گروه سیاسی : با گذشت 3 روز از پایان مذاکرات آلماتی جزئیات بیشتری از این مذاکرات منتشر شده است. علی باقری از اعضای تیم مذاکره‌کننده ایران در اظهاراتی گفت که ابتکارات ایران در بازآرایی پاسخ‌های 1+5 در قالب پیشنهادات مسکو تعجب طرف غربی را به همراه داشته است. معاون دبیر شورایعالی امنیت ملی در گفت‌وگوی ویژه خبری سیما با یادآوری مذاکرات انجام شده طی سال جاری میان ایران و گروه 1+5، گفت: در تمام این مذاکرات جمهوری اسلامی ایران مبتنی بر 3 اصل «منطق»، «ابتکار» و «اقتدار» گام برداشته و به نحوی عمل کرده که 1+5 منطق ایران در موضوع هستهای را بپذیرد. وی افزود: جمهوری اسلامی ایران در مذاکرات مسکو، بسته‌ای پیشنهادی در 5 محور به اعضای 1+5 ارائه کرد که برای بررسی این بسته پیشنهادی و رفع ابهام طرف مقابل، نشستی 16 ساعته با حضور کارشناسان 2 طرف در استانبول برگزار شد. باقری ادامه داد: بعد از این نشست، جلیلی و کاترین اشتون نیز نشستی را در استانبول برگزارکردند. هدف از این نشست این بود که طرف مقابل با توجیه شدن و رفع ابهام، بتواند گزینه‌ها و پاسخ‌های واقع‌بینانه‌ای را به پیشنهادهای ایران بدهد. عضو تیم مذاکره‌کننده ایران خاطرنشان کرد: بعد از مذاکرات مسکو، بیش از 8 ماه زمان برد تا گروه 1+5 بتواند پاسخی به پیشنهادهای ایران ارائه کند. یکی از دلایل این تاخیر از سوی طرف مقابل، بررسی ابعاد پیشنهادهای ایران بود؛ هرچند برخی عملکردها و اظهارنظرهای آنها ما را به سمت دیگری رهنمون می‌کند. وی با اشاره به سخنان چند ماه گذشته «جو بایدن» معاون رئیس جمهوری آمریکا در جمع یهودیان، گفت: این مقام آمریکایی در جمع یهودیان اعلام کرد که در آینده نزدیک تحریم‌های فلج‌کننده علیه ایران اعمال خواهد شد به نحوی که تا چند ماه ضربات ویران‌کننده اقتصادی بر این کشور وارد خواهد شد که در نتیجه آن، ایران از دستیابی به توانمندی هستهای محروم می‌شود. باقری ادامه داد: وقتی بعد از سخنان صریح این مقام آمریکایی، تحریم‌های شدید مالی و بانکی علیه کشورمان از سوی اروپا و آمریکا اعمال شد، آنها انتظار داشتند با پاسخ ندادن به پیشنهاد 5 محوری ایران در مسکو، با اعمال فشار و تحریم‌های شدیدتر، ایران در خواستههای بحق خود انعطاف به خرج داده و به تقاضای نامشروع آنها تن بدهد. معاون دبیر شورایعالی امنیت ملی افزود: اما با درایت رهبر معظم انقلاب و ملت ایران، نه‌تنها خواستههای آنها محقق نشد بلکه کشورمان در بخش عملی از جمله در زمینه هستهای به پیشرفت‌های مختلفی هم دست یافت. وی پیشرفت‌های علمی کشور بویژه در بخش هستهای و فضایی، برگزاری جنبش عدم تعهد در کشور و ریاست بر این سازمان بزرگ و حضور پرشور مردم در عرصه‌های اقتصادی بویژه در راهپیمایی 22 بهمن را از جمله عوامل مهمی برشمرد که اثرات زیادی در کسب نتیجه در مذاکرات آلماتی داشته است. وی خاطرنشان کرد: این مسائل سبب شد طرف مقابل در مذاکرات آلماتی، پاسخ‌هایی به پیشنهادات ارائه شده ایران در مسکو بدهد که به دیدگاه‌های کشورمان نزدیک باشد.
