محمد صابری: 1- نشست نقد و بررسی فیلم سینمایی «می‌زاک» ساخته حسینعلی لیالستانی بی‌تردید مهم‌ترین رویداد در نیمه ابتدایی بیست وهفتمین جشنواره فیلم فجر را رقم زد، اتفاقی که نه در کیفیت رخ داد که در حواشی و پرداخت‌هایی که در رسانه‌ها بر آن صورت می‌گیرد، حسناتش ثبت می‌شود. دلیل این ادعا هم نه یک داوری صرف درباره فراهم آمدن فرصت نقد رودرروی اثری بسیار ضعیف، در حضور عوامل که برآمده از سرفصل مواضع طرح شده در این نشست است.
2- شاید کمتر منتقد و نماینده رسانه‌ای در حین تماشای «می‌زاک» تصور می‌کرد که چنین ساختار و محتوای دم‌دستی، سخیف و مبتذلی می‌تواند موضوع یادداشت‌نویسی و تبادل‌نظر در ایام ظاهراً محترم جشنواره فیلم فجر شود (اتفاقی که به پررنگ‌ترین شکل ممکن در بولتن‌های روز گذشته نمود داشت). اما ای‌کاش حال که قلم‌ها به دلایل مهمی (جز خود فیلم)، حاشیه‌های آن را نشانه رفته است، آن را نه در قالب یک فیلم (فیلم!؟) که در جایگاه نماینده جریانی مریض (و نه چندان نوظهور)، مورد داوری و آسیب‌شناسی قرار دهیم تا به جای زمینه‌سازی برای فروش کاذب اثری این‌چنین، مانع از خلق آثار مشابه از بن و ریشه شویم. (اجازه دهید در این مورد تنگ‌نظرانه عمل کنیم).
3- روضه‌خوانی بر مزار «معناگرایی» دیگر هیچ مجلس نقد سینمایی را گرم نمی‌کند و چه خوب که می‌توانستیم جشنواره‌ای را بدون دلهره از این موجود ناقص‌الخلقه، پشت سر بگذاریم، اما چه کنیم که مقتل این پدیده در جشنواره بیست‌وهفتم مصادیق تازه‌ای یافته است و در قالبی الصاقی «معناگرایی» را به جان آثار انداخته است. نمونه آن هم خلق آثاری چون «می‌زاک»، که نه فقط «معنا» که این‌بار خود «سینما» را هم به سخره گرفته است. این زنگ خطری است که کاش می‌توانستیم صدای آن‌را فراتر از محدوده سالن نشست‌های رسانه‌ای جشنواره، به گوش غایبان برسانیم؛ غایبان البته حاضر در سینمای کشور.
4- در میان اظهارات حاضران در نشست پرحاشیه فیلم «می‌زاک» نظرات متفاوتی درباره به «بحق» یا «ناحق» بودن و از آن قابل تأمل‌تر «اخلاقی» یا «غیراخلاقی» بودن حرکت جمعی منتقدان حین و پس از اکران فیلم مطرح شد که در بسیاری موارد هم نظر به سمت «غیراخلاقی بودن روش اعتراضات» یا «برتری انتقاد با قلم بر اعتراض لسانی و تمسخر» سوق پیدا می‌کرد. با احترام به تمامی معتقدان به این گزاره‌ها باید گفت شاید واکنش اعتراضی و البته پرخاشگرانه برخی منتقدان در نشست محل ایراد باشد، اما تأثیر بی‌اخلاقی یک منتقد در یک محفل سینمایی کجا و تأثیر بی‌اخلاقی یک کارگردان در یک اثر سینمایی (با شانس احتمالی اکران در جهت حمایت از آثار فرهنگی معناگرا!!) بواقع جای طرح این سوال وجود دارد که آیا شخصی که توهینی 90 دقیقه‌ای به خیل مخاطبان احتمالی یک پروژه سینمایی را با هزینه‌ای قابل توجه، به ثبت رسانده است، بر مدار «اخلاق حرفهای» گام برداشته‌است؟ و آیا کارگردانی که حتی در مقام پاسخگویی هم به جای توضیح، سراغ تاریخچه دایناسورها (!!) می‌رود، کاری جز تمسخر حاضران در یک نشست حرفهای انجام داده‌است؟
5- گفتنی درباره ساخته تأسف‌برانگیز لیالستانی بیش از این فرصت کوتاه است، اما در کنار صحبت‌های غریب لیالستانی، حرفهای جهانگیرکوثری در مقام تهیه‌کننده هم حائز نکاتی بود که از برجسته‌ترین‌شان به کار بردن عبارت «فیلم شریف و غیرمبتذل(!)» برای «می‌زاک» بود. فراموش نکنیم که هنوز درد موالید ناقصی چون «سینمای ملی»، «سینمای معناگرا»، «سینمای فرهنگی» و «سینمای هنری» را از سر نگذرانده‌ایم و چه خوب که پیش از میلاد «سینمای شریف» به فکر آینده و مصادیقش باشیم تا به سرانجام بی‌معنای «معناگرایی» دچار نشود. سرانجامی که در مقام داوری، چه مسؤول و چه منتقد، همه از مصادیق کلی آن می‌نالند، اما زمانی که مصداقی عینی از آن بر پرده ظاهر می‌شود همه بر سبیل مدارا می‌روند که «بالاخره کارگردان است؛ حق دارد». راستی مگر ما همه حق نداریم، پس از چه می‌نالیم؟ ما همه خوبیم
محمد صابری: 1- نشست نقد و بررسی فیلم سینمایی «می‌زاک» ساخته حسینعلی لیالستانی بی‌تردید مهم‌ترین رویداد در نیمه ابتدایی بیست وهفتمین جشنواره فیلم فجر را رقم زد، اتفاقی که نه در کیفیت رخ داد که در حواشی و پرداخت‌هایی که در رسانه‌ها بر آن صورت می‌گیرد، حسناتش ثبت می‌شود. دلیل این ادعا هم نه یک داوری صرف درباره فراهم آمدن فرصت نقد رودرروی اثری بسیار ضعیف، در حضور عوامل که برآمده از سرفصل مواضع طرح شده در این نشست است.
