در شرایط مصیبتبار کمی شوخی میتواند دلگرم کننده باشد ولی این همیشه مفید واقع نمیشود. مردم ایتالیا که با بدترین بحران اقتصادی کشورشان از دهه 1930 به این سو و احتمال واپسزدن واحد مشترک پولی با اروپا مواجه شدهاند، هفته گذشته تصمیم گرفتند از حقایق فرار کنند. در انتخاباتی که حتی یکچهارم ثبتنامکنندگان برای رای دادن پای صندوقها حاضر هم نشدند (که این یک رکورد محسوب میشود) 30 درصد آنهایی هم که رای دادند، برگهشان را به نام سیلویو برلوسکونی داخل صندوق ریختند، کسی که به عنوان یک نخستوزیر دلقکمآب نهتنها وجهه سیاسی سرزمین چکمهای را به نابودی کشاند بلکه عامل نگرانیهای اقتصادی فعلی نیز محسوب میشود. 25درصد دیگر هم به جنبش 5 ستاره رای دادند که توسط یک کمدین نخبه هدایت میشود به نام بپه گریلو. در مقابل ماریو مونتی، تکنوکرات اصلاحطلبی که طی 15 ماه پیش از انتخابات سکان هدایت کشور را در دست داشته و در بعضی نقاط اعتباری هم کسب کرده بود، فقط از کمتر از 10 درصد آرا برخوردار شد؛ این نتیجهای فاجعهبار است برای ایتالیا و اروپا. در رم، ائتلاف چپ میانه به رهبری پیر لوییجی برسانی که مدعی اصلی پیش از انتخابات تصور میشد فقط چند رای بیشتر از برلوسکونی آورد و حالا در تقلایی بیهوده برای ایجاد یک دولت باثبات بسر میبرد. در همین حال بازارهای مالی سراسر اروپا با اخباری که از ایتالیا میآید به نوسان افتادهاند. بهای سهام تقریبا در تمام نقاط قاره افت کرده است و به تبع آن با بازگشت دوباره اقتصاد کشورهای مدیترانهای (ایتالیا، اسپانیا، یونان) به شکلی که چند ماه پیش از این شاهد بودیم، حتی دیگر آلمانها هم پذیرفتهاند که بحران یورو دوباره به صحنه اروپا باز خواهد گشت. 9 ماه پس از آنکه فرانسویها از تغییرات (مورد نظر اتحادیه اروپا) عبور کردند، حال ایتالیاییها از آنها هم سبقت گرفتند، طوریکه دوسوم رایدهندگان ایتالیایی نهتنها ریاضت تحمیلی توسط آلمان را رد کردند بلکه به همه برنامههای دیگری هم که برای اصلاح رشد اقتصادی صفر درصدیشان پیشنهاد شده بود نه گفتند. با ادامه این راه، شاهد همان سقوط موازی سیاسی- اقتصادی خواهیم بود که ژاپن طی 20 سال گذشته تجربه کرده است. انتخابات اخیر ایتالیا شبیهترین حالت به درماندگی چپمیانه در سال 2006 را تداعی میکند که دست آخر ائتلاف مزبور به رهبری رومانو پرودی پس از 2 سال چالش برای ثبات با پایان مهلت قانونی برای تشکیل دولت مواجه شد و این به معنای چراغ سبزی به برلوسکونی برای ایجاد ائتلافی بزرگ با استفاده از عناصر چپ میانه در کنار راستمیانه بود. حال برسانی باید بهتر از سلف چپگرای خود عمل کند و تنها به یک دولت ائتلافی حداقلی با مونتی رضایت بدهند و پای گریلوی کمدین را هم با آرای جنبش 5 ستارهاش به ائتلاف دولت باز کند. این فرمول کمابیش در سیسیل (جایی که گریلو و عمده طرفدارانش از آن میآیند) جواب میدهد. جنبش دلقکها هنوز نمایندگان و سناتورهایش را در مجلسین ایتالیا معرفی نکرده است و البته هنوز جهتگیری سیاسی آنها روشن نیست که آیا خود را مسؤول به حمایت از اصلاحات ناگزیر میدانند یا خیر. معنی نام گریلو (کباب کردن) استعارهای است عالی برای وضع سیاسی درهم فعلی اما برای آنکه وضع