سیاست 1+5 راهبرد «فشار در کنار گفت‌وگو»
باقری با تشریح اقدامات غربی‌ها نسبت به خواستههای بحق جمهوری اسلامی ایران گفت: سیاست آنها استفاده از راهبری دومسیره یعنی «فشار و گفت‌وگو» در کنار هم است اما آنها به این موضوع پی بردند که در مسیر بن‌بست قدم برمی‌دارند و راه تعامل با ایران، همکاری منطقی است. به گفته وی، پیش از پاسخ‌های گروه 1+5 به پیشنهادهای ایران در آلماتی، آنها در مذاکرات گذشته به صورت کلی، پیشنهادهایی را ارائه می‌دادند و رفع تحریم‌ها و خواستههای بحق ایران را در چارچوب اجرای قطعنامه‌های سازمان ملل علیه کشورمان می‌دانستند. معاون دبیر شورایعالی امنیت ملی افزود: پیشنهادهای ایران در مسکو سبب شد آنها در مذاکرات آلماتی از پاسخ‌های کلی صرفنظر کرده و وارد «مصادیق» شوند. در واقع برخلاف مذاکرات بغداد، پاسخ‌های آنها درباره پیشنهادهای ایران تا حد زیادی مغایر با حقوق کشورمان در زمینه هستهای نبود. وی با بیان اینکه پاسخ‌های گروه 1+5 به پیشنهادهای ایران در مذاکرات آلماتی تامین‌کننده نظرات کشورمان نخواهد بود، خاطرنشان کرد: برای بررسی ابعاد پاسخ‌های 1+5 و چگونگی رسیدن به توافق مقرر شد نشست کارشناسی 2 طرف در 28 اسفند ماه در استانبول برگزار شود.
شروط ایران برای رسیدن به توافق با گروه 1+5
باقری ادامه داد: به اعضای گروه 1+5 گفتیم برای رسیدن به توافق باید 3 عنصر در مذاکرات تدوین شود. وی افزود: در ابتدا باید 2 طرف یک اصول را در مذاکرات خود بپذیرند. در واقع ضمن داشتن
حسن نیت، اقداماتی که ناقض حقوق یکدیگر باشد را انجام ندهند. معاون دبیر شورایعالی امنیت ملی، عنصر مهم دیگر را «ترسیم افق آینده و حرکت 2 طرف براساس آن» عنوان کرد و گفت: جمهوری اسلامی ایران چیزی بیشتر از حقوق هستهای خود نمی‌خواهد و هیچ شرطی را در این زمینه نمی‌پذیرد. وی یادآور شد: اساس نگاه ایران، مخالفت با سلاح‌های هستهای است که بارها به طور رسمی آن را اعلام و تاکید کرده که طرف مقابل باید به طور رسمی حق غنی‌سازی ایران را بپذیرد. باقری، عنصر سوم را «گام برداشتن هم‌وزن و هم‌جنس 2 طرف در مذاکرات» بیان و تاکید کرد: ایران و گروه 1+5 باید براساس اقدام متقابل و گام به گام حرکت کنند. از این رو اگر این روند رعایت شود، می‌توانیم وارد بحث کارشناسی پاسخ‌های آنها به پیشنهادات ایران در مسکو شویم.
