبی مشخص و از سرگیری دور دیگری از مذاکرات در ماه‌های گذشته استمرار داشت. دور جدید مذاکرات در قزاقستان در 8 اسفند با وجود حرف و حدیث‌های بسیار درباره زمان و مکان برگزاری مذاکرات بالاخره میان 2 طرف نهایی شد اما دستور کار مذاکرات همچنان در هاله‌ای از ابهام است.
در این رابطه مصطفی دولتیار، عضو تیم مذاکره‌کننده ایران با 1+5 به ایسنا گفت: «باید رفت و دید آیا 1+5 حاضر به برداشتن گام جدی و جدیدی هست یا هنوز بر سر مواضع کهنه و فرسوده خود است؛ اگر بر مواضع قبلی باشند، طبیعی است کار پیش نمی‌رود اما اگر منعطف باشند و بر اساس شرایط پیشنهاد سازنده و مثبت داشته باشند، ایران هم مثبت خواهد بود.» وی با بیان اینکه به عنوان یک ناظر نه صرفا یک عضو تیم مذاکره كننده هنوز نمی‌بینم که آنها بخواهند یک گام تعریف شده و مثبت برای رسیدن به توافق بردارند، ابراز امیدواری کرد که شاهد برداشتن چنین گامی از سوی 1+5 در آلماتی باشیم.
او درباره آنچه در رسانه‌های غربی پیشنهاد جدید 1+5 خوانده می‌شود، تاکید کرد: «اگر (1+5) بخواهند کار جلو رود، باید یک پیشنهاد قابل توجه، محتوایی و جدی ارائه کنند و بر مواضع گذشته اصرار نکنند که قطعا کمک‌کننده نیست.»
وی پیش از این نیز به ایسنا گفته بود: به طور رسمی پیشنهادی از سوی 1+5 دریافت نکرده‌ایم با این حال ما در آلماتی شنونده‌ایم.
رسانه‌های غربی در یکی، دو ماه گذشته از ارائه پیشنهاد به‌روز شده 1+5 برای ایران خبر داده‌اند در حالی که بسیاری از کارشناسان و دیپلمات‌های غربی چنین پیشنهادی را برای رسیدن به توافق با ایران بسیار ناکافی دانستند. دولتیار درباره رویکرد ایران در آلماتی نیز اظهار کرد:« ما در مذاکرات جدی هستیم و مدعای این حرف پذیرش حرکت «گام به گام» از سوی ایران در مقابل نقض‌ها و مشکلات1+5 در تصمیم‌گیری است». این عضو تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای ایران ادامه داد: «هیچ کس و هیچ دولتی در ایران به خود اجازه نمی‌دهد از حقوق حقه و طبیعی و مشروع ملت ایران چشم‌پوشی کند».
وی 1+5 را از دنبال کردن بازی سیاسی و رسانهای در بحث هسته‌ای برحذر داشت و گفت: بازی رسانهای یا سیاسی حد و مرزی دارد. اگر از حد و مرزش بگذرد دچار فرسایش می‌شود و این به نفع آنها نخواهد بود.
این دیپلمات ایرانی خاطرنشان کرد که ایران برنامه هسته‌ای‌اش را تحت نظارت و بازرسی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی پیش می‌برد و خللی در آن به وجود نیامده است. اگر آنها به دنبال کش دادن مذاکرات و حل موضوع هسته‌ای هستند تا تحریم‌ها به ایران فشار آورد در اشتباهند؛ تحریم‌ها کارساز نیست و این سیاست، سیاست برنده‌ای نیست.
بنا براین گزارش، مذاکرات جدید ایران و 1+5 در آلماتی روی دیگری هم دارد و آن فرافکنی آمریکا در یکی، دو ماه گذشته بر سر مذاکره مستقیم با ایران بوده است. آمریکا با پیش کشیدن موضوع مذاکره مستقیم با ایران بر سر موضوع هسته‌ای و نیز دوجانبه جنجال رسانهای به راه انداخت.
اما رهبر انقلاب ایران در سخنانی قاطع و صریح به این جوسازی‌ها که در عمل مذاکرات هسته‌ای را تحت‌الشعاع قرار داده بود پایان داد.
