گروه بين‌الملل: در آستانه فصل بهار، به شمار حملات تروریستی انتحاری در افغانستان افزوده شده است. هر ساله و با گرم شدن نسبی هوا در کشور، طالبان و مخالفان دولت به حجم حملات و عملیات‌های انتحاری و چریکی‌شان می‌افزایند. اما افزایش عملیات‌های انتحاری در سال‌جاری، غیر از گرم شدن هوا در چند روز اخیر، علل و دلایل دیگری نیز می‌تواند داشته باشد؛ چرا که در طول سال و حتی در سردترین روزهای زمستانی و یخبندان پایتخت و سایر ولایات این کشور شاهد خونین‌ترين و پرتلفات‌ترین عملیات‌های انتحاری مخالفان دولت بوده است. بسیاری از آگاهان در افغانستان بر این نظرند که ازدیاد عملیات‌های انتحاری در طول این یک سال ویژه علت خاصی دارد. از دیدگاه این صاحبنظران، وفور و کثرت حمله‌های انتحاری در سال‌جاری، رابطه مستقیم با امضای پیمان راهبردی با آمریکا بویژه موضوع مصونیت قضایی نیروهای نظامی ایالات متحده در افغانستان دارد. از نظر این دسته از کارشناسان، دولت و استخبارات کشور پاکستان، بدون هماهنگی با ایالات متحده آمریکا و سایر اعضای پیمان ناتو بویژه بریتانیا، نمی‌تواند دست به اقدامی بزند؛ به همین دلیل بریتانیا و آمریکا در یک اقدام هماهنگ با دولت پاکستان، به مخالفان دولت افغانستان ماموریت داده‌اند تا با ازدیاد حملات و عملیات‌های انتحاری و انفجاری، دولت و ملت افغانستان را زیر فشار قرار دهند تا آنجا که دولت و مردم این کشور را وادار به پذیرش کاپیتالاسیون یا مصونیت قضایی نیروهای باقی مانده آمریکایی در بعد از سال ۲۰۱۴ در افغانستان کنند. در برابر این دیدگاه، نظریه دیگری نیز وجود دارد که قائل به تمایز و تفاوت میان طیف‌های مختلف طالبان درگیر در عرصه جنگ در افغانستان است. بنابر این تئوری، طالبان فقط یک گروه و دسته وابسته به پاکستان و استخبارات آن کشور نیست بلکه متناسب با حضور قدرت‌های دارای منافع در افغانستان، طالب‌های مختلف در این کشور وجود دارد! بنابر این دیدگاه، هر قدرت و دولتی در افغانستان برای خودش طالب دارد؛ پاکستان تعدادی از طالبان و مخالفان دولت افغانستان را در اختیار داشته و به وسیله آنان به اهداف خود در افغانستان می‌اندیشد؛ بریتانیا نیز جهت رسیدن به اهداف نامشروع و توسعه‌طلبانه خویش، به تربیت و تجهیز برخی از طالبان همت گماشته است. آمریکا نیز برای خودش تعدادی از مخالفان دولت افغانستان را در اختیار دارد و از این منظر، حتی دولت افغانستان نیز توانسته است تعدادی از جنگجویان طالبان را با خود همراه کند و همینطور سایر دولت‌ها و کشورهای درگیر در بحران افغانستان. اگر فرض بر درستی این دیدگاه گذاشته شود، وفور و ازدیاد حملات انتحاری نمی‌تواند توجیه معقول و منطقی‌ای داشته باشد؛ چرا که در آن صورت، امکان تبانی همه قدرت‌ها و دولت‌های دارای طالب مبنی بر ازدیاد جنگ و ناامنی در افغانستان می‌رود؛ حال آنکه می‌دانیم قدرت‌های رقیب موجود در افغانستان، همگی یک هدف را دنبال نمی‌کنند و چه بسا در جهت خلاف منافع یکدیگر، از مهره‌ها و عوامل انسانی‌شان استفاده کنند. آنچه واضح و محرز است قدرت‌های هژمونیک منطقه چون روسیه، چین، ایران و حتی دولت‌های منطقه‌ای مثل هند و حتی پاکستان که در ظاهر نرد دوستی و همکاری با آمریکا و غرب را می‌بازند ابدا راضی نمی‌شوند آمریکا و غرب در دهلیز مشترک آنان اتراق کنند و از آنجا که ازدیاد عملیات‌های انتحاری در شرایط کنونی به سود آمریکا و امضای پیمان راهبردی و پذیرش طرح مصونیت قضایی سربازان آن کشور تمام می‌شود، معقول نیست کشورهای یاد شده و رقیب آمریکا و غرب، به آن راضی باشند. پس دیدگاه نخست که در آغاز بحث به آن اشاره شد به حقیقت نزدیک‌تر است. حتی اگر بپذیریم که هر دولت و کشوری برای خودش، گروهی از طالبان و مخالفان دولت افغانستان را در اختیار گرفته، باید این واقعیت را نیز پذیرا باشیم که دولت و استخبارات کشور همسایه جنوبی یا همان ISI معروف، نیروهای مناسب‌تری از طالبان را در اختیار خویش دارند.