ابتکاری که تعجب گروه 1+5 را برانگیخت
این مقام شورایعالی امنیت ملی درباره مذاکرات آلماتی نیز اظهار داشت: وقتی طرف مقابل در روز نخست مذاکرات آلماتی اقدام به ارائه پاسخ‌هایی به پیشنهادهای مطرح شده کشورمان (در مذاکرات مسکو) کرد، در روز دوم گفت‌وگوها ابتکار طرف ایرانی سبب تعجب آنها شد. وی افزود: طرف ایرانی در روز دوم مذاکرات، توانست پاسخ‌های ارائه شده از سوی گروه 1+5 را در قالب پیشنهادهای مسکو بازآرایی کند. باقری ادامه داد: منظور از این بازآرایی آن است که نمایندگان ایران در مذاکرات اینگونه طرف مقابل را توجیه کردند که «پاسخ گروه 1+5 چگونه می‌تواند در پازل پیشنهادهای ایران قرار گیرد.» عضو تیم مذاکره‌کننده ایران خاطرنشان کرد: این مساله سبب شد تا دستور نشست کارشناسی به منظور رفع ابهام‌ها در اسفند ماه در استانبول مشخص شود. وی با یادآوری اینکه گروه مذاکره‌کننده ایران پیش از دولت نهم در اثر نداشتن اصل «منطق از طریق ابتکار و مبتنی بر اقتدار» در برابر خواستههای غرب و آژانس تن به وادادگی داد، افزود: این مساله سبب شد در آن دوران از سوی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی 6 قطعنامه علیه کشورمان صادر شود. معاون دبیر شورایعالی امنیت ملی خاطرنشان کرد: اما با تحولی که در دولت نهم و دهم در روند تعامل با طرف غربی رخ داد، جمهوری اسلامی ایران در مذاکرات خود 3 اصل «منطق، ابتکار و اقتدار» را سرلوحه قرار داد و تاکید کرد که چیزی بیش از حقوق خود در چارچوب آژانس و معاهده ان‌پی‌تی نمی‌خواهد. وی ادامه داد: پیش از دولت نهم در مذاکرات ایران و طرف غربی هیچوقت طرح پیشنهادی از سوی کشورمان مطرح نشد و همیشه ابتکار عمل با غرب بود اما از مذاکرات مسکو به این سو، طرف ایرانی ابتکار عمل را در دست گرفت و پیشنهادهای خود را به آنها ارائه کرد تا آنها پاسخگو باشند.
هشدار باقری به 1+5
معاون دبیر شورایعالی امنیت ملی در ادامه درباره نگرانی رژیم صهیونیستی و گروه‌های تندرو غربی درباره تعامل گروه 1+5 با ایران در مذاکرات آلماتی نیز گفت: رژیم صهیونیستی همیشه نشان داده که عامل بحران در منطقه و ناقض حقوق و اصول بین‌المللی است. وی افزود: براین اساس این رژیم تلاش خواهد کرد توافق ایران و گروه 1+5 را دچار اختلال کند اما طرف غربی باید هوشمند باشد که در بازی‌های این رژیم قرار نگرفته و با هزینه خود، منافع نامشروع رژیم صهیونیستی را فراهم نکند.
غرب چرا در آلماتی در گرفتن امتیاز از ایران ناامید شد؟
در همین حال روزنامه نیویورک تایمز در گزارشی به بیان دلایل ناامیدی غرب از گرفتن امتیاز از تیم مذاکره‌کننده ایرانی پرداخت. این نشریه در بیان دلایل ناامیدی غرب از مذاکرات مطلوب می‌نویسد: با توجه به پیش‌رو بودن انتخابات ریاست‌جمهوری ایران در ماه ژوئن آینده، دیپلمات‌های غربی امیدی به این مذاکرات ندارند و می‌گویند بعید است سعید جلیلی، مذاکره‌کننده ارشد ایران، امتیازی که نشان از ضعف کشور داشته باشد، بدهد! قاطعیت انقلابی دبیر شورایعالی امنیت ملی ایران و تاکید وی بر مبنا قرار گرفتن فتوای مقام معظم رهبری در حرمت تولید سلاح هستهای برای پذیرفتن تضمین از سمت ایران در روز اول مذاکرات به‌گونه‌‌ای تیم 1+5 را دچار عقب‌نشینی کرد که در ادامه گزارش نیویورک تایمز آمده است: آقای جلیلی نماینده شخص رهبر ایران است و صدای اصلی مساله هستهای محسوب می‌شود و این در حالی است که آیت‌الله خامنه‌ای اخیرا هرگونه امکان مذاکره دوجانبه بین ایران و آمریکا را به دلیل بی‌اعتمادی به این کشور منتفی دانسته است. نیویورک تایمز در ادامه به این نکته