آیت‌الله خامنه‌ای پیشنهاد آمریکا برای مذاکره را «از حرف‌های فریبکارانه دانستند و گفتند که این نشان می‌دهد آنها به دنبال مذاکره حقیقی و عادلانه نیستند بلکه تسلیم شدن ملت ایران را دنبال می‌کنند.»
رهبر انقلاب غرض اصلی دولتمردان آمریکا از طرح پیشنهاد مذاکره را تبلیغ و هیاهو درباره تسلیم شدن ملت و نظام ایران خواندند و افزودند: آنها می‌خواهند به ملت‌های مسلمان و سربرافراشته منطقه، نشان دهند که جمهوری اسلامی ایران هم با همه سرسختی و ایستادگی، عاقبت پای میز مذاکره و مصالحه آمد، بنابراین شما نیز چاره‌ای جز تسلیم ندارید.
سعید جلیلی، مذاکره‌کننده ارشد ایران با 1+5 روز شنبه با اشاره به مذاکرات آلماتی اظهار کرد که امیدواریم اگر (1+5) به گفتوگو بازمی‌گردند بتوانند با یک راهبرد جدید که اشتباه‌های گذشته را نداشته باشد وارد شوند. مسیری که آنها تا کنون طی کرده‌اند هزینه‌های متعدد زیادی برای آنها در بر داشته است.
جلیلی ابراز امیدواری کرد که 1+5 دچار اشتباه محاسباتی که قبلا شده، نشود و وارد مسیر جدیدی شود که آن مسیر بتواند اعتماد ملت ایران را جلب کند. وی ادامه داد: ایران نه حقوق کمتر می‌خواهد و نه تکالیف بیشتر. ایران در چارچوب معاهده ان‌پی‌تی به عنوان یک عضو فعال و متعهد تمام تکالیف پادمانی خود را انجام می‌دهد. همچنان که از تمام تکالیف خود باید برخوردار باشد.
سفیر اسبق انگلیس در تهران جایگزین «آدامز» در مذاکرات آلماتی
«سایمون گس» سفیر اسبق انگلیس در تهران ریاست هیات انگلیسی در مذاکرات ایران و 1+5 در آلماتی را عهده‌دار است.
براساس اخبار رسیده روسای هیات‌های 1+5 به جز انگلیس همان افراد سابق هستند و تنها «جفری آدامز» سفیر اسبق انگلستان در ایران جای خود را به «سایمون گس» خلف خود داده است.
دبیر شورایعالی امنیت ملی شنبه پنجم اسفند ماه و در آستانه مذاکرات آلماتی طی سخنانی در سازمان انرژی اتمی گفت که اگر کشورهای1+5 می‌خواهند وارد گفت‌وگوی سازنده شوند، باید با راهبرد جدید و پیشنهاد معتبر وارد شوند.
تاکنون 3 دور مذاکره بین ایران و گروه 1+5 در ژنو و 2 دور در استانبول، یک دور در بغداد و یک دور در مسکو برگزار شده است.
تیر ماه 1387، مهر ماه 1388، آذر ماه 1389 به ترتیب مذاکرات ژنو یک، 2 و 3 برگزار شد و استانبول بهمن 1389 و همچنین 26 فروردین ماه 1391 میزبان دور بعدی گفت‌وگوها بود. این مذاکرات سوم و چهارم خرداد در بغداد و 29 و 30 خرداد ماه سال جاری در مسکو برگزار شد.
حق ایران است که برنامه هسته‌ای داشته باشد
در حالی که آمریکا از تمام امکانات لازم برای تحت فشار قرار دادن ملت ایران حتی در زمینه تحریم دارو برای بیماران خاص و تحریم واردات هواپیماهای مسافری استفاده کرده، سخنگوی فارسی‌زبان وزارت خارجه آمریکا در تازه‌ترین اظهارات خود گفته: این حق ایرانی‌هاست که برنامه هسته‌ای خود را داشته باشند.
به گزارش رجا، «الن ایر» سخنگوی فارسی‌زبان وزارت خارجه آمریکا در گفتوگو با بخش فارسی بی‌بی‌سی اظهار داشت: کشورم «بستهای پیشنهادی برای ایران» در قزاقستان دارد و البته من حاضر نیستم جزئیات بسته پیشنهادی‌مان را توضیح بدهم.