از آنچه هست پیچیدهتر شود، پارلمان جدید باید جایگزینی برای رئیسجمهور «جورجو ناپولیتانو» هم بیابد و در حال حاضر شايد بهترین گزینه ممکن، نخستوزیر چپگرای سابق جولیانو آماتو است. اما هرکسی که برای این کرسی نمادین ملی انتخاب شود، تمام تلاشهای پارلمان جدید باید این باشد که ایتالیا از یک انتخابات اجباری دیگر در سال 2013 بپرهیزد چون نه تنها تجربه ثابت کرده که انتخابات در سرزمین چکمهای بهواسطه انسداد سیاسی باعث بنبست اقتصادی در ایتالیا و سایر کشورهای اروپا میشود بلکه ایتالیاییها هم ثابت کردهاند، با هر انتخاباتی تمایل بیشتری برای رأی دادن به دلقکها و کمدینها نشان میدهند تا سیاستمداران استخواندار. تا چندی پیش خیلیها حدس میزدند که یونان نخستین کشوری باشد که از واحد پول مشترک یورو کنار گذاشته شود اما در وضع فعلی کاندیدای اصلی برای وداع با یورو، کشوری است که واحد پول سنتیاش، «لیرا» پیش از آمدن «یورو» هم چنگی به دل نمیزد. هنوز فراموش نکردهایم که در آخرین روزها پیش از پیوستن ایتالیا به واحد پول مشترک اروپایی، برای نوشتن چکی به منظور خرید یک اتومبیل معمولی مجبور بودیم از پشت چک برای گنجاندن صفرهای واحد پولی ضعیف لیرا استفاده کنیم. ایتالیا هنوز سومین اقتصاد مهم منطقه یورو است و اگر چه کسری بودجه خیلی بزرگی ندارد اما بدهیهای عمومیاش که به بیش 130 درصد تولید ناخالص ملی سال گذشته این کشور بالغ میشود، کار را برای جبران مشکل کرده است. بدون رشد، ایتالیا قادر نخواهد بود بدهیهایش را بپردازد و جالب اینجاست که هر 2 دلقک عرصه سیاسی ایتالیا، در یک مشكل اشتراک نظر دارند و آن پرهيز از دستمزدهای بیش از اندازه و سیاستمداران فاسد است. سیلویو برلوسکونی، جدای از اینکه خود شامل تعریف سیاستمدار با فساد مالی میشود یا خیر، معتقد است ریاضت، نه مشکل کشورش را حل میکند و نه اروپا را، از طرف دیگر اگر آمیگوها کماکان به اصلاحات اقتصادی نه بگویند، آنوقت دیگر دلقکها هم نمیتوانند کسی را بخندانند.بنبست سیاسی ایتالیا، کابوس اروپا
بنبست سیاسی ایتالیا پس از انتخابات پارلمانی این کشور، اتحادیه اروپا را نگران کرده است. به گزارش شبکه یورونیوز، پیر لوییجی برسانی، رهبر جریان چپ میانه که اکثریت کرسیهای مجلس نمایندگان را به دست آورده، در گفتوگو با روزنامه لارپوبلیکا امکان ائتلاف با جریان راست به رهبری سیلویو برلوسکونی را رد کرد. این سیاستمدار ایتالیایی در ادامه افزود دیگر کافی است چرا که برلوسکونی فرصت کافی برای نشان دادن مسؤولیتپذیری داشت و همه این فرصتها را نیز از دست داد. برسانی در ادامه افزود: طی روزهای آتی بحث تشکیل دولت خود را که «دولت تغییر» نام دارد مطرح کرده و به بحث و تبادل نظر میگذارد و سپس به جورجو ناپولیتانو، رئیسجمهوری ایتالیا معرفی میکند. از سوی دیگر، بپه گریلو، رهبر جنبش 5ستاره که توانسته یکچهارم آرای رایدهندگان را به دست آورد، هرگونه ائتلاف با جریان چپ را منتفی دانست. بخشی از اعضای جنبش 5ستاره که ائتلاف با جریان چپ را زمینهساز ورود به دولت میدانند به این موضع گریلو اعتراض کردند. ابهام درباره آینده سیاسی ایتالیا موجب نگرانی کشورهای اتحادیه اروپا و در راس آنها آلمان شده است.