اشاره می‌کند که انتخاب قزاقستان به عنوان محل مذاکرات در حالی‌که پیش از این به صورت داوطلبانه فعالیت‌های هستهای خود را متوقف کرده در ابتدا بسیار دیپلمات‌هاي غربی را خوشحال کرد ولی در همان روز اول دیپلمات‌ها از مذاکرات ناامید شدند! در همین حال در حالی‌که به اذعان منابع غربی طراحی‌های زیادی از طرف غرب برای بازگشت و به قدرت رسیدن افرادی که نزدیک به غرب و اهل انعطاف در پرونده هستهای باشند صورت گرفته، نیویورک تایمز در ادامه می‌نویسد: مقامات آمریکا اعتقاد دارند که انتخابات ایران می‌تواند «فضای سیاسی آنها را محدود کند» اما گفته‌اند که مذاکرات هستهای روند خود را دارد و 6 قدرت خواستار سرعت بخشیدن به آن هستند زیرا ما همگی می‌فهمیم که درباره پرونده هستهای تصمیم کلیدی در دستان رهبر ایران است و او عوض نخواهد شد! این موضوع نشان می‌دهد که قاطعیت رهبر معظم انقلاب چند روز قبل از مذاکرات آلماتی در مواجهه با گزینه مذاکره مستقیم با آمریکا و تاکید بر ادامه مسیر انقلابی ملت ایران و راهپیمایی باشکوه 22 بهمن به‌خوبی پیام تسلیم‌ناپذیری ایران را به 1+5 منتقل کرده است. گفتنی است، طبق اسناد منتشر شده در سايت «ويكي ليكس» چند روز پس از انتصاب جليلي به عنوان رئيس هيات مذاكره‌كننده ايراني، آمريكا از اين اقدام به عنوان اقدامی در جهت جلوگيري از سازش در زمينه مساله هسته‌اي و نشانه سخت‌تر شدن موضع ايران در اين مذاكرات
یاد کرده است.
اوباما ایران هستهای را پذیرفته است
سایت «اسرائیل امروز» در نوشتاری کوتاه تاکید می‌کند که مجموع رفتارهای اوباما نشانگر این است که وی با ایران هستهای آنچنان هم که تظاهر می‌کند، مشکل ندارد! در این متن آمده است: دولت اوباما پیش از این بارها و بارها تاکید کرده بود که حاضر نیست ایران هستهای را بپذیرد. این در حالی است که اسرائیلی‌ها نگران آن هستند که اوباما در دوره دوم به نوعی از این موضع خود عقب‌نشینی کرده باشد. نظرسنجی‌اي که اخیرا توسط موسسه‌‌ای نزدیک به کاخ سفید انجام گرفت نشان داد که دلیلی برای ترس از ایران هستهای وجود ندارد، به عبارت دیگر ایران هستهای آن اندازه هم که پیش‌بینی می‌شود، ترسناک نیست. برخی مخالفان برنامه هستهای ایران یکی از اصلی‌ترین دلایل مخالفت خود را رقابت هستهای می‌دانند که احتمال دارد با هستهای شدن ایران در سرتاسر خاورمیانه به راه بیفتد. این در حالی است که مرکز امنیت ملی جدید آمریکا در مطلبی ادعا می‌کند که برخلاف تصور عمومی، ایران دارای بمب هستهای جرقه رقابت‌های هستهای را در منطقه نخواهد زد. نگرانی دیگر این است که در آخرین نشست هستهای ایران با کشورهای 1+5، غربی‌ها از دامنه مطالبات خود از تهران کاستند. بر اساس طرح جدیدی که به ایران ارائه شده است این کشور در ازای تعلیق غنی‌سازی اورانیوم با کاهش پاره‌‌ای از تحریم‌هایش روبه‌رو خواهد شد. با این طرح، غرب در حقیقت درخواست پیشین خود برای توقف کامل غنی‌سازی اورانیوم ایران را ملغی اعلام کرده است. این سایت اسرائیلی در ادامه با استناد به گزارشی منتشر شده در دیلی‌تلگراف ادعا می‌کند که تهران با فعال کردن رآکتور آب سنگین در نیروگاه اراک به نوعی راه دومی را برای رسیدن به تسلیحات هستهای آغاز کرده است. این نیروگاه توانایی تولید پلوتونیوم لازم برای ساخت بمب هستهای را در اختیار دارد. شاید بر اساس همین نگرانی‌ها بود که بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی در تازه‌ترین سخنان خود اعلام کرد که جامعه جهانی باید دست‌های خود را از میان دستکش‌های عطوفت با ایران بر سر پرونده هستهای این کشور بیرون بکشد.