البته اینجا اگر فرض بر این باشد که پاکستان از حضور بلندمدت نیروهای خارجی و آمریکایی در افغانستان ناخشنود باشد، دیگر توجیه درست و منطقی‌ای برای تبانی این کشور با آمریکا و غرب نمی‌توان دست و پا کرد؛ مگر آنکه بازگردیم به همان تحلیل رایجی که اخیرا از سوی برخی کارشناسان مطرح می‌شود و آن هماهنگی و تبانی آمریکا و غرب با دولت پاکستان مبنی بر سپردن زمام امور و مقدرات افغانستان به دولت و استخبارات آن کشور، بعد از سال ۲۰۱۴ میلادی است. بدیهی است که نظام پس از سال ۲۰۱۴ در افغانستان، طالبانی صرف نبوده و رگه‌هایی از دموکراسی و آزادی بیان و رنگ و بویی از نظام کنونی در کشور و همچنین تعدادی از دولتمردان و اعضای کابینه فعلی را با خود خواهد داشت و نظامی خواهد بود همراه با چالش بینش طالبانی و نگرش سکولاریستی غرب‌زده‌های بومی. به نظر می‌رسد سیر تحولات این کشور، بیشتر به سمت و سویی در حرکت است که بیش و پیش از آنکه به سود ملت و منافع ملي افغانستان تمام شود، ضامن مصلحت و منفعت دولت‌های درگیر در قضیه است؛ بویژه بریتانیا (از طریق پاکستان) و ایالات متحده آمریکا که یکی با تسلط دیگربار بر افغانستان، رویاهای شیرینش به تعبیر نشسته و دیگری با ایجاد پایگاه دایمی نظامی و گرفتن مصونیت قضایی، به آرزوی دیرین و همیشگی‌اش، یعنی نظارت و کنترل بر خاورميانه و آسیای میانه، دست خواهد یازید.
حیرت پنتاگون از تصمیم کرزی
مقامات آمریکایی می‌گویند تصمیم حامد کرزی، رئیس‌جمهور افغانستان مبنی بر اخراج نیروهای ویژه آمریکایی از ولایت وردک، پنتاگون را حیرت‌زده کرده است. یکی از مقامات آمریکایی روز دوشنبه با اعلام این خبر افزود: به هیچ‌وجه انتظار نمی‌رفت رئیس‌جمهور افغانستان چنین تصمیمی اتخاذ کند. کرزی روز یکشنبه دستور داد نیروهای ویژه آمریکایی تا 2 هفته دیگر از ولایت وردک که مخفیگاه طالبان محسوب می‌شود، خارج شوند. نیروهای ویژه آمریکایی مستقر در این ولایت درباره ایجاد گروه‌های مسلح غیرقانونی و مجرم که به ارتکاب قتل و شکنجه اقدام کرده‌اند، در مظان اتهام قرار دارند. رئیس‌جمهور کرزی بارها از کشته شدن افراد محلي به دست نیروهای تحت امر آمریکا انتقاد کرده است. جورج لیتل، سخنگوی پنتاگون در واکنش به تصمیم اخیر رئیس‌جمهور افغانستان در گفت‌وگو با خبرنگاران تصریح کرد: مذاکراتی روز دوشنبه میان ائتلاف نیروهای بین‌المللی تحت فرماندهی ناتو و مقامات افغان در کابل برگزار شد تا مشکل به وجود آمده هرچه سریع‌تر حل شود. سخنگوی پنتاگون همچنین اعلام کرد: کمیسیون مشترکی نیز برای این منظور ایجاد شده است.