«ایر» که در سیستم اداری خود، موظف به ارائه چهره‌ای مهربان از خود در برابر ایرانیان است و با هدف افزایش دیپلماسی عمومی علیه جمهوری اسلامی نیز انتخاب شده، هر زمان‌که با بی‌بی‌سی فارسی مصاحبه می‌کند، بدین معنی است که قرار است ترفندی برای فریب افکار عمومی ایرانی دنبال‌کننده شبکه‌های ماهواره‌ای زده شود. وی در همین راستا، در اظهارات مودبانه‌ای خاطرنشان کرد: [نماینده] ایران که به قزاقستان تشریف بیاورند با احترام متقابل و حسن نیت به دنبال آن هستیم که ببینیم می‌توانیم راه‌حلی پیدا کنیم. رهبر ایران و رئیس‌جمهور ایران فرمودند داشتن بمب اتمی قابل قبول نیست و این [نشان می‌دهد] جای مذاکره هست.
قابل توجه است که الفاظ «تشریف بیاورند»، «احترام متقابل»، «حسن‌نیت» و «فرمودند» از زبان وزیر خارجه کشوری در حال صادر شدن است که با تمام امکانات و توان خود فشار رواني و اقتصادی بر مردم ایران وارد آورده و حتی از تحریم داروهای بیماران خاص و تحریم فروش هواپیمای مسافری به ایران نیز دریغ نکرده است. سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در پاسخ به اینکه آمریکا در ازای آمادگی ایران حاضر است چه چیزی ارائه کند؟ اظهار داشت: ما آماده مذاکره با ایران هستیم. ما باید در قزاقستان با ایران مذاکره کنیم. ایران با انجام و اجرای تعهدات بین‌المللی‌اش باید بتواند تحریم‌ها را لغو کند.
وی افزود: اصل مطلب این است اگر ایران تعهدش را درباره برنامه صرفا صلح‌آمیز انجام دهد تحریم‌ها لغو خواهد شد. ایران می‌تواند یک برنامه‌ای هسته‌ای داشته باشد ولی باید تعهدات و الزاماتی را که قبلا برعهده گرفته بود، اجرا کند.
پکن: تنها راه مشروع حل موضوع هسته‌ای ایران گفتوگو و مذاکره است
وزارت خارجه چین ضمن معرفی «ما ژائوشو» به عنوان رئیس هیات مذاکره‌کننده چینی در آلماتی تاکید کرد تنها راه مشروع حل و فصل موضوع هسته‌ای ایران مذاکره و پیشبرد همکاری است. به گزارش فارس به نقل از شینهوا، سخنگوی وزارت خارجه چین از همه طرف‌های شرکت‌کننده در مذاکرات ایران و گروه 1+5 در آلماتی قزاقستان خواست تلاش‌های دیپلماتیک خود را در مذاکرات آتی افزایش دهند. «هونگ لی» تاکید کرد چین بسیار خرسند است که شاهد مذاکرات جدید میان گروه 1+5 و ایران است. وی گفت: مذاکرات آتی که 26 فوریه در آلماتی قزاقستان برگزار می‌شود توجه جامعه جهانی را به خود جذب کرده است چرا كه این پرونده در مرحله حساسی قرار دارد. سخنگوی وزارت خارجه با اشاره به اینکه «ما ژائوشو» معاون وزیر خارجه چین ریاست هیات چینی در این مذاکرات را برعهده دارد تاکید کرد پکن همواره معتقد است گفتوگو و مذاکره تنها راه مشروع حل موضوع هسته‌ای ایران است. وی گفت: مساله هسته‌ای ایران بسیار حساس و پیچیده است. ما نه‌تنها باید اعتماد خود را به یکدیگر افزایش دهیم بلکه باید رویکرد عملی نیز در پیش بگیریم. ما امیدواریم که طرفین گفتوگو در این دور از مذاکرات انعطاف‌پذیری لازم را نشان دهند تا شاهد پیشبرد مذاکرات باشیم. بنابر گفته هونگ لی، پکن تمام تلاش خود را می‌کند تا نقش سازنده و موثری در این مذاکرات داشته باشد و با همه طرفین برای حصول راه‌حل مسالمت‌آمیز و بهبود شرایط همکاری می‌کند.