2- شاید کمتر منتقد و نماینده رسانه‌ای در حین تماشای «می‌زاک» تصور می‌کرد که چنین ساختار و محتوای دم‌دستی، سخیف و مبتذلی می‌تواند موضوع یادداشت‌نویسی و تبادل‌نظر در ایام ظاهراً محترم جشنواره فیلم فجر شود (اتفاقی که به پررنگ‌ترین شکل ممکن در بولتن‌های روز گذشته نمود داشت). اما ای‌کاش حال که قلم‌ها به دلایل مهمی (جز خود فیلم)، حاشیه‌های آن را نشانه رفته است، آن را نه در قالب یک فیلم (فیلم!؟) که در جایگاه نماینده جریانی مریض (و نه چندان نوظهور)، مورد داوری و آسیب‌شناسی قرار دهیم تا به جای زمینه‌سازی برای فروش کاذب اثری این‌چنین، مانع از خلق آثار مشابه از بن و ریشه شویم. (اجازه دهید در این مورد تنگ‌نظرانه عمل کنیم).
3- روضه‌خوانی بر مزار «معناگرایی» دیگر هیچ مجلس نقد سینمایی را گرم نمی‌کند و چه خوب که می‌توانستیم جشنواره‌ای را بدون دلهره از این موجود ناقص‌الخلقه، پشت سر بگذاریم، اما چه کنیم که مقتل این پدیده در جشنواره بیست‌وهفتم مصادیق تازه‌ای یافته است و در قالبی الصاقی «معناگرایی» را به جان آثار انداخته است. نمونه آن هم خلق آثاری چون «می‌زاک»، که نه فقط «معنا» که این‌بار خود «سینما» را هم به سخره گرفته است. این زنگ خطری است که کاش می‌توانستیم صدای آن‌را فراتر از محدوده سالن نشست‌های رسانه‌ای جشنواره، به گوش غایبان برسانیم؛ غایبان البته حاضر در سینمای کشور.
4- در میان اظهارات حاضران در نشست پرحاشیه فیلم «می‌زاک» نظرات متفاوتی درباره به «بحق» یا «ناحق» بودن و از آن قابل تأمل‌تر «اخلاقی» یا «غیراخلاقی» بودن حرکت جمعی منتقدان حین و پس از اکران فیلم مطرح شد که در بسیاری موارد هم نظر به سمت «غیراخلاقی بودن روش اعتراضات» یا «برتری انتقاد با قلم بر اعتراض لسانی و تمسخر» سوق پیدا می‌کرد. با احترام به تمامی معتقدان به این گزاره‌ها باید گفت شاید واکنش اعتراضی و البته پرخاشگرانه برخی منتقدان در نشست محل ایراد باشد، اما تأثیر بی‌اخلاقی یک منتقد در یک محفل سینمایی کجا و تأثیر بی‌اخلاقی یک کارگردان در یک اثر سینمایی (با شانس احتمالی اکران در جهت حمایت از آثار فرهنگی معناگرا!!) بواقع جای طرح این سوال وجود دارد که آیا شخصی که توهینی 90 دقیقه‌ای به خیل مخاطبان احتمالی یک پروژه سینمایی را با هزینه‌ای قابل توجه، به ثبت رسانده است، بر مدار «اخلاق حرفهای» گام برداشته‌است؟ و آیا کارگردانی که حتی در مقام پاسخگویی هم به جای توضیح، سراغ تاریخچه دایناسورها (!!) می‌رود، کاری جز تمسخر حاضران در یک نشست حرفهای انجام داده‌است؟
5- گفتنی درباره ساخته تأسف‌برانگیز لیالستانی بیش از این فرصت کوتاه است، اما در کنار صحبت‌های غریب لیالستانی، حرفهای جهانگیرکوثری در مقام تهیه‌کننده هم حائز نکاتی بود که از برجسته‌ترین‌شان به کار بردن عبارت «فیلم شریف و غیرمبتذل(!)» برای «می‌زاک» بود. فراموش نکنیم که هنوز درد موالید ناقصی چون «سینمای ملی»، «سینمای معناگرا»، «سینمای فرهنگی» و «سینمای هنری» را از سر نگذرانده‌ایم و چه خوب که پیش از میلاد «سینمای شریف» به فکر آینده و مصادیقش باشیم تا به سرانجام بی‌معنای «معناگرایی» دچار نشود. سرانجامی که در مقام داوری، چه مسؤول و چه منتقد، همه از مصادیق کلی آن می‌نالند، اما زمانی که مصداقی عینی از آن بر پرده ظاهر می‌شود همه بر سبیل مدارا می‌روند که «بالاخره کارگردان است؛ حق دارد». راستی مگر ما همه حق نداریم، پس از چه می‌نالیم؟ ارسال نظر